4 bước nghiêng người trái phải đúng cách cứu lấy cột sống của bà con

Bà con mình hay có thói quen hễ mỏi lưng là đứng dậy làm vài động tác nghiêng người trái phải, quay trước quay sau cho đỡ mỏi mà không biết rằng chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cột sống bị quá tải. Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi gặp không ít trường hợp anh chị em văn phòng hay các cụ cao tuổi bị đau thắt lưng kéo dài chỉ vì thực hiện những động tác tưởng chừng đơn giản này sai cách, làm mất đi sự cân bằng âm dương và khí huyết trong cơ thể.

Động tác nghiêng người trái phải dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Trong quan niệm của Nam y, cơ thể con người là một chỉnh thể thống nhất, nơi khí huyết lưu thông thông suốt qua các kinh mạch để nuôi dưỡng tạng phủ và cơ nhục. Cột sống chính là “trục xương sống” của ngôi nhà cơ thể, nơi mạch Đốc chạy qua, đóng vai trò quản lý dương khí của toàn thân. Các động tác nghiêng người trái phải thực chất là quá trình vận động giúp kéo giãn các dải cơ liên sườn, cơ lưng và tác động trực tiếp đến hệ thống kinh lạc chạy dọc hai bên mạn sườn.

Khi bà con thực hiện động tác nghiêng người, chúng ta đang gián tiếp kích thích vào kinh Đởm và kinh Can. Theo YHCT, “Can chủ cân”, tức là gan quản lý các gân cơ trong cơ thể. Một động tác nghiêng người mềm mại, đúng kỹ thuật sẽ giúp sơ can giải uất, giúp khí huyết lưu thông tốt hơn, từ đó giảm tình trạng đau mỏi do huyết ứ tại vùng thắt lưng. Ngược lại, nếu làm quá nhanh hoặc quá mạnh, nó giống như việc bà con cố tình uốn cong một cành củi khô, rất dễ gây ra những tổn thương cho hệ thống “cân” (gân cơ) và làm tắc nghẽn dòng chảy của khí.

Vì sao động tác nghiêng người lại cần thiết cho bà con văn phòng?

Anh em, chị em làm việc văn phòng thường phải ngồi một chỗ quá lâu, khiến khí huyết vùng hạ tiêu (phần bụng dưới và thắt lưng) bị trì trệ. Việc nghiêng người trái phải đúng cách mang lại những lợi ích thiết thực sau:

• Giải tỏa áp lực cột sống: Giúp các đốt sống thắt lưng được vận động đa chiều, giảm sức ép lên các đĩa đệm sau nhiều giờ ngồi làm việc liên tục.
• Kích hoạt lưu thông khí huyết: Động tác này giúp mở rộng lồng ngực, hỗ trợ hơi thở sâu hơn, từ đó đưa oxy và dưỡng chất đi nuôi cơ thể tốt hơn, giảm cảm giác uể oải, mệt mỏi.
• Cân bằng âm dương: Nghiêng trái tác động vào phần huyết (thuộc âm), nghiêng phải tác động vào phần khí (thuộc dương). Sự vận động đều đặn hai bên giúp duy trì trạng thái cân bằng, giúp cơ thể dẻo dai hơn.

Hướng dẫn thực hiện động tác nghiêng người trái phải an toàn tại nhà

Để động tác này thực sự phát huy hiệu quả dưỡng sinh mà không gây hại, bà con cần tuân thủ nguyên tắc: chậm, sâu và đều. Đừng bao giờ làm theo kiểu “trả bài” hay làm cho xong, hãy lắng nghe cơ thể mình trong từng chuyển động.

Các bước thực hiện chuẩn Nam y

1. Tư thế chuẩn bị: Bà con đứng thẳng, hai chân mở rộng bằng vai, thả lỏng toàn bộ vùng vai và cổ. Hãy tưởng tượng như có một sợi dây kéo đỉnh đầu mình thẳng lên trời, giữ cho cột sống được tự nhiên nhất.
2. Bắt đầu nghiêng người: Hít một hơi thật sâu bằng mũi, đưa khí xuống vùng bụng (đan điền). Từ từ thở ra và nghiêng người sang bên trái. Tay trái trượt dọc theo đùi xuống phía dưới, tay phải có thể vòng qua đầu để tăng độ căng cho vùng lườn.
3. Giữ thế và cảm nhận: Khi cảm thấy vùng mạn sườn phải căng tức nhẹ (không đau), bà con giữ nguyên tư thế trong khoảng 3-5 nhịp thở. Lúc này, hãy tập trung tâm trí vào vùng đang được kéo giãn.
4. Trở về và đổi bên: Hít vào, từ từ đưa người về tư thế đứng thẳng và thực hiện tương tự với bên còn lại.

