Địa cốt bì: Vị thuốc quý trị dứt điểm ngứa da và 2 chứng nóng trong xương

Có bao giờ bà con rơi vào cảnh ngứa ngáy bứt rứt, gãi đỏ cả da mà cảm giác cái nóng không phải ở ngoài da, mà nó cứ âm ỉ, “nung nấu” từ tận trong xương tủy phát ra không? Đây không đơn thuần là dị ứng thời tiết hay bụi bặm, mà chính là dấu hiệu của chứng “hư nhiệt” – một trạng thái mà đông y chúng tôi thường ví như ngọn lửa ngầm đang bào mòn cơ thể từ bên trong.

Tại nhà thuốc Nam Y Đỗ Minh Đường, chúng tôi đã gặp không ít trường hợp anh chị em dùng đủ loại thuốc bôi mát da nhưng cứ dừng là ngứa lại, đó là bởi cái “gốc” nhiệt trong xương chưa được dập tắt. Hôm nay, chúng tôi muốn chia sẻ với bà con về Địa cốt bì – một vị thuốc “khắc tinh” của chứng nóng trong xương, giúp xoa dịu làn da từ chính căn nguyên của nó.

Địa cốt bì: “Lớp vỏ quý” giúp làm mát từ tận xương tủy

Nghe cái tên “Địa cốt bì” có vẻ xa lạ, nhưng thực chất đây chính là vỏ rễ phơi khô của cây Câu kỷ tử – loại cây mà bà con vẫn thường dùng quả để hầm gà hay pha trà bồi bổ. Trong quan niệm của người làm nghề y chúng tôi, vỏ rễ nằm sâu dưới lòng đất, hấp thụ tinh túy của hành Thổ, nên nó mang trong mình khả năng thanh nhiệt rất đặc biệt, không phải cái nhiệt hừng hực bên ngoài mà là cái nhiệt thẩm thấu sâu bên trong.

Theo y học cổ truyền, Địa cốt bì có tính hàn (lạnh), vị ngọt, nhạt. Vị thuốc này quy vào các kinh Phế, Can và Thận. Điểm đặc biệt nhất khiến Nam Y Đỗ Minh Đường chúng tôi tin dùng vị thuốc này trong các bài thuốc trị ngứa là khả năng “thanh hư nhiệt” và “lương huyết”.

Bà con cứ tưởng tượng, cơ thể mình như một cỗ máy, nếu thiếu dầu bôi trơn (tương ứng với phần âm huyết bị suy giảm), máy sẽ nóng lên. Cái nóng này không phát ra hỏa hoạn ngay mà nó cứ âm ỉ, làm khô héo da thịt, gây ra tình trạng ngứa râm ran như kim châm, kèm theo cảm giác nóng hâm hấp trong xương, nhất là về chiều tối. Địa cốt bì xuất hiện như một “vòi cứu hỏa” cực kỳ nhạy bén, nó không chỉ dập lửa ở bề mặt (da) mà còn len lỏi vào tận “khung máy” (xương) để làm mát.

Tại sao Địa cốt bì lại hợp với cơ địa người Việt đến thế?

Người Việt chúng ta sống trong vùng khí hậu nóng ẩm, lại có thói quen ăn uống đồ cay nóng, sử dụng nhiều rượu bia hoặc làm việc quá sức dẫn đến tổn thương phần âm. Khi phần âm (nước) không đủ để chế ngự phần dương (lửa), ngọn lửa thừa thãi đó sẽ nung nấu ở tầng sâu nhất của cơ thể là xương. Địa cốt bì với vị ngọt dễ uống, tính hàn nhưng không quá gắt, rất phù hợp để điều dưỡng thể trạng vốn nhạy cảm của người Việt, giúp thiết lập lại sự cân bằng âm dương một cách bền bỉ.

Giải mã cơ chế “trị ngứa, dập hỏa” của Địa cốt bì

Nhiều bà con thắc mắc tại sao ngứa da lại phải trị từ xương? Nam Y Đỗ Minh Đường chúng tôi xin giải thích rõ để anh chị em hiểu: Trong đông y, “Phế chủ bì mao” (phổi quản lý da lông) và “Thận chủ cốt” (thận quản lý xương). Khi nhiệt độc tích tụ lâu ngày trong thận và xương, nó sẽ xông ngược lên da. Nếu chỉ dùng thuốc bôi ngoài da thì chẳng khác nào “cưỡi ngựa xem hoa”, chỉ giải quyết được cái ngọn.

