Cách dùng quả dành dành sắc uống trị viêm da do gan mật sau 7 ngày
Ngứa ngáy, nổi mẩn do nóng gan mà bỏ qua quả dành dành thì phí quá bà con ơi! Vị thuốc "nhỏ mà có võ" này giúp dập hỏa, mát da cực nhạy đây nè. 👇
Nhiều bà con tìm đến Nam Y Đỗ Minh Đường chúng tôi trong tình trạng làn da nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy râm ran như kiến bò, càng gãi càng lan rộng mà không biết rằng căn nguyên thực sự lại nằm ở bộ máy thải độc bên trong đang “biểu tình”. Khi gan mật bị đình trệ, nhiệt độc tích tụ không thoát ra được sẽ phát tiết qua da, và lúc này, quả dành dành – một vị thuốc dân dã nhưng cực kỳ nhạy bén – chính là “vị cứu tinh” giúp thanh lọc, dẹp tan hỏa độc từ gốc rễ.

Quả dành dành và khả năng “dập lửa” cho gan mật dưới góc nhìn Nam y
Trong kho tàng y học cổ truyền, quả dành dành còn được gọi với cái tên mỹ miều là Chi tử. Bà con cứ hình dung, nếu cơ thể chúng ta là một ngôi nhà, thì gan mật đóng vai trò như hệ thống thoát nước và xử lý rác thải. Khi hệ thống này bị tắc nghẽn, rác thải (độc tố) ứ đọng sinh ra nhiệt, giống như một đống rác lâu ngày bốc hỏa, làm “cháy” lan ra ngoài bề mặt tường chính là làn da của chúng ta. Quả dành dành lúc này đóng vai trò như một vòi nước mát lành, tưới tắt những ngọn lửa hư hỏa đó.
Về đặc tính dược học, Chi tử có những điểm rất đặc biệt mà phòng khám chúng tôi luôn trân trọng khi kê đơn cho người bệnh:
- Tính – Vị: Chi tử có vị đắng, tính hàn. Cái vị đắng này không phải để “làm khó” người uống, mà chính là vũ khí để tả hỏa (đánh đuổi cái nóng). Tính hàn của nó giúp làm mát dòng máu, làm dịu những cơn ngứa ngáy hầm hập trên da.
- Quy kinh: Vị thuốc này đi thẳng vào các kinh Tâm, Phế, Tam tiêu và đặc biệt là Can (Gan), Đởm (Mật). Điều này giải thích tại sao khi bà con bị viêm da do chức năng gan mật suy giảm, dùng Chi tử lại thấy hiệu quả rõ rệt đến vậy.
- Cơ chế trị bệnh: Chi tử không chỉ đơn thuần là chữa ngoài da. Nó đi sâu vào bên trong để “Sơ can giải uất”, giúp khí huyết ở gan lưu thông mượt mà, đồng thời “Thanh nhiệt lợi thấp”, nghĩa là vừa làm mát vừa đẩy chất độc qua đường bài tiết. Khi cái “gốc” gan mật đã sạch, cái “ngọn” là viêm da tự khắc sẽ thuyên giảm.
Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường chúng tôi nhận thấy quả dành dành rất phù hợp với thể trạng người Việt. Bởi lẽ, nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới ẩm, bà con lại thường có thói quen ăn đồ cay nóng, uống rượu bia hoặc làm việc căng thẳng, dẫn đến tình trạng “thấp nhiệt” ứ đọng rất nhiều. Chi tử chính là khắc tinh của cái loại thấp nhiệt cứng đầu này.
Tình trạng ngứa da, mề đaybà con đang gặp phải là gì?
Cách dùng Chi tử sắc uống để đẩy lùi viêm da, làm sạch gan mật
Sử dụng dược liệu không phải cứ hái vào nấu nước là xong, mà cần phải có “phép tắc” để phát huy tối đa dược tính và đảm bảo an toàn. Tại phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, chúng tôi thường hướng dẫn bà con cách sơ chế và sử dụng quả dành dành tại nhà như sau:
Lựa chọn và sơ chế dược liệu
Quả dành dành dùng làm thuốc phải là quả chín, vỏ mỏng, hạt bên trong đầy đặn, có màu vàng đỏ hoặc nâu đỏ mới tốt. Bà con tránh dùng những quả bị mốc mọt hoặc còn quá xanh. Sau khi thu hái, quả cần được phơi khô hoặc sấy nhẹ. Trước khi sắc, bà con nên bóp nhẹ cho vỏ quả nứt ra để hoạt chất dễ dàng tan vào nước.
Các bài thuốc sắc đơn giản mà hiệu quả
Tùy vào tình trạng viêm da và mức độ nóng trong, bà con có thể áp dụng các cách sắc sau:
- Cách dùng đơn vị (Trà Chi tử): Dùng khoảng 8 – 12g quả dành dành khô, hãm với nước sôi hoặc sắc nhẹ trong 15 phút. Nước trà có màu vàng óng, vị hơi đắng nhẹ, dùng uống thay nước lọc trong ngày khi thấy da bắt đầu có dấu hiệu mẩn ngứa, vàng da nhẹ.
