6 dấu hiệu đau khớp thể huyết ứ và 3 cách khơi thông tại nhà

Bà con thường thấy những cơn đau khớp dữ dội, đau nhói như kim châm và vùng khớp đó bị bầm tím hoặc sưng nề mà không rõ nguyên nhân? Đây có thể là tín hiệu cho thấy cơ thể đang gặp tình trạng “huyết ứ” tại khớp, một vấn đề mà nếu hiểu đúng cách điều chỉnh nền tảng, bà con hoàn toàn có thể cải thiện được sự linh hoạt cho đôi chân, đôi tay của mình.

Đau khớp thể huyết ứ dưới góc nhìn Nam y: Khi dòng chảy bị đình trệ

Trong y học cổ truyền (YHCT), máu (huyết) không chỉ là chất lỏng nuôi dưỡng cơ thể mà còn cần phải lưu thông liên tục để đưa dưỡng chất đến xương khớp. Bà con cứ tưởng tượng dòng huyết giống như một dòng kênh mương tưới tiêu cho đồng ruộng. [cite_start]Khi dòng kênh thông suốt, đất đai màu mỡ; nhưng nếu có vật cản làm dòng nước bị ứ lại, bùn lầy sẽ tích tụ và gây ra sự tắc nghẽn[cite: 27, 49].

Tình trạng “huyết ứ” ở khớp chính là hiện tượng máu lưu thông kém, bị đình trệ tại một vị trí cố định. Khi huyết không thông, khí cũng bị cản trở, dẫn đến câu nói nổi tiếng trong Đông y: “Thông bất thống, thống bất thông” (Thông suốt thì không đau, đau nghĩa là đang bị tắc nghẽn). [cite_start]Tại Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi quan niệm rằng việc xử lý đau khớp thể này không chỉ là làm dịu cơn đau trước mắt mà quan trọng là phải “khơi thông dòng chảy” để nuôi dưỡng khớp từ bên trong[cite: 28, 41].

“Huyết ứ không đơn thuần là vết bầm nhìn thấy bằng mắt thường, đó là sự đình trệ của nguồn nhựa sống nuôi dưỡng sụn khớp và các tổ chức quanh khớp.”

Dấu hiệu nhận biết đau khớp thể huyết ứ và những nhầm lẫn thường gặp

[cite_start]

Mỗi người có một cơ địa khác nhau, tuy nhiên đau khớp do huyết ứ thường mang những đặc trưng riêng biệt mà anh chị em có thể tự quan sát[cite: 6, 29]:

[cite_start]
• Vị trí đau cố định: Cơn đau thường tập trung tại một điểm cụ thể, không chạy lung tung từ khớp này sang khớp khác[cite: 29].
• Tính chất đau: Đau nhói, cảm giác như có vật sắc đâm vào (châm thích). [cite_start]Cơn đau thường tăng nặng về đêm do lúc này khí huyết lưu thông chậm hơn ban ngày[cite: 29].

[cite_start]

• Biểu hiện bên ngoài: Vùng khớp đau có thể xuất hiện các nốt tím đen, sưng nề nhưng sờ vào thấy không nóng, hoặc da vùng đó sạm hơn các vùng khác[cite: 29].

[cite_start]

• Chất lưỡi: Nếu bà con quan sát gương, lưỡi của người thể huyết ứ thường có màu tím tối hoặc có các điểm tím nhỏ ở rìa lưỡi[cite: 51].

Cảnh báo nhầm lẫn: Rất nhiều bà con nhầm đau khớp huyết ứ với thể “Phong hàn thấp” (đau do lạnh). [cite_start]Đau do lạnh thường có xu hướng dịu đi khi chườm nóng, trong khi đau do huyết ứ đôi khi chườm nóng chỉ thấy dễ chịu tức thời nhưng vết sưng tím không giảm, thậm chí đau nặng hơn nếu vùng đó đang có tình trạng viêm tắc mạch[cite: 30].

Nguyên nhân khiến “huyết” bị “ứ” tại khớp

Tại sao cùng một độ tuổi mà có người bị, người không? [cite_start]Điều này phụ thuộc vào lối sống và cơ địa của mỗi người[cite: 35, 36, 52]:

[cite_start]
• Do chấn thương cũ: Những va đập từ thời trẻ, ngã xe, ngã dàn giáo… dù đã khỏi nhưng nếu không được xử lý triệt để, phần huyết xấu vẫn tích tụ lại ở khe khớp, lâu ngày gây ứ trệ[cite: 52].

[cite_start]

• Do ít vận động: Đặc biệt là anh chị em dân văn phòng ngồi một chỗ quá lâu, khí không đủ sức để đẩy huyết lưu thông, dẫn đến “khí trệ sinh huyết ứ”[cite: 52].

[cite_start]

• Do tác động của ngoại tà: Hàn (lạnh) làm máu co lại, thấp (ẩm) làm máu chảy chậm, cả hai kết hợp lâu ngày đều dẫn đến tắc nghẽn dòng chảy của huyết[cite: 52].

Hướng xử trí an toàn và hỗ trợ chăm sóc tại nhà

[cite_start]

Để cải thiện tình trạng này, chúng ta cần đi từ việc giảm tải cho khớp đến việc xây dựng một nền tảng sức khỏe vững chắc[cite: 5, 31]:

1. Làm ngay hôm nay để giảm kích thích

• Tránh bất động hoàn toàn: Trừ khi đang đau cấp dữ dội, còn lại bà con nên co duỗi nhẹ nhàng để kích thích máu lưu thông. [cite_start]Càng nằm một chỗ, huyết càng dễ ứ[cite: 31, 41].

