4 nguyên nhân gây ho sau cắt amidan và cách xử lý an toàn tại nhà

Nhiều bà con sau khi thực hiện tiểu phẫu cắt amidan cứ ngỡ đã loại bỏ được “ổ viêm” là xong, nhưng thực tế lại gặp phải tình trạng sau cắt amidan bị ho nhiều khiến tâm lý vô cùng lo lắng, ăn ngủ không yên. Tại Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi thấu hiểu nỗi lòng này và muốn chia sẻ để bà con hiểu rõ: đây có thể là phản ứng tự nhiên của cơ thể nhưng cũng có thể là tín hiệu cảnh báo những vấn đề cần xử lý sớm để bảo vệ vòm họng.

Thực hư tình trạng sau cắt amidan bị ho nhiều là do đâu?

Về cơ bản, ho là một phản xạ bảo vệ của cơ thể nhằm đẩy các dị vật, dịch nhầy hoặc tế bào chết ra ngoài. Sau khi can thiệp dao kéo vào vùng họng, niêm mạc tại đây trở nên cực kỳ nhạy cảm. Theo quan điểm của chúng tôi, việc bà con bị ho nhiều sau phẫu thuật thường bắt nguồn từ những nhóm nguyên nhân chính sau:

• Kích ứng do quá trình hồi phục mô: Khi vết mổ bắt đầu kéo da non hoặc bong giả mạc (lớp màng trắng bảo vệ vết cắt), vùng họng sẽ bị ngứa và kích thích, dẫn đến những cơn ho khan liên tục.
• Khô niêm mạc họng: Sau phẫu thuật, việc ăn uống kém và thay đổi cơ chế tiết dịch khiến họng bị khô. Khi thiếu đi lớp màng ẩm bảo vệ, chỉ cần hít thở không khí bình thường cũng đủ làm bà con buồn ho.
• Phản ứng với ống nội khí quản: Trong quá trình gây mê, việc đặt ống nội khí quản có thể gây xây xát nhẹ hoặc kích ứng sâu trong đường thở, khiến bà con cảm thấy vướng víu và ho nhiều sau khi tỉnh lại.
• Viêm nhiễm cục bộ: Đây là điều chúng tôi luôn nhắc nhở bà con cần thận trọng. Nếu vệ sinh không đúng cách, vi khuẩn xâm nhập vào vết cắt đang hở sẽ gây viêm, sưng và kích hoạt cơn ho dữ dội.

Sau cắt amidan bị ho nhiều có thực sự nguy hiểm không?

Đa phần các trường hợp ho nhẹ trong 1-2 tuần đầu là diễn tiến bình thường của quá trình lành thương. Tuy nhiên, bà con không được chủ quan vì ho quá mạnh có thể tạo áp lực lên vết mổ, dẫn đến nguy cơ chảy máu. Đội ngũ ĐMĐ khuyên bà con cần đặc biệt lưu tâm nếu cơn ho đi kèm các dấu hiệu sau:

1. Nguy cơ nhiễm trùng hậu phẫu

Nếu ho kèm theo sốt cao, hơi thở có mùi hôi nồng nặc hoặc vùng cổ sưng đau hạch, rất có thể vết mổ đã bị nhiễm trùng. Lúc này, bà con không nên tự ý dùng thuốc tại nhà mà cần sự hỗ trợ của chuyên gia y tế ngay lập tức.

2. Biến chứng chảy máu vết mổ

Đây là tình trạng đáng lo ngại nhất. Nếu ho ra dịch hồng hoặc máu tươi, đó là dấu hiệu vết cắt bị bục hoặc chưa cầm được máu. Chảy máu sau cắt amidan là một cấp cứu tai mũi họng cần được xử lý tại bệnh viện càng sớm càng tốt.

3. Tình trạng khó thở và đau lan lên tai

Khi cơn ho đi kèm với tiếng thở khò khè, khó hít vào hoặc đau nhói lên tận mang tai, đây là tín hiệu cho thấy phù nề thanh quản hoặc kích ứng dây thần kinh liên quan. Bà con cần được thăm khám để kiểm soát tình trạng này, tránh ảnh hưởng đến khả năng hô hấp.

