Cách Dưỡng Sinh 4 Mùa Theo Đông Y: Áp Dụng Đúng Để Khỏe Đẹp Từ Gốc

Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường

22 tháng 1 lúc 15:31

Cách Dưỡng Sinh 4 Mùa Theo Đông Y: Áp Dụng Đúng Để Khỏe Đẹp Từ Gốc

Trong Y học cổ truyền (YHCT), chăm sóc sức khỏe không chỉ là chữa bệnh khi cơ thể đã có vấn đề, mà quan trọng hơn là biết cách sống, ăn uống, sinh hoạt sao cho phù hợp với từng mùa trong năm. Người xưa gọi đó là dưỡng sinh – nuôi dưỡng cơ thể từ gốc để phòng bệnh lâu dài.

Tại Nhà thuốc Đỗ Minh Đường, nguyên tắc dưỡng sinh theo bốn mùa luôn được coi là nền tảng trong tư vấn và điều trị, bởi đây chính là cách giúp cơ thể thích nghi với tự nhiên, duy trì sự cân bằng khí huyết và hạn chế bệnh tật tái phát.

Vì sao YHCT coi trọng dưỡng sinh theo mùa?

Theo YHCT, con người không tồn tại tách rời môi trường sống. Sự thay đổi của thời tiết, khí hậu, độ ẩm, nóng, lạnh theo từng mùa đều tác động trực tiếp đến khí huyết, tạng phủ trong cơ thể. Nếu sinh hoạt trái mùa, cơ thể dễ rối loạn, lâu dần sinh bệnh.

bat-mach768.jpg

Lương y Đỗ Minh Tuấn – Truyền nhân dòng họ Đỗ Minh, người có hơn 20 năm kinh nghiệm thăm khám và điều trị bằng Đông y, chia sẻ: “Rất nhiều bệnh mạn tính không phải xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất, mà hình thành do cơ thể sống lệch nhịp với tự nhiên trong thời gian dài. Dưỡng sinh theo mùa chính là cách điều chỉnh lại nhịp sinh học ấy.”

Chính vì vậy, tại Đỗ Minh Đường, bên cạnh việc kê đơn thuốc, người bệnh luôn được tư vấn cách ăn uống, nghỉ ngơi, sinh hoạt phù hợp với từng thời điểm trong năm.

Dưỡng sinh bốn mùa: Nguyên tắc cốt lõi trong YHCT

Từ hàng nghìn năm trước, YHCT đã xác lập nguyên tắc: Xuân, Hè dưỡng dương, Thu, Đông dưỡng âm. Nguyên tắc này vẫn còn nguyên giá trị trong đời sống hiện đại.

Mùa xuân: Nuôi dưỡng gan, khởi động cơ thể

Mùa xuân là thời điểm dương khí sinh sôi, cơ thể bắt đầu “thức dậy” sau mùa đông. Đây là giai đoạn gan hoạt động mạnh, dễ mất cân bằng nếu ăn uống, sinh hoạt thất thường.

Theo lương y Đỗ Minh Tuấn, mùa xuân nên:

  • Ngủ sớm, dậy sớm hơn để thuận với dương khí
  • Ăn uống thanh đạm, hạn chế rượu bia
  • Giữ tinh thần thư thái, tránh cáu gắt, vì gan chủ về cảm xúc

Mùa hè: Thanh nhiệt nhưng không làm tổn thương tỳ vị

Mùa hè nóng bức, mồ hôi ra nhiều, cơ thể dễ mất nước, hao khí. Nhiều người có thói quen dùng quá nhiều đồ lạnh, nước đá, điều hòa sâu… vô tình làm tổn thương tỳ vị.

bai-thuoc-mua-xuan.jpg

YHCT khuyến cáo:

  • Ăn uống vừa mát, không quá lạnh
  • Tránh làm việc quá sức, giữ tâm trạng ổn định
  • Bổ sung nước đúng cách để tránh hao tổn khí huyết

Mùa thu: Dưỡng phổi, chống khô hanh

Mùa thu khí trời khô, phổi là tạng dễ bị ảnh hưởng nhất. Thời điểm này nhiều người hay gặp các vấn đề như ho khan, khô họng, da khô, mất ngủ nhẹ.

