Để Phát Triển YHCT, Cần Phát Huy Mô Hình VƯỜN THUỐC NAM TẠI GIA

Trong nhịp sống hiện đại, xu hướng chăm sóc sức khỏe bằng Y học cổ truyền (YHCT) và thảo dược tự nhiên ngày càng được quan tâm. Mô hình “Vườn thuốc gia đình” không chỉ là nơi trồng rau xanh, mà còn là “kho thuốc Nam” gần gũi, an toàn, giúp mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe, gìn giữ và lan tỏa tinh hoa YHCT Việt Nam.

Khi khu vườn nhỏ trở thành “hiệu thuốc xanh”

Giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp, con người bắt đầu tìm về những giá trị bền vững, thân thiện với tự nhiên. Trong bối cảnh đó, vườn thuốc gia đình dần được nhìn nhận như một giải pháp chăm sóc sức khỏe giản dị nhưng hiệu quả. Đó không chỉ là không gian xanh quanh nhà, mà còn là nơi lưu giữ những cây thuốc Nam quen thuộc, nguồn dược liệu đã gắn bó với đời sống người Việt từ bao đời nay.

Nhiều người vẫn cho rằng thảo dược phải là những vị thuốc quý hiếm, chỉ có trong rừng sâu hoặc chỉ thầy thuốc mới biết cách sử dụng. Thực tế lại rất khác. Ngay quanh vườn nhà, ven hàng rào, bờ ao, ban công… có không ít loại cây vừa là thực phẩm, vừa là vị thuốc, dễ trồng, dễ chăm sóc và có thể sử dụng khi cần.

Theo quan niệm YHCT, “dược thực đồng nguyên”, thuốc và thức ăn có chung nguồn gốc. Nếu biết lựa chọn và dùng đúng cách, mỗi gia đình hoàn toàn có thể chủ động chăm sóc sức khỏe ngay từ những điều gần gũi nhất. Khi đó, khu vườn nhỏ không chỉ nuôi sống bữa ăn hằng ngày mà còn trở thành một “hiệu thuốc xanh”, bền bỉ và an toàn theo thời gian.

Lợi ích thiết thực từ việc xây dựng vườn thuốc gia đình

Việc xây dựng vườn thuốc gia đình mang lại nhiều lợi ích rõ rệt, cả trước mắt lẫn lâu dài.

Hỗ trợ xử lý sớm những vấn đề sức khỏe đơn giản: Những cây thuốc Nam trồng trong vườn nhà tuy mộc mạc nhưng rất hữu ích trong việc hỗ trợ các bệnh nhẹ, bệnh mới chớm như cảm mạo, ho, sổ mũi, đầy bụng, ăn không tiêu, nóng trong…

Nhiều khi chỉ cần cảm thấy mệt người, gai rét, đau đầu nhẹ, ra vườn hái vài nắm lá nấu nước xông, hãm trà hay nấu bát canh là cơ thể đã dễ chịu hơn. Nhờ xử lý sớm, bệnh không có cơ hội tiến triển nặng, cơ thể được phục hồi một cách tự nhiên, lành tính.

Tiết kiệm chi phí, hình thành thói quen sống chủ động:  Có sẵn cây thuốc trong vườn giúp nhiều bệnh vặt được xử lý ngay từ đầu, mà không cần phụ thuộc vào thuốc mua sẵn. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, mà còn tạo thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động, nhẹ nhàng và an toàn cho cả gia đình.

Không chỉ chữa bệnh mà còn dưỡng tâm:  Việc trồng và chăm sóc cây thuốc mỗi ngày không chỉ tốt cho sức khỏe thể chất mà còn giúp thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng. Theo YHCT, tâm an thì khí huyết điều hòa, cơ thể cũng nhờ đó mà khỏe mạnh hơn.

Từ thực tế đó có thể thấy, mỗi gia đình hoàn toàn có thể bắt đầu xây dựng vườn thuốc của riêng mình từ những cây thuốc gần gũi, sẵn có quanh nhà, vừa thuận tiện sử dụng, vừa mang lại giá trị lâu dài cho sức khỏe.

