3 lý do cắt amidan không đổi giọng và lưu ý phục hồi giọng nói

Nhiều bà con khi bị viêm amidan mãn tính, dù mệt mỏi vì những đợt đau rát họng kéo dài nhưng vẫn chần chừ không dám đi cắt vì lo sợ cắt amidan có ảnh hưởng đến giọng nói không. Hiểu được nỗi trăn trở này, Đỗ Minh Đường (ĐMĐ) xin được chia sẻ những góc nhìn khoa học và kinh nghiệm thực tế để bà con yên tâm hơn trước khi đưa ra quyết định bảo vệ sức khỏe của mình.

Giải đáp thắc mắc: Cắt amidan có ảnh hưởng đến giọng nói không?

Để trả lời câu hỏi này một cách thấu đáo, trước tiên bà con cần hiểu rõ về cấu tạo vùng họng của mình. Amidan thực chất là hai khối mô bạch huyết nằm ở hai bên thành họng, đóng vai trò như “cửa ngõ” ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập. Trong khi đó, “cơ quan” chịu trách nhiệm tạo ra tiếng nói lại là dây thanh quản, nằm sâu hơn ở phía dưới cổ họng.

Chính vì amidan và dây thanh quản nằm ở hai vị trí tách biệt, nên về mặt kỹ thuật, việc can thiệp cắt bỏ amidan thường không gây ảnh hưởng trực tiếp đến giọng nói hay khả năng phát âm của người bệnh. Bà con không cần quá lo lắng về việc bị mất giọng hay thay đổi giọng nói vĩnh viễn sau khi thực hiện thủ thuật này.

Tuy nhiên, ĐMĐ cũng cần lưu ý với bà con rằng, ngay sau khi phẫu thuật, giọng nói có thể có những thay đổi tạm thời như:

• Khàn giọng nhẹ: Do quá trình đặt ống nội khí quản trong lúc gây mê hoặc do vùng niêm mạc xung quanh bị tác động.
• Giọng mũi hở: Đôi khi sau khi cắt bỏ khối amidan quá lớn, khoảng trống trong vòm họng thay đổi khiến luồng hơi đi lên mũi nhiều hơn, tạo cảm giác giọng hơi khác lạ trong vài ngày đầu.
• Đau khi nói: Vết thương chưa lành khiến bà con có tâm lý ngại nói hoặc nói khẽ, làm giọng điệu thiếu tự nhiên.

Những tình trạng này hoàn toàn là phản ứng tự nhiên của cơ thể và sẽ tự phục hồi nhanh chóng khi vết mổ ổn định và hiện tượng sưng nề biến mất.

Vì sao sau khi cắt amidan giọng nói lại có cảm giác thay đổi?

Dù các bác sĩ đã khẳng định không ảnh hưởng trực tiếp, nhưng thực tế có nhiều người bệnh vẫn phản hồi rằng giọng họ “nghe khác khác”. Điều này có thể giải thích qua các yếu tố sau:

1. Sự thay đổi không gian cộng hưởng âm thanh

Bà con hãy tưởng tượng cổ họng như một chiếc hộp cộng hưởng. Khi amidan bị viêm đại phẫu (sưng quá to), nó chiếm diện tích lớn trong họng, làm hẹp đường thở và thay đổi sự phản xạ âm thanh. Sau khi cắt bỏ “vật cản” này, khoang họng trở nên thông thoáng hơn, âm thanh phát ra có thể vang hơn hoặc rõ ràng hơn. Đây thực tế là một sự thay đổi tích cực, giúp giọng nói trở về đúng bản chất ban đầu trước khi bị bệnh.

2. Tình trạng sưng nề sau phẫu thuật

Bất kỳ sự can thiệp xâm lấn nào cũng gây ra hiện tượng sưng tấy cục bộ. Khi mô xung quanh vị trí cắt amidan bị sưng, nó có thể ảnh hưởng gián tiếp đến sự di động của các cơ vùng họng tham gia vào quá trình phát âm. Khi vết thương lành hẳn (thường sau 7-10 ngày), sự linh hoạt này sẽ quay trở lại bình thường.

3. Tâm lý thận trọng của người bệnh

Sau mổ, cảm giác đau rát khi nuốt hoặc nói chuyện là khó tránh khỏi. Bà con thường có xu hướng gồng các cơ cổ họng để giảm đau, dẫn đến việc giọng nói nghe có vẻ căng thẳng hoặc không tròn vành rõ chữ. Chỉ cần bà con thoải mái tâm lý, tình trạng này sẽ biến mất.