Lưu ý từ ĐMĐ: Mỗi người có một cơ địa và khả năng phục hồi khác nhau. Đừng so sánh bản thân với người khác mà hãy lắng nghe chính cơ thể mình để có hướng xử lý kịp thời nhất.

Cách chăm sóc và giảm ho tại nhà an toàn cho bà con

Để làm dịu cổ họng và giảm bớt những cơn ho khó chịu, bà con có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học nhưng rất đơn giản sau đây:

• Cấp ẩm liên tục cho cổ họng: Hãy uống nước ấm từng ngụm nhỏ, đều đặn trong ngày. Nước ấm giúp làm mềm các vảy kết trên vết mổ, giảm cảm giác khô rát – nguyên nhân hàng đầu gây ho.
• Vệ sinh bằng nước muối loãng: Việc súc miệng nhẹ nhàng với nước muối ấm (không súc quá sâu hoặc khạc mạnh) giúp sát khuẩn, làm sạch giả mạc và dịu cơn ngứa họng.
• Sử dụng máy tạo độ ẩm: Nếu bà con thường xuyên nằm điều hòa, hãy đặt một máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ để không khí không bị quá khô, giúp đường thở dễ chịu hơn khi về đêm.
• Ưu tiên thực phẩm mềm, lỏng: Cháo loãng, súp, đồ ăn xay nhuyễn để nguội là lựa chọn tốt nhất. Tránh xa các loại đồ ăn cứng, cay nóng hoặc nhiều dầu mỡ vì chúng dễ cọ xát vào vết thương gây đau và ho.
• Nghỉ ngơi đúng cách: Khi ngủ, bà con nên kê cao gối để tránh dịch tiết chảy xuống họng gây kích ứng. Đồng thời, hạn chế nói chuyện quá nhiều hoặc la hét trong giai đoạn này.

Lời khuyên của Đỗ Minh Đường giúp bà con phục hồi nhanh chóng

Bên cạnh việc theo dõi các triệu chứng cơ năng, chúng tôi muốn nhắn nhủ bà con về chế độ sinh hoạt và tinh thần để cơ thể mau chóng bình phục:

Thứ nhất, tuyệt đối tránh xa khói thuốc lá, bụi bẩn và các hóa chất có mùi nồng. Đây là những tác nhân hàng đầu khiến tình trạng sau cắt amidan bị ho nhiều trở nên trầm trọng hơn, thậm chí gây viêm phổi thứ phát.

Thứ hai, bà con có thể sử dụng thêm các loại viên ngậm thảo dược nhẹ nhàng để giữ ẩm họng, nhưng cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo thành phần không gây kích ứng với vết thương hở.

Thứ ba, hãy giữ tinh thần thoải mái. Lo lắng quá mức đôi khi cũng làm tăng cảm giác nhạy cảm tại vùng họng. Nếu thực hiện đúng các chỉ dẫn về vệ sinh và ăn uống, vết mổ sẽ dần ổn định và cơn ho sẽ tự biến mất theo thời gian.

Khi nào bà con cần phải quay lại bệnh viện?

Đừng chần chừ nếu gặp phải các tình huống sau:

1. Cơn ho kéo dài trên 7 ngày mà không có xu hướng giảm nhẹ.
2. Khạc ra máu tươi hoặc máu cục.
3. Sốt cao liên tục không hạ dù đã dùng thuốc giảm đau, hạ sốt thông thường.
4. Cảm thấy nuốt nghẹn, nuốt đau dữ dội đến mức không thể uống nước.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn đề cao phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Việc chăm sóc hậu phẫu cẩn thận chính là chìa khóa để bà con sớm lấy lại giọng nói trong trẻo và sức khỏe họng miệng ổn định. Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bà con trút bỏ được gánh nặng lo âu về chứng ho sau khi cắt amidan.

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức phổ thông. Do mỗi bà con có một tình trạng vết mổ và cơ địa khác nhau, chúng tôi khuyến cáo bà con nên tuân thủ tuyệt đối chỉ dẫn của bác sĩ trực tiếp phẫu thuật để đảm bảo an toàn cao nhất.

Bà con có đang gặp khó khăn gì trong quá trình phục hồi sau phẫu thuật không? Nếu cần thêm thông tin về cách chăm sóc họng theo y học cổ truyền, hãy để lại phản hồi để chúng tôi hỗ trợ kịp thời nhé.