BÀ CON ĐANG GẶP VẤN ĐỀ SỨC KHỎE CẦN TƯ VẤN

LIÊN HỆ NGAY ĐỂ ĐƯỢC CHUYÊN GIA GIẢI ĐÁP

Gợi ý những cây thuốc Nam nên trồng trong vườn nhà

Theo lương y Đỗ Minh Tuấn, người có hơn 20 năm gắn bó với YHCT cho biết, để xây dựng vườn thuốc gia đình không cần tìm kiếm những dược liệu quý hiếm hay khó trồng. Chỉ với những loại cây quen thuộc, dễ sống, dễ chăm sóc, vừa là thực phẩm, vừa là dược liệu, đã có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng khi cơ thể mệt mỏi, chớm bệnh.

Dưới đây là những cây thuốc Nam phổ biến, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng Việt Nam, được nhiều thầy thuốc YHCT khuyến khích trồng tại nhà.

1. Gừng

Gừng là cây thân cỏ quen thuộc, dễ trồng, dễ sử dụng. Theo YHCT, gừng có vị cay, tính ấm, quy vào kinh Phế, Tỳ, Vị, nổi bật với tác dụng phát biểu tán hàn, ôn trung, chỉ nôn. Gừng thường được dùng khi cảm lạnh, đau bụng do lạnh, buồn nôn, đầy bụng.

Cách dùng đơn giản là hãm vài lát gừng tươi với nước sôi hoặc nấu cháo nóng, dùng khi còn ấm để giúp cơ thể nhanh hồi phục.

2. Nghệ

Nghệ có vị cay, đắng, tính ấm, quy kinh Can, Tỳ, tác dụng hành khí, hoạt huyết, tiêu viêm. Nghệ thường được dùng hỗ trợ đau dạ dày, ăn không tiêu, đồng thời giúp làm lành tổn thương. Có thể dùng nghệ tươi giã lấy nước pha mật ong hoặc dùng làm gia vị trong bữa ăn hằng ngày.

3. Húng chanh

Húng chanh có vị cay, tính ấm, tác dụng tiêu đờm, giảm ho, kháng viêm. Rất phù hợp khi ho, viêm họng, cảm lạnh, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Thường dùng hấp với đường phèn hoặc mật ong, uống nước khi còn ấm.

4. Tía tô

Tía tô là loại rau gia vị quen thuộc, sinh trưởng nhanh. Trong YHCT, tía tô có vị cay, tính ấm, quy kinh Phế, Tỳ, giúp giải cảm, tán hàn, giải độc. Có thể dùng nấu cháo, nấu canh hoặc sắc nước uống khi bị cảm lạnh, sốt nhẹ.

5. Lá lốt

Lá lốt là cây thân thảo, ưa ẩm. Theo YHCT, lá lốt có vị cay, tính ấm, tác dụng ôn trung tán hàn, trừ phong thấp. Lá lốt thường được dùng hỗ trợ các chứng đau nhức xương khớp, đau bụng do lạnh, lạnh tay chân. Trong sinh hoạt hàng ngày, lá lốt có thể dùng nấu canh, xào hoặc sắc nước uống để hỗ trợ giảm đau.

6.Sả

Sả có vị cay, tính ấm, tác dụng giải cảm, thông khí, hỗ trợ tiêu hóa. Thường dùng nấu nước xông, nấu nước uống hoặc kết hợp trong các món ăn.

7. Nhọ nồi

Nhiều người vẫn coi nhọ nồi là cỏ dại, nhưng trong dân gian và YHCT, đây lại là một vị thuốc quen thuộc và có giá trị. Nhọ nồi có vị ngọt, hơi chua, tính mát, tác dụng lương huyết, chỉ huyết.

Cây thường được sử dụng trong các trường hợp chảy máu cam, xuất huyết nhẹ, đại tiểu tiện ra máu, trĩ ra máu hoặc băng huyết. Tùy mục đích sử dụng, nhọ nồi có thể dùng tươi giã lấy nước uống hoặc sắc nước uống để hỗ trợ cầm máu.

8. Nha đam

Nha đam là cây mọng nước, phù hợp với nhiều không gian sống. Theo YHCT, nha đam có vị đắng, tính hàn, tác dụng thanh nhiệt, giải độc, nhuận tràng.

Loại cây này thường được dùng hỗ trợ các chứng nóng trong, táo bón nhẹ. Bên cạnh đó, nha đam còn được sử dụng ngoài da với mục đích làm mát, làm dịu da, hỗ trợ chăm sóc da khi bị kích ứng nhẹ.

9. Đinh lăng

Đinh lăng từ lâu được ví như “nhân sâm của người nghèo” bởi dễ trồng nhưng giá trị dược liệu cao. Theo YHCT, đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, tác dụng bổ khí huyết, an thần.

Cây thường được dùng hỗ trợ các chứng mất ngủ, suy nhược, cảm sốt, đau nhức cơ thể. Trong sinh hoạt hằng ngày, lá đinh lăng có thể dùng nấu canh hoặc sắc nước uống, còn rễ đinh lăng thường được dùng để bồi bổ sức khỏe.

10. Mùi tàu

Mùi tàu là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Theo YHCT, mùi tàu có tác dụng sơ phong, thanh nhiệt, hành khí, tiêu thũng, giảm đau.
Cây thường được dùng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng, giải nhiệt, giải độc và khử mùi hôi cơ thể. Mùi tàu có thể dùng làm rau sống, nấu canh hoặc hãm nước uống, vừa dễ sử dụng vừa thuận tiện trong đời sống hằng ngày.

Những món ăn dân dã – vị thuốc ẩn mình trong bữa cơm Việt

Trong đời sống hằng ngày, nhiều món ăn quen thuộc thực chất chính là những bài thuốc đơn giản, được tạo nên từ cây thuốc trong vườn nhà. Với người hiểu YHCT, những món ăn dân dã ấy không chỉ để no bụng mà còn là cách bồi bổ cơ thể một cách tự nhiên, bền vững.

Chẳng hạn, trứng ngải nướng lá chuối giúp ôn kinh, giảm đau bụng kinh; thịt cuốn lá mơ, đinh lăng hỗ trợ tiêu hóa; cá kho riềng giúp ấm tỳ vị, phù hợp với người hay lạnh bụng. Những loại rau, lá tưởng chỉ để ăn kèm ấy lại chính là những vị thuốc quen thuộc trong kho tàng YHCT Việt Nam.

TS.BS Nguyễn Thị Vân Anh từng chia sẻ, bà có thói quen ăn và uống lá diếp cá thường xuyên bởi loại rau này có tính mát, giúp thanh nhiệt, hạn chế nóng trong, ngứa ngáy, những vấn đề rất hay gặp trong cuộc sống hiện đại.

Còn với lương y Đỗ Minh Tuấn, mỗi lần về quê ông đều không quên hái lá vối trong vườn nhà. “Lá vối hãm nước uống khi còn ấm, mùi thơm nhẹ, dễ uống. Uống đều thấy ăn ngon miệng, ngủ sâu giấc hơn. Thuốc lành, tốt cho sức khỏe thì nên chia sẻ để nhiều người cùng biết”, ông chia sẻ.

Có thể thấy, vườn thuốc gia đình không chỉ là một nét đẹp văn hóa trong đời sống người Việt, mà còn là cách làm thiết thực để bảo tồn và phát huy tinh hoa YHCT. Khi mỗi gia đình chủ động trồng và sử dụng cây thuốc Nam đúng cách, cũng chính là lúc “kho báu” thuốc Nam của dân tộc được gìn giữ, tiếp nối và lan tỏa một cách bền vững.

THÔNG TIN PHÒNG KHÁM ĐỖ MINH ĐƯỜNG

• Địa chỉ Hà Nội: Biệt thự 16,Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy
• Địa chỉ Hồ Chí Minh: Số 179 Đường Nguyễn Văn Thương, Phường 25, Quận Bình Thạnh
• Hotline: 098 465 0816 – 0932 088 186 
• Website: Nhà thuốc Đỗ Minh Đường
• Facebook: Fanpage Nhà thuốc Đỗ Minh Đường

Lưu ý: Hiệu quả điều trị có thể khác nhau tùy cơ địa và tình trạng mỗi người. Thông tin trên website chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế. Vui lòng liên hệ đội ngũ lương y, bác sĩ Đỗ Minh Đường để được tư vấn cụ thể và phù hợp nhất.