Chế độ chăm sóc giúp bảo vệ giọng nói và nhanh hồi phục

Để đảm bảo vết mổ nhanh lành và giọng nói sớm ổn định, chúng tôi luôn khuyên bà con cần tuân thủ chế độ chăm sóc hậu phẫu nghiêm ngặt. Việc kiêng khem không chỉ bảo vệ vết thương mà còn tránh các biến chứng nguy hiểm như chảy máu sau mổ.

Chế độ sinh hoạt và giao tiếp

• Hạn chế nói trong 2-3 ngày đầu: Bà con nên dành thời gian nghỉ ngơi tuyệt đối, hạn chế tối đa việc nói chuyện, đặc biệt là không được la hét hoặc nói quá to để tránh làm tổn thương vết mổ đang lên da non.
• Nghỉ ngơi tại môi trường yên tĩnh: Tránh những nơi có khói thuốc lá, bụi bẩn hoặc không khí quá khô (máy lạnh quá lạnh) vì sẽ làm khô niêm mạc họng, gây ho và đau rát.

Chế độ ăn uống “vàng” sau khi cắt amidan

Nguyên tắc cốt lõi là ăn đồ mềm, lỏng, nguội để không gây cọ xát vào vùng họng vừa phẫu thuật:

• Ngày 1-2: Chỉ nên uống sữa lạnh, nước cháo loãng nguội hoặc nước lọc. Tránh các loại nước trái cây có vị chua (cam, chanh) vì acid có thể làm xót vết thương.
• Ngày 3-7: Có thể chuyển sang ăn cháo nhừ, súp, bún, phở (cần cắt ngắn sợi và để nguội).
• Uống nhiều nước: Việc giữ cho cổ họng luôn đủ ẩm là cực kỳ quan trọng. Nước giúp làm sạch vi khuẩn và làm dịu cảm giác đau buốt.

Lưu ý quan trọng: Bà con tuyệt đối tránh ăn các loại đồ cứng như bánh mì giòn, các loại hạt, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ hoặc đồ cay nóng. Những thực phẩm này rất dễ làm xước vết mổ, gây chảy máu cấp tính cực kỳ nguy hiểm.

Khi nào bà con cần quay lại gặp bác sĩ ngay?

Dù cắt amidan là một thủ thuật phổ biến và an toàn, nhưng cơ địa mỗi người mỗi khác. Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên theo dõi sát sao cơ thể, nếu thấy có các dấu hiệu sau đây thì cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất:

• Chảy máu họng: Có máu tươi chảy ra từ miệng hoặc mũi, không có dấu hiệu ngừng lại.
• Sốt cao: Sốt trên 38.5 độ C và không thuyên giảm khi dùng thuốc hạ sốt theo đơn.
• Đau dữ dội: Cảm giác đau không giảm đi mà ngày càng tăng lên, lan lên tai khiến bà con không thể nuốt được bất cứ thứ gì.
• Giọng nói không hồi phục: Nếu sau 2 tuần mà giọng nói vẫn khàn đặc hoặc mất giọng hoàn toàn, cần phải kiểm tra lại dây thanh quản.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường

Việc cắt amidan thường là giải pháp cuối cùng khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả hoặc bệnh gây ra những biến chứng nguy hiểm như áp xe họng, thấp khớp, viêm cầu thận. Nếu bà con đang gặp tình trạng viêm amidan tái phát nhiều lần, gây hơi thở có mùi hoặc cản trở hô hấp, đừng vì quá lo lắng chuyện cắt amidan có ảnh hưởng đến giọng nói không mà trì hoãn việc điều trị.

Y học hiện đại ngày nay với các công nghệ như Plasma, Coblator giúp quá trình cắt diễn ra rất nhanh, ít đau và cầm máu tốt. Tuy nhiên, trước khi quyết định phẫu thuật, bà con hãy thăm khám kỹ lưỡng tại các bệnh viện chuyên khoa uy tín để được bác sĩ đánh giá đúng tình trạng sức khỏe toàn diện.

Sau phẫu thuật, bên cạnh việc dùng thuốc theo đơn của bác sĩ Tây y, bà con có thể kết hợp các liệu pháp dưỡng sinh của Y học cổ truyền như súc miệng bằng nước muối sinh lý ấm, giữ ấm vùng cổ và duy trì chế độ ăn uống khoa học để nâng cao sức đề kháng, giúp cơ thể phục hồi từ bên trong.

Hy vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bà con giải tỏa được nỗi lo về giọng nói sau khi cắt amidan. Sức khỏe là vốn quý nhất, hãy chủ động chăm sóc và lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày.

Bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông. Để có chẩn đoán chính xác và phác đồ xử lý phù hợp với từng cơ địa, bà con nên trực tiếp đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám.