Dùng Hà thủ ô đỏ trị dứt ngứa da do huyết hư chỉ sau 1 liệu trình

Nhiều bà con tìm đến Nam Y Đỗ Minh Đường chúng tôi với nỗi khổ tâm mang tên “ngứa như kim châm”, càng gãi càng lan mà da dẻ thì cứ khô sạm, thiếu sức sống. Thực chất, cái ngứa này không chỉ nằm ở ngoài da, mà là hệ quả của việc khí huyết hao tổn, cơ thể suy kiệt sau một thời gian dài lao lực hoặc bạo bệnh. Với kinh nghiệm làm nghề truyền đời, chúng tôi thường ví vị thuốc Hà thủ ô đỏ như “dòng nước mát” tưới tắm cho mảnh đất khô cằn, giúp bồi bổ tận gốc để đẩy lùi cơn ngứa dai dẳng này.

Hà thủ ô đỏ dưới góc nhìn Đông y: Cây thuốc “cải lão hoàn đồng” cho huyết mạch

Trong quan niệm của y học cổ truyền, “Huyết hư sinh phong” chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng ngứa ngáy ở người suy nhược. Khi dòng máu trong cơ thể không đủ đầy, không nuôi dưỡng được da lông, sẽ tạo điều kiện cho “phong tà” (gió độc) xâm nhập hoặc tự sinh ra từ bên trong, gây nên những cơn ngứa râm ran, khó chịu. Hà thủ ô đỏ (tên khoa học là Fallopia multiflora) chính là vị thuốc đầu bảng để giải quyết bài toán này.

Để bà con dễ hình dung, chúng tôi xin phân tích sâu hơn về đặc tính của vị thuốc quý này:

• Tính – Vị: Hà thủ ô đỏ có vị đắng, ngọt, se và tính hơi ấm. Vị đắng giúp tả hỏa, vị ngọt để bồi bổ, và tính ấm để thông kinh hoạt lạc.
• Quy kinh: Vị thuốc này tác động trực tiếp vào hai kinh quan trọng nhất là Can (gan) và Thận. Trong Đông y, “Can tàng huyết” và “Thận tàng tinh”, khi hai cơ quan này khỏe mạnh thì máu huyết mới dồi dào, da dẻ mới nhuận hồng, hết ngứa.
• Cơ chế trị bệnh: Hà thủ ô không trị ngứa bằng cách “ức chế” cảm giác như thuốc Tây, mà nó đi vào bồi bổ phần huyết đang thiếu hụt. Khi huyết đủ, phong tự hết (Huyết hành phong tự diệt), từ đó các triệu chứng ngứa ngáy, nổi mẩn do suy nhược sẽ tự khắc rút lui.

Sở dĩ Hà thủ ô đỏ cực kỳ phù hợp với thể trạng người Việt là bởi khí hậu nước ta nóng ẩm, con người dễ bị hao tổn tân dịch và khí huyết. Việc sử dụng một loại dược liệu bản địa, có tính chất bình hòa, vừa bổ vừa dưỡng như Hà thủ ô giúp cơ thể hấp thụ dễ dàng mà không gây ra các tác dụng phụ “công phạt” quá mạnh.

Cách dùng Hà thủ ô đỏ đẩy lùi cơn ngứa, bồi bổ cơ thể ngay tại nhà

Nhiều bà con cứ nghĩ mua Hà thủ ô tươi về đun nước uống là tốt, nhưng tại Nam Y Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn dặn kỹ: Hà thủ ô phải qua “chế hóa” mới thực sự là vị thuốc báu. Nếu dùng tươi, tính chất của nó rất chát và có thể gây nhuận tràng quá mức (đi ngoài). Cách truyền thống và hiệu quả nhất chính là phương pháp “Cửu chưng cửu sái” (9 lần đồ, 9 lần phơi) cùng với nước đậu đen xanh lòng.

1. Sơ chế Hà thủ ô theo kinh nghiệm nhà thuốc

Nếu bà con có củ tươi, hãy thực hiện theo các bước sau để loại bỏ độc tính và tăng cường dược tính:

• Rửa sạch củ, cạo bớt lớp vỏ ngoài, thái miếng mỏng.
• Ngâm với nước vo gạo trong vòng 24 giờ để loại bỏ bớt chất chát (tamin).
• Ninh hoặc đồ cách thủy Hà thủ ô cùng với đậu đen xanh lòng. Sau đó mang ra phơi khô. Lặp lại quá trình này nhiều lần cho đến khi miếng thuốc có màu đen bóng, thơm ngậy.

