Sỏi niệu quản 1/3 trên và 3 dấu hiệu nguy hiểm bà con chớ coi thường

Sỏi niệu quản 1/3 trên vốn là nỗi ám ảnh của không ít bà con bởi những cơn đau quặn thận dữ dội, khiến người bệnh đứng ngồi không yên. Tại Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi thấu hiểu rằng đây không chỉ là sự tích tụ của những viên sỏi cơ học mà còn là dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng sâu bên trong hệ thống tạng phủ và khí huyết của cơ thể.

Thế nào là sỏi niệu quản 1/3 trên dưới góc nhìn y học?

Để bà con dễ hình dung, niệu quản là một ống dẫn nước tiểu dài nối từ thận xuống bàng quang. Các bác sĩ thường chia ống này thành 3 đoạn: 1/3 trên (đoạn gần thận nhất), 1/3 giữa và 1/3 dưới. Sỏi niệu quản 1/3 trên chính là những viên sỏi vốn hình thành từ thận, sau đó di chuyển xuống và bị kẹt lại ở đoạn đầu của ống dẫn này.

Vì vị trí này nằm rất gần thận, nên khi viên sỏi gây tắc nghẽn, nước tiểu sẽ bị ứ đọng ngược trở lại. Điều này không chỉ gây đau đớn mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm giãn đài bể thận, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng lọc máu của “nhà máy” thận trong cơ thể chúng ta.

Nguyên nhân hình thành sỏi: Tại sao bà con lại mắc phải?

Theo quan điểm của Nam y, sỏi niệu quản (hay còn gọi là chứng Thạch lâm) thường xuất phát từ sự tích tụ của thấp nhiệt ở hạ tiêu. Tuy nhiên, nếu xét một cách đời thường và dễ hiểu nhất, chúng tôi nhận thấy có 3 nhóm nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:

• Thói quen ăn uống chưa khoa học: Việc bà con ăn quá mặn, tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu oxalat (như một số loại rau đậm màu, socola) hoặc nạp quá nhiều đạm động vật sẽ khiến nồng độ các chất tạo sỏi trong nước tiểu tăng cao.
• Lười uống nước: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên đậm đặc, các tinh thể khoáng chất dễ dàng lắng đọng và kết dính lại với nhau tạo thành sỏi.
• Chức năng tạng thận suy giảm: Trong Y học cổ truyền, thận chủ thủy. Khi thận yếu, việc bài tiết và chuyển hóa nước bị rối loạn, tạo điều kiện cho “cặn bẩn” tích tụ lâu ngày hóa thành sỏi cứng.

Dấu hiệu nhận biết: Đừng chủ quan với những cơn đau

Sỏi niệu quản 1/3 trên thường có những “tín hiệu” rất đặc trưng mà bà con cần lưu ý để phát hiện sớm:

1. Cơn đau quặn thận đặc trưng

Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Cơn đau thường khởi phát đột ngột ở vùng hố thắt lưng, sau đó lan dần ra phía trước bụng và xuống vùng bẹn. Đau có tính chất dữ dội, quằn quại, khiến người bệnh phải gập người lại cho đỡ đau.

2. Rối loạn tiểu tiện

Viên sỏi cản trở dòng chảy khiến bà con thường xuyên có cảm giác buồn tiểu nhưng tiểu buốt, tiểu rắt, hoặc nước tiểu có màu đục, đôi khi kèm theo tia máu do sỏi cọ xát vào niêm mạc niệu quản gây tổn thương.

3. Các biểu hiện toàn thân khác

Trong trường hợp sỏi gây nhiễm trùng, bà con có thể thấy sốt cao, rùng mình ớn lạnh, kèm theo cảm giác buồn nôn hoặc nôn mửa do áp lực trong thận tăng quá mức.

Sỏi niệu quản 1/3 trên có nguy hiểm không?

Nhiều bà con khi thấy cơn đau qua đi thường có tâm lý chủ quan, nghĩ rằng sỏi đã tự hết. Tuy nhiên, nếu viên sỏi vẫn nằm lì ở đoạn 1/3 trên mà không được xử lý, nó có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng:

• Ứ nước và giãn đài bể thận: Nước tiểu không thoát được sẽ gây áp lực lớn lên nhu mô thận, lâu dần làm thận bị giãn nở, mỏng đi.
• Viêm đường tiết niệu: Sỏi là nơi trú ngụ lý tưởng của vi khuẩn, dễ dẫn đến viêm thận, bể thận cấp tính hoặc mãn tính.
• Suy thận: Đây là biến chứng nặng nề nhất. Khi cả hai bên niệu quản đều bị tắc hoặc thận còn lại hoạt động kém, chức năng thận sẽ suy giảm nhanh chóng, ảnh hưởng đến tính mạng.

Lời khuyên chăm sóc và phòng ngừa tại nhà cho bà con

Dù là đang trong quá trình theo dõi hay sau khi đã xử lý sỏi, việc duy trì một lối sống lành mạnh là chìa khóa để ngăn ngừa sỏi tái phát. ĐMĐ xin chia sẻ một số bí quyết đơn giản sau:

Uống đủ nước là phương pháp “tự nhiên” nhất để làm sạch đường tiêu. Bà con nên uống khoảng 2-2.5 lít nước mỗi ngày, chia nhỏ nhiều lần để nước tiểu luôn có màu vàng nhạt hoặc trong.

• Ăn nhiều rau xanh và trái cây: Đặc biệt là các loại quả giàu chất xơ và vitamin C giúp cân bằng độ pH trong nước tiểu.
• Hạn chế muối và đường: Giảm áp lực cho thận và giảm nguy cơ lắng đọng tinh thể.
• Vận động nhẹ nhàng: Các bài tập như đi bộ, tập dưỡng sinh giúp tăng cường lưu thông khí huyết, hỗ trợ quá trình bài tiết của cơ thể diễn ra trơn tru hơn.
• Thận trọng với mẹo dân gian: Một số loại lá cây như kim tiền thảo, bông mã đề có tác dụng lợi tiểu rất tốt, giúp hỗ trợ bào mòn sỏi nhỏ. Tuy nhiên, bà con cần dùng đúng liều lượng, không nên lạm dụng hoặc coi đó là thuốc chữa bệnh thay thế hoàn toàn chỉ định của chuyên gia. Những người có cơ địa hàn hoặc đang bị tiêu chảy cần thận trọng khi dùng các loại lá có tính mát này.

Khi nào bà con cần đi thăm khám ngay?

Sỏi niệu quản 1/3 trên là một tình trạng cần sự can thiệp chuyên môn kịp thời. Bà con không nên tự ý điều trị tại nhà nếu gặp các dấu hiệu sau:

1. Cơn đau dữ dội kéo dài không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi.
2. Sốt cao, rét run kèm theo đau lưng.
3. Tiểu ra máu rõ rệt hoặc hoàn toàn không tiểu được (bí tiểu).
4. Kết quả siêu âm cho thấy sỏi có kích thước lớn hoặc đã gây giãn thận độ 2, độ 3.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn đề cao tinh thần “Cá nhân hóa” trong chăm sóc sức khỏe. Mỗi người bệnh với một cơ địa khác nhau sẽ cần có hướng tiếp cận riêng biệt. Chúng tôi không chỉ tập trung vào việc làm sạch sỏi mà còn chú trọng vào việc bồi bổ tạng thận, điều hòa khí huyết để cơ thể tự phục hồi từ gốc, ngăn chặn sỏi hình thành trở lại.

Lưu ý: Nội dung bài viết trên đây chỉ mang tính chất tham khảo, giúp bà con hiểu rõ hơn về bệnh lý. Hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ hay chăm sóc tại nhà có thể khác nhau tùy vào cơ địa và thể trạng thực tế của mỗi người. Nếu tình trạng đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, bà con nên chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn hướng chăm sóc phù hợp nhất.

Nếu bà con cần được định hướng kỹ hơn theo thể trạng cụ thể của mình, Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn lòng lắng nghe, hỗ trợ tư vấn và gợi ý cách chăm sóc sức khỏe toàn diện nhất cho từng trường hợp.