[cite_start]

• Giữ ấm vùng khớp: Dùng băng thun hoặc tất dài che chắn khớp, tránh để gió lạnh trực tiếp thổi vào vị trí đang bị tắc nghẽn[cite: 31, 41].

[cite_start]

• Kê cao vùng đau: Nếu bị đau khớp cổ chân hoặc đầu gối, khi nằm nên kê một chiếc gối mỏng dưới chân để hỗ trợ máu trở về tim dễ dàng hơn[cite: 31].

2. Duy trì thói quen trong 7-14 ngày

• Ngâm chân/tay với thảo dược: Sử dụng các loại lá có tinh dầu như gừng, lá lốt, khuynh diệp đun nước ấm (khoảng 40 độ C) để ngâm mỗi tối. [cite_start]Nhiệt độ ấm giúp giãn mạch, hỗ trợ tan máu ứ[cite: 11, 34].

[cite_start]

• Massage nhẹ nhàng: Dùng lòng bàn tay xoa tròn quanh vùng khớp đau theo chiều kim đồng hồ mỗi sáng và tối để “đánh thức” các mao mạch[cite: 44, 46].

[cite_start]

• Thay đổi tư thế: Cứ sau 45 phút làm việc, anh chị em hãy đứng dậy đi lại 5 phút để khí huyết được luân chuyển, tránh dồn ứ ở chi dưới[cite: 41].

3. Nuôi dưỡng nền tảng lâu dài

• Chế độ ăn “hành huyết”: Ưu tiên thực phẩm có tính ấm, hỗ trợ lưu thông máu như nghệ, hành tây, mộc nhĩ đen, tỏi. [cite_start]Tránh đồ ăn quá lạnh, đồ sống hoặc quá nhiều dầu mỡ gây cản trở dòng chảy khí huyết[cite: 41, 52].

[cite_start]

• Vận động dưỡng sinh: Các bài tập như Thái cực quyền, Yoga nhẹ nhàng hoặc đi bộ chậm là “liều thuốc” tuyệt vời để duy trì sự thông suốt của kinh lạc[cite: 38, 41].
• Tinh thần thoải mái: Trong YHCT, “Can chủ sơ tiết” (gan điều phối dòng chảy của khí huyết). Nếu hay cáu giận, lo âu, khí sẽ bị uất kết dẫn đến huyết không thông. [cite_start]Hãy giữ tinh thần lạc quan để khớp xương được thư giãn[cite: 39, 41, 52].

Sử dụng Huyệt đạo hỗ trợ khơi thông huyết ứ

Bấm huyệt là một cách tác động vào các “nút thắt” trên đường kinh mạch để hỗ trợ lưu thông huyết tốt hơn. [cite_start]Bà con có thể tham khảo một số huyệt sau[cite: 45, 46]:

• Huyệt Huyết hải: Nằm ở mặt trong đùi, phía trên xương bánh chè một chút. [cite_start]Đây là nơi hội tụ của máu, day ấn huyệt này giúp thúc đẩy tuần hoàn huyết toàn thân[cite: 46].

[cite_start]

• Huyệt Cách du: Nằm ở vùng lưng, có tác dụng đặc hiệu với các chứng liên quan đến huyết ứ[cite: 46].

[cite_start]

• Huyệt Túc tam lý: Nằm dưới xương bánh chè, giúp tăng cường khí lực để đẩy huyết đi nuôi cơ thể[cite: 46].

Lưu ý: Khi thực hiện, bà con chỉ nên dùng ngón cái day nhẹ nhàng, thấy cảm giác hơi căng tức là được. [cite_start]Tuyệt đối không bấm quá mạnh lên vùng da đang bầm dập hoặc có vết thương hở[cite: 46, 47].

Khi nào tình trạng đau khớp cần được thăm khám chuyên môn?

[cite_start]

Mặc dù các mẹo chăm sóc tại nhà có thể hỗ trợ, nhưng bà con không nên chủ quan nếu gặp các dấu hiệu sau[cite: 13, 31, 53]:

[cite_start]
• Cơn đau kéo dài trên 2 tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi[cite: 13, 53].

[cite_start]

• Vùng khớp sưng to, tím tái sậm màu hoặc có biểu hiện teo cơ quanh khớp[cite: 31, 53].

[cite_start]

• Đau kèm theo sốt cao hoặc mệt mỏi toàn thân kéo dài[cite: 31, 53].

[cite_start]

• Ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt như không thể tự đi lại, không cầm nắm được vật dụng[cite: 13, 53].

[cite_start]

Mỗi người có một thể trạng “hàn – nhiệt” và mức độ ứ trệ khác nhau, vì vậy việc thăm khám sẽ giúp định đúng cơ địa để có hướng điều chỉnh phù hợp nhất[cite: 6, 14].

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường

Đau khớp thể huyết ứ không chỉ là câu chuyện của cái khớp, mà là câu chuyện của cả hệ thống lưu thông trong cơ thể. [cite_start]Hiểu đúng để xử lý đúng từ gốc sẽ giúp bà con tránh được việc lạm dụng các biện pháp giảm đau tức thời mà bỏ quên nền tảng sức khỏe[cite: 32, 40].

[cite_start]

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, hiệu quả có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người[cite: 12]. Để có hướng chăm sóc cá nhân hóa và được tư vấn sâu hơn về cách ổn định khí huyết theo chuẩn Nam y, bà con có thể để lại câu hỏi hoặc thông tin ở form bên dưới. [cite_start]Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn lòng đồng hành và hỗ trợ bà con[cite: 14, 17, 33].

Bà con có thắc mắc về tình trạng đau khớp của mình? Hãy gửi câu hỏi ngay để được tư vấn từ đội ngũ chuyên môn!