2. Bài thuốc hỗ trợ trị ngứa do huyết hư

Tùy vào điều kiện, bà con có thể áp dụng các cách dùng đơn giản sau:

1. Hãm trà dùng hàng ngày: Sử dụng 10 – 20g Hà thủ ô đỏ đã chế, hãm với nước sôi trong bình kín khoảng 20 phút. Uống thay trà trong ngày. Cách này giúp bổ huyết từ từ, rất tốt cho người già suy nhược.
2. Rượu thuốc Hà thủ ô: Dùng 1kg Hà thủ ô chế ngâm với 3-5 lít rượu trắng ngon. Mỗi ngày uống 1 chén nhỏ (khoảng 20ml) sau bữa ăn. Rượu đóng vai trò là chất dẫn giúp dược tính đi sâu vào kinh mạch nhanh hơn.
3. Cháo Hà thủ ô: Dùng 30g Hà thủ ô sắc lấy nước, bỏ bã, sau đó cho gạo tẻ và vài quả đại táo vào nấu cháo. Món ăn này cực kỳ thích hợp cho người mới ốm dậy, da dẻ xanh xao và hay bị ngứa về đêm.

3. Liều lượng và lưu ý an toàn

Liều lượng tham khảo: Mỗi ngày chỉ nên dùng từ 12g đến 30g Hà thủ ô đỏ đã chế biến. Không nên nóng lòng mà dùng quá liều, dễ gây tích tụ nhiệt hoặc rối loạn tiêu hóa.

Mặc dù là vị thuốc bổ, nhưng bà con cần lưu ý tuyệt đối những điều sau để tránh “phản tác dụng”:

• Đối tượng không nên dùng: Người đang bị tiêu chảy, người có đờm thấp nặng (người béo trệ, hay khạc nhổ đờm đặc) hoặc người đang bị viêm cảm cấp tính.
• Kiêng kị thực phẩm: Khi dùng Hà thủ ô, bà con nên hạn chế ăn “Tam bạch” (Hành tây, tỏi, củ cải trắng) và các loại gia vị cay nóng như gừng, tiêu. Những thứ này có tính chất phát tán, làm giảm hiệu quả bổ huyết của thuốc.
• Nhận biết dược liệu: Cần phân biệt rõ Hà thủ ô đỏ và Hà thủ ô trắng. Loại đỏ mới là vị thuốc chính tông để trị ngứa, bổ huyết, trong khi loại trắng có công dụng khác hẳn.

Lời nhắn nhủ từ Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường

Điều trị bệnh bằng Đông y, nhất là với tình trạng ngứa do suy nhược, bà con không thể đòi hỏi kết quả ngay lập tức như thuốc bôi hay thuốc giảm ngứa Tây y. Hà thủ ô cần thời gian để “thẩm thấu”, để bồi đắp vào những khoảng trống của huyết mạch. Đừng thấy uống vài ba ngày chưa hết ngứa mà nản lòng bỏ cuộc.

Bên cạnh việc dùng thuốc, chúng tôi luôn khuyên anh chị em cần chú trọng vào giấc ngủ. “Huyết sinh ra khi ngủ”, nếu bà con cứ thức khuya thì có uống bao nhiêu Hà thủ ô cũng không bù đắp lại được. Hãy kết hợp ăn uống thanh đạm, giữ tinh thần lạc quan để cơ thể tự chữa lành từ bên trong. Trong trường hợp tình trạng ngứa kèm theo lở loét, sưng tấy hoặc sốt cao, bà con không nên tự ý dùng thuốc tại nhà mà cần tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám kịp thời.

Thông tin về dược liệu Hà thủ ô đỏ phía trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế hoàn toàn cho việc khám và điều trị trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa.

Mỗi người có một cơ địa và mức độ suy nhược khác nhau, việc gia giảm liều lượng Hà thủ ô cần sự chính xác để đạt hiệu quả cao nhất. Nếu bà con đang trăn trở về chứng ngứa da dai dẳng hay cơ thể mệt mỏi, hãy để lại tình trạng sức khỏe cụ thể ở biểu mẫu bên dưới. Đội ngũ bác sĩ tại Phòng khám Nam Y Đỗ Minh Đường sẽ chủ động liên hệ tư vấn lộ trình chăm sóc phù hợp nhất với thể trạng của riêng bà con.