Địa cốt bì tác động theo cơ chế “trong đánh ra, ngoài dịu xuống”:

• Thanh nhiệt ở tầng huyết: Giúp làm mát máu, từ đó làm giảm các nốt mẩn đỏ, sưng tấy trên da.
• Trừ hư nhiệt trong xương: Loại bỏ cảm giác nóng hầm hấp, bứt rứt mà y học cổ truyền gọi là “cốt chưng lao nhiệt”.
• Dưỡng âm, sinh tân dịch: Bổ sung lượng nước thiếu hụt cho cơ thể, giúp da dẻ mịn màng trở lại, không còn khô nhám gây ngứa.

Địa cốt bì không giống như các vị thuốc thanh nhiệt thông thường chỉ có tác dụng tức thời. Nó tác động sâu vào phần huyết và cốt, giúp giải quyết tận gốc căn nguyên của những cơn ngứa dai dẳng kèm theo chứng nóng trong người mà bà con thường gặp phải.

Hướng dẫn cách dùng Địa cốt bì an toàn và hiệu quả tại nhà

Để Địa cốt bì phát huy tối đa công dụng “làm mát xương, dịu làn da”, bà con cần biết cách chế biến và sử dụng đúng liều lượng. Tùy vào điều kiện và mức độ bệnh, chúng tôi gợi ý một số cách đơn giản sau:

1. Sắc uống trị ngứa, nóng trong xương

Đây là cách truyền thống và hiệu quả nhất để hoạt chất trong dược liệu ngấm sâu vào cơ thể. Bà con lấy khoảng 6g đến 12g Địa cốt bì khô, rửa sạch bụi bẩn. Cho vào ấm sắc với khoảng 600ml nước, đun nhỏ lửa cho đến khi còn khoảng 200ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày sau bữa ăn. Nếu thấy ngứa nhiều, có thể kết hợp thêm một ít Kim ngân hoa hoặc Liên kiều để tăng hiệu quả tiêu độc.

2. Trà Địa cốt bì thanh nhiệt

Với những anh chị em bận rộn, có thể dùng Địa cốt bì hãm trà. Lấy 5-8g dược liệu thái nhỏ, hãm với nước sôi trong bình giữ nhiệt khoảng 15 phút là có thể dùng được. Loại trà này giúp làm mát cơ thể rất tốt trong những ngày nắng nóng hoặc khi cảm thấy bứt rứt trong người.

3. Liều lượng và lưu ý an toàn

Dù là vị thuốc lành tính, nhưng “thuốc có ba phần độc” nếu dùng sai cách. Bà con cần lưu ý:

• Liều lượng: Không nên dùng quá 15g mỗi ngày nếu không có chỉ định của thầy thuốc.
• Đối tượng không nên dùng: Những người đang bị cảm lạnh, sốt rét, hoặc người có tỳ vị hư hàn (hay đi ngoài phân lỏng, bụng lạnh) thì tuyệt đối không nên dùng đơn độc Địa cốt bì vì tính hàn của nó có thể làm tình trạng nặng thêm.
• Kiêng kị: Khi đang dùng Địa cốt bì, bà con nên hạn chế ăn các món quá cay, nóng, nhiều dầu mỡ hoặc các loại thực phẩm dễ gây dị ứng như hải sản, nhộng tằm để tránh làm giảm hiệu quả của thuốc.

Lời dặn từ Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường

Bà con thân mến, việc điều trị các chứng bệnh về da và nóng trong bằng y học cổ truyền là một hành trình cần sự kiên trì. Địa cốt bì là một vị thuốc quý, nhưng nó không phải là “tiên tửu” có thể chữa khỏi ngay lập tức sau một lần uống. Để trị dứt điểm cơn ngứa và cái nóng trong xương, bên cạnh việc dùng thuốc, bà con cần chú ý đến lối sống của mình.

Hãy cố gắng ngủ sớm trước 11 giờ đêm để gan và thận có thời gian thải độc, uống đủ nước mỗi ngày và giữ cho tâm thế luôn thoải mái. Cái “hỏa” trong người đôi khi cũng bắt nguồn từ sự căng thẳng, lo âu mà ra. Nếu tình trạng ngứa kèm nóng trong xương kéo dài, gây mất ngủ hoặc có dấu hiệu lở loét, bà con tuyệt đối không được chủ quan tự ý bốc thuốc tại nhà mà cần tìm đến những cơ sở y tế uy tín để được thăm khám kỹ lưỡng.

Chúng tôi luôn quan niệm rằng, chữa bệnh là phải chữa cả người chứ không chỉ chữa mỗi cái bệnh. Hy vọng những chia sẻ về Địa cốt bì trên đây sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình một cách đúng đắn nhất.

Lưu ý: Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.

Mỗi người có một cơ địa và mức độ bệnh khác nhau, để có phác đồ điều trị chính xác nhất, bà con hãy để lại tình trạng cụ thể ở form bên dưới, đội ngũ chuyên gia Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường sẽ chủ động liên hệ tư vấn dựa trên thể trạng cá nhân của từng người.