Cách dùng cây xấu hổ trị phong thấp và ngứa da hiệu quả tại nhà

Nhiều bà con cứ thấy cây xấu hổ mọc dại ven đường, hễ chạm tay vào là lá khép lại e thẹn thì chỉ coi nó như một loài cỏ dại vô tri, nhưng với những người làm nghề bốc thuốc như chúng tôi, đó lại là một “kho báu” ẩn mình. Trong suốt hành trình tiếp nhận và hỗ trợ điều trị cho hàng ngàn bệnh nhân tại Nam Y Đỗ Minh Đường, chúng tôi đã chứng kiến không ít người thoát khỏi cảnh lục khục đau khớp, ngứa ngáy điên đảo chỉ nhờ vào nhành cây mắc cỡ nhỏ bé này. Thực tế, thiên nhiên luôn ưu ái ban tặng cho người Việt những vị thuốc nam cực kỳ tương thích với cơ địa, quan trọng là chúng ta có biết cách “đánh thức” năng lực chữa lành của chúng hay không.

Cây xấu hổ dưới góc nhìn của Nam y: “Dĩ nhu khắc cương” cho chứng phong thấp, mẩn ngứa

Trong y học cổ truyền, cây xấu hổ (hay còn gọi là hàm tu thảo, cây mắc cỡ) không đơn thuần là một cái tên gợi hình. Loại cây này sở hữu những đặc tính dược lý rất đặc trưng mà nếu thấu hiểu, bà con sẽ thấy nó cực kỳ quý giá đối với sức khỏe người Việt, đặc biệt là những ai đang khổ sở vì xương khớp và bệnh ngoài da.

Về Tính – Vị và Quy kinh: Theo các tài liệu cổ thư và kinh nghiệm thực tế tại Nam Y Đỗ Minh Đường, cây xấu hổ có vị ngọt, hơi đắng, tính suy (hơi hàn) và có độc nhẹ nếu dùng không đúng cách. Vị thuốc này quy vào kinh Phế và Can. Chính nhờ tính chất này, cây xấu hổ có khả năng thanh nhiệt, giải độc, an thần và đặc biệt là thông kinh hoạt lạc.

Cơ chế điều chỉnh “gốc” bệnh: Bà con mình thường hay bị đau nhức xương khớp mỗi khi trái gió trở trời, chân tay tê mỏi, cử động nghe tiếng lục khục – đó chính là biểu hiện của chứng “Phong – Hàn – Thấp” xâm nhập vào kinh lạc. Cây xấu hổ giống như một “người gác cổng” mẫn cán, giúp trừ phong, tiêu viêm và lợi tiểu. Khi các yếu tố gây bệnh (phong thấp) được tống khứ ra ngoài, khí huyết lưu thông trở lại, các khớp xương sẽ bớt sưng đau.

Đối với chứng ngứa da, mẩn ngứa do dị ứng hay phong chẩn, Nam Y Đỗ Minh Đường quan niệm “trong ấm ngoài êm”. Cây xấu hổ tác động vào kinh Can (gan) giúp mát gan, giải độc, từ đó đẩy lùi các triệu chứng ngứa ngáy từ bên trong ra bên ngoài da. Đây chính là cách chữa vào “gốc” chứ không chỉ là giải quyết cái ngọn tạm thời.

Tại sao cây xấu hổ lại đặc biệt phù hợp với thể trạng người Việt?

Người Việt mình sống trong vùng khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, độ ẩm cao là môi trường thuận lợi cho chứng phong thấp phát triển. Cây xấu hổ mọc lên từ chính mảnh đất này, hấp thụ linh khí của trời đất cùng một hệ sinh thái với chúng ta, nên dược tính của nó có sự “đồng điệu” tuyệt vời với cơ địa người Việt. Nó lành tính, dễ hấp thu và ít gây ra các phản ứng phụ so với việc lạm dụng các loại thuốc giảm đau tân dược vốn thường gây hại cho dạ dày và gan thận.

Cách chế biến và sử dụng cây xấu hổ để đẩy lùi phong thấp, ngứa da hiệu quả nhất

Dù là cây mọc dại, nhưng để biến nó thành vị thuốc cứu người, bà con cần phải biết cách sơ chế và kết hợp liều lượng sao cho chuẩn xác. Tại phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường, chúng tôi thường hướng dẫn bà con thực hiện theo các cách sau đây tùy vào tình trạng bệnh:

1. Bài thuốc hỗ trợ điều trị phong thấp, đau nhức xương khớp

Với anh em, bà con bị đau lưng, mỏi gối, hoặc các khớp tay chân sưng tấy, cách dùng phổ biến và hiệu quả nhất là dùng rễ cây xấu hổ.