Lưu ý từ ĐMĐ: Trong quá trình nghiêng, bà con tuyệt đối không được nín thở. Hơi thở chính là “người dẫn đường” cho khí. Nếu hơi thở bị ngắt quãng, khí sẽ bị ứ trệ, dễ gây ra tình trạng đau nhức sau khi tập.

Những thói quen sai lầm khiến động tác này phản tác dụng

Nhiều bà con phàn nàn rằng càng tập càng đau, thực tế là do những lỗi sai phổ biến sau đây:

• Nghiêng quá sâu đột ngột: Cơ thể cần thời gian để “làm nóng”. Việc cố nghiêng thật sâu ngay từ lần đầu tiên dễ khiến các sợi gân cơ bị co rút đột ngột, gây đau thắt lưng cấp.
• Đứng sai tư thế: Nhiều người khi nghiêng thường hay bị đổ người về phía trước hoặc ngửa ra phía sau. Điều này làm thay đổi trục chịu lực của cột sống, gây áp lực xấu lên các đốt sống.
• Làm quá nhanh: Các động tác dưỡng sinh YHCT ưu tiên sự chậm rãi để khí kịp lưu chuyển. Làm nhanh chỉ có tác dụng làm nóng cơ bắp bên ngoài mà không tác động được vào sâu bên trong kinh lạc.

Nhóm đối tượng cần thận trọng khi thực hiện

Mặc dù đây là động tác đơn giản, nhưng Đỗ Minh Đường khuyên những nhóm bà con sau đây nên thực hiện hết sức nhẹ nhàng hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia:

• Người đang có cơn đau thắt lưng cấp tính hoặc thoát vị đĩa đệm nặng.
• Bà con cao tuổi có nền xương khớp yếu, bị loãng xương nặng.
• Phụ nữ đang trong những tháng cuối của thai kỳ (cần có bài tập chuyên biệt hơn).
• Người vừa mới trải qua các phẫu thuật vùng bụng hoặc cột sống.

Nuôi dưỡng nền tảng sức khỏe xương khớp lâu dài

Động tác nghiêng người trái phải chỉ là một phần nhỏ trong việc duy trì sức khỏe. Để cột sống thực sự vững chãi, bà con cần kết hợp nhiều yếu tố khác trong lối sống hàng ngày:

Chế độ sinh hoạt và vận động

• Thay đổi tư thế ngồi: Cứ sau 45-60 phút ngồi làm việc, anh em chị em nên đứng dậy đi lại và thực hiện vài động tác vận động nhẹ nhàng để giải phóng áp lực cho thắt lưng.
• Giữ ấm vùng lưng: YHCT rất kỵ khí hàn xâm nhập vào vùng thắt lưng (vùng mệnh môn). Bà con nên tránh để quạt hắt thẳng vào lưng hoặc nằm ngủ trên nền gạch lạnh.
• Ngủ đủ giấc: Ban đêm là thời gian để thận phục hồi. “Thận chủ cốt tủy”, thận khỏe thì xương khớp mới chắc chắn.

Dinh dưỡng phù hợp cho người hay mỏi lưng

Bà con nên ưu tiên các loại thực phẩm giúp bổ thận, mạnh gân cốt như các loại hạt (hạnh nhân, óc chó), thực phẩm giàu canxi tự nhiên và đặc biệt là các loại rau xanh có tính bình. Hạn chế sử dụng quá nhiều chất kích thích, rượu bia vì chúng dễ gây ra tình trạng “thấp nhiệt” ứ trệ tại khớp, làm cơn đau mỏi trở nên trầm trọng hơn.

Thông tin chúng tôi chia sẻ trên đây mang tính chất tham khảo giúp bà con có thêm kiến thức về việc tập luyện dưỡng sinh tại nhà. Hiệu quả của các động tác vận động có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa, thể trạng và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người. Nếu bà con đang gặp phải những cơn đau mỏi lưng kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt, tốt nhất nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được kiểm tra kỹ lưỡng.

Để nhận được những lời khuyên phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe hiện tại của mình, bà con có thể để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi tại đây. Đội ngũ chuyên gia của Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng đồng hành và tư vấn hướng chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho bà con.