Dựa theo kinh nghiệm điều trị, lương y Tuấn khuyên, mùa thu nên:

  • Ngủ sớm, dậy sớm
  • Hạn chế đổ mồ hôi quá nhiều
  • Ưu tiên thực phẩm dưỡng âm, làm ẩm như lê, vừng, mộc nhĩ trắng

Mùa đông: Tàng trữ dương khí, giữ ấm cơ thể

Mùa đông là giai đoạn cơ thể cần “thu mình” để bảo tồn năng lượng. Việc thức khuya, ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ cay nóng dễ làm hao tổn dương khí.

bai-thuoc-mua-dong768.jpg

Các lương y khuyến nghị:

  • Ngủ sớm, dậy muộn hơn một chút
  • Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là bàn chân và vùng bụng
  • Ăn uống điều độ, tránh quá nhiều đồ nướng, chiên rán

Dưỡng sinh theo mùa: Hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn

Thực tế cho thấy, những người biết điều chỉnh sinh hoạt theo mùa thường ít bệnh hơn, khi điều trị cũng phục hồi nhanh và ổn định hơn. Đây là lý do vì sao tại Đỗ Minh Đường, dưỡng sinh luôn được xem là một phần không thể tách rời trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Mỗi người bệnh khi thăm khám đều được đánh giá tổng thể: thể trạng, môi trường sống, thói quen sinh hoạt, khí hậu vùng miền… từ đó đưa ra hướng điều chỉnh phù hợp, thay vì áp dụng một công thức chung.

Gợi ý chăm sóc sức khỏe người Việt theo khí hậu, vùng miền

Khí hậu Việt Nam mang tính nóng ẩm đặc trưng, dễ sinh thấp, nhiệt và đàm thấp trong cơ thể. Vì vậy, người Việt thường có thể trạng thiên về tỳ vị yếu, dễ tích ẩm, khí huyết kém lưu thông nếu sinh hoạt không điều độ.

  • Vùng núi và trung du phía Bắc:
      • Khí hậu lạnh, khô, chênh lệch nhiệt độ ngày, đêm lớn
      • Người dân dễ gặp các vấn đề về hô hấp, đau nhức xương khớp, phong hàn xâm nhập
      • YHCT khuyến nghị chú trọng giữ ấm, dưỡng phế, bổ thận, tránh để cơ thể nhiễm lạnh kéo dài
  • Vùng đồng bằng, ven biển và khu vực có độ ẩm cao:
      • Môi trường nóng ẩm, mưa nhiều
      • Dễ phát sinh các bệnh liên quan đến thấp nhiệt như viêm da, mẩn ngứa, rối loạn tiêu hóa…
      • Cần lưu ý kiện tỳ, hóa thấp, thanh nhiệt vừa phải, tránh lạm dụng đồ lạnh

768-mon-an-mua-dong.jpg

  • Đô thị, khu công nghiệp:
    • Ít vận động, áp lực tinh thần cao, sinh hoạt thất thường
    • Thể trạng thường gặp là can khí uất, tỳ vị suy, rối loạn giấc ngủ và nội tiết
    • YHCT nhấn mạnh vai trò của điều hòa cảm xúc, ăn uống đúng bữa, ngủ nghỉ hợp giờ sinh học

Nguyên tắc cốt lõi trong chăm sóc sức khỏe theo YHCT là “hòa”:

  • Hòa với khí hậu
  • Hòa giữa ăn uống – sinh hoạt – nghỉ ngơi
  • Hòa giữa thể trạng cá nhân và môi trường sống

“Không áp dụng máy móc chế độ ăn hay cách dưỡng sinh cho tất cả mọi người. Việc chăm sóc sóc cần dựa vào cơ địa, thể trạng, tuổi tác… từ đó điều chỉnh cho phù hợp để cơ thể tự cân bằng và khỏe bền”, lương y Đỗ Minh Tuấn đưa lời khuyên.

Theo YHCT, chăm sóc sức khỏe không bắt đầu từ những phương pháp phức tạp, mà từ lối sống điều độ, biết lắng nghe cơ thể và thuận theo tự nhiên. Khi khí huyết điều hòa, tạng phủ ổn định, bệnh tật sẽ khó có cơ hội phát sinh.

768.me-day-dieu-tri-som.jpg

Trên hành trình gìn giữ và phát triển YHCT, Đỗ Minh Đường không chỉ tập trung vào điều trị, mà còn hướng tới lan tỏa tri thức dưỡng sinh, giúp bà con hiểu đúng, sống đúng, chủ động bảo vệ sức khỏe theo quy luật bốn mùa của Trời – Đất – Con người.

THÔNG TIN PHÒNG KHÁM ĐỖ MINH ĐƯỜNG

250612-DMD-CTA-02.gif

Lưu ý: Hiệu quả điều trị có thể khác nhau tùy cơ địa và tình trạng mỗi người. Thông tin trên website chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế. Vui lòng liên hệ đội ngũ lương y, bác sĩ Đỗ Minh Đường để được tư vấn cụ thể và phù hợp nhất.

 

calendar Đặt lịch
Zalo
Messenger