- Kết hợp cho người viêm da, mẩn ngứa nặng: Dùng 10g Chi tử phối hợp cùng 15g Kim ngân hoa và 12g Cam thảo đất. Sự kết hợp này giúp tăng cường khả năng tiêu viêm, kháng khuẩn và giải độc mạnh mẽ hơn.
- Bài thuốc Nhân trần Chi tử thang: Đây là bài thuốc kinh điển cho người viêm da do gan mật (vàng da, tiểu vàng, ngứa ngáy). Thành phần gồm: Chi tử 12g, Nhân trần 20g, Đại hoàng 4g. Sắc với 600ml nước, cô cạn còn 200ml, chia làm 2 lần uống trong ngày.
Bà con lưu ý: Liều lượng an toàn thông thường là từ 6 – 12g mỗi ngày. Không nên tự ý tăng liều quá cao vì tính hàn của thuốc có thể gây tác dụng phụ cho hệ tiêu hóa.
Những lưu ý quan trọng để dùng quả dành dành an toàn
Dù là thảo dược lành tính, nhưng “thuốc ba phần độc” nếu dùng không đúng cách. Để tránh tình trạng chữa được bệnh này lại đẻ ra bệnh kia, Nam Y Đỗ Minh Đường muốn dặn dò bà con một số điểm cốt yếu sau:
Đối tượng cần thận trọng
- Người tỳ vị hư hàn: Những ai hay bị lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng, tiêu hóa kém thì không nên dùng Chi tử dài ngày hoặc dùng liều cao vì tính hàn của nó sẽ làm bụng dạ yếu thêm.
- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Cần tuyệt đối tuân thủ chỉ định của thầy thuốc, không nên tự ý sắc uống tại nhà.
- Người bị huyết áp thấp: Chi tử có tác dụng hạ áp nhẹ, nên những người vốn dĩ huyết áp đã thấp cần theo dõi kỹ khi sử dụng.
Kiêng kị trong ăn uống
Khi đang dùng Chi tử để trị viêm da do gan mật, bà con nên tránh xa “tứ đổ tường” của bệnh gan: Rượu bia, đồ cay nóng (ớt, tiêu), đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và các loại thực phẩm quá ngọt. Nếu vẫn cứ “nạp” độc tố vào trong khi đang cố gắng “thải” độc ra, thì chén thuốc sắc có tốt đến mấy cũng chỉ như muối bỏ bể.
Lời dặn của nhà thuốc Nam Y Đỗ Minh Đường dành cho bà con
Việc sử dụng quả dành dành để điều trị viêm da do gan mật là một phương pháp thuận tự nhiên, lành tính và có chiều sâu. Tuy nhiên, bà con cần hiểu rằng dược liệu Nam y không phải là “thuốc tiên” uống vào là khỏi ngay lập tức. Nó cần thời gian để thẩm thấu, để điều chỉnh lại những rối loạn bên trong cơ thể. Sự kiên trì và một lối sống lành mạnh là hai yếu tố tiên quyết để đạt được kết quả bền vững.
Chúng tôi luôn tâm niệm “Nam dược trị Nam nhân”, cây cỏ nước Nam mình quý lắm, nhưng quý nhất vẫn là cái tâm của người bệnh dành cho chính sức khỏe của mình. Đừng đợi đến khi da dẻ lở loét, gan mật suy kiệt mới tìm cách cứu chữa. Hãy lắng nghe cơ thể mình từ những biểu hiện nhỏ nhất như một nốt mẩn ngứa hay cảm giác nóng hâm hấp trong người.
Nếu tình trạng viêm da kéo dài, có dấu hiệu nhiễm trùng, mưng mủ hoặc bà con cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, vàng da rõ rệt, tuyệt đối không được chủ quan tự điều trị tại nhà mà cần tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám bài bản.
Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.
Để giúp chúng tôi đưa ra những lời khuyên sát thực nhất với tình trạng của bà con, anh chị em hãy vui lòng để lại chi tiết các triệu chứng, thói quen sinh hoạt và độ tuổi vào form bên dưới. Đội ngũ chuyên gia của Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường sẽ căn cứ vào thể trạng cá nhân để tư vấn lộ trình phục hồi gan mật và làn da một cách hiệu quả nhất.
Đỗ Minh Tuấn
Chuyên Gia YHCT
Hơn 20 năm
- Da liễu ,
- Nam khoa ,
- Tai - Mũi - Họng ,
- Thần kinh ,
- Tiêu hoá ,
- Xương khớp
- Nhận danh hiệu Thầy thuốc nam tiêu biểu năm 2020
- Nhận danh hiệu Tinh hoa Y học cổ truyền 2022
- Tham gia nhiều chương trình sức khỏe VTV2, VTC2, VTC6, VTC16...