• Chuẩn bị: Rễ cây xấu hổ (khoảng 20-30g khô). Nếu có điều kiện, bà con nên tẩm thêm chút rượu trắng rồi sao vàng cho thơm để tăng tính hành huyết.
• Thực hiện: Cho rễ đã sao vào ấm, sắc với 4 bát nước, đun nhỏ lửa cho đến khi còn khoảng 1 bát. Chia làm 2 lần uống trong ngày sau bữa ăn.
• Ví von: Việc sao vàng rễ cây với rượu giống như việc ta “mồi lửa” cho vị thuốc, giúp dẫn thuốc đi vào các ngõ ngách của xương khớp nhanh hơn, đánh tan các khối phong thấp đang ứ trệ.

2. Bài thuốc trị mẩn ngứa, mề đay, dị ứng da

Nếu chị em hoặc trẻ nhỏ bị ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ khắp người, chúng ta có thể kết hợp cả uống trong và bôi ngoài:

• Dùng ngoài: Dùng cả lá và cành cây xấu hổ tươi, rửa sạch, đun nước đặc để tắm hoặc ngâm vùng da bị ngứa. Tinh chất từ lá sẽ làm dịu vết thương và sát khuẩn tại chỗ.
• Dùng trong: Sử dụng 15-20g cành lá khô, sắc uống hàng ngày. Bài thuốc này giúp thanh nhiệt, tiêu độc, giúp cơ thể thải loại độc tố gây ngứa ra ngoài.

3. Liều lượng và an toàn khi sử dụng

Liều lượng tham khảo: Mỗi ngày chỉ nên dùng từ 20-30g dược liệu khô. Không nên vì nóng lòng muốn khỏi bệnh mà dùng quá liều, dễ dẫn đến tình trạng nôn nao hoặc mệt mỏi.

Những lưu ý quan trọng bà con tuyệt đối không được quên:

• Đối tượng chống chỉ định: Phụ nữ có thai tuyệt đối không được dùng cây xấu hổ vì dược liệu này có tác dụng hành huyết, có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Người có thể trạng quá suy nhược, hư hàn nặng cũng cần thận trọng.
• Kiêng kị: Trong quá trình dùng thuốc, bà con nên hạn chế ăn đồ tanh, hải sản hoặc các thực phẩm dễ gây dị ứng để thuốc phát huy tác dụng tốt nhất.
• Nhận diện đúng: Tránh nhầm lẫn với cây xấu hổ tía và một số loại cây có hình dáng tương tự nhưng không có tác dụng chữa bệnh.

Lời dặn dò chân tình từ đội ngũ Nam Y Đỗ Minh Đường

Bà con thân mến, thuốc Nam dù tốt đến đâu cũng cần sự kiên trì. Chữa bệnh theo Đông y giống như việc ta chăm sóc một cái cây bị héo, không thể đổ ào một gáo nước mà cây xanh lại ngay được. Nó cần thời gian để ngấm, để điều chỉnh lại sự cân bằng âm dương trong cơ thể. Cây xấu hổ tuy tốt nhưng nó không phải là “tiên tửu” có thể chữa bách bệnh trong một sớm một chiều.

Chúng tôi luôn khuyên bà con, bên cạnh việc dùng thuốc, hãy chú ý đến lối sống. Những anh em bị phong thấp thì nên hạn chế uống rượu bia, tránh ngồi phòng điều hòa quá lạnh. Những chị em hay bị ngứa da thì nên giữ tinh thần thoải mái, vì “Can chủ nộ”, giận dữ hay lo âu quá mức cũng khiến gan nóng và gây ngứa nặng hơn. Nếu bà con dùng thuốc một thời gian mà thấy triệu chứng không thuyên giảm, hoặc bệnh tình đã ở giai đoạn nặng, vận động khó khăn, da liễu lở loét, thì nhất định phải đi thăm khám tại các cơ sở uy tín để được bác sĩ bắt mạch, kê đơn phù hợp.

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.

Nếu bà con đang gặp khó khăn với những cơn đau nhức xương khớp dai dẳng hoặc tình trạng mẩn ngứa khó chịu, hãy để lại thông tin cụ thể về tình trạng bệnh, thời gian mắc và các triệu chứng kèm theo ở form bên dưới. Đội ngũ chuyên gia của Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường chúng tôi sẽ trực tiếp xem xét và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất dựa trên thể trạng cá nhân của từng người.