3 lý do nên tránh tắm khuya để bảo vệ xương khớp khỏi đau nhức

Nhiều bà con thường có thói quen tắm muộn sau một ngày làm việc vất vả mà không biết rằng đây chính là “hung thủ” âm thầm khiến các khớp xương đau nhức, tê mỏi. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi đã gặp không ít trường hợp anh chị em than phiền về tình trạng vận động khó khăn, cơ thể nặng nề mỗi khi trái gió trở trời, mà căn nguyên đôi khi lại đến từ chính thói quen tưởng chừng như vô hại này.

Vì sao tắm khuya lại trở thành “kẻ thù” của xương khớp?

Trong quan niệm của Y học cổ truyền (YHCT), cơ thể con người và thiên nhiên luôn có sự tương tác qua lại. Ban ngày thuộc Dương, ban đêm thuộc Âm. Khi màn đêm buông xuống, nhiệt độ môi trường giảm thấp, độ ẩm tăng cao, đây là thời điểm “hàn thấp” (lạnh và ẩm) hoạt động mạnh nhất.

Việc tắm khuya, đặc biệt là tắm nước lạnh, vô tình mở cửa cho các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài xâm nhập vào cơ thể. Để bà con dễ hình dung, hãy tưởng tượng mạch máu và kinh lạc của chúng ta như những ống dẫn nước. Khi gặp lạnh, các ống này sẽ co lại, khiến dòng chảy của khí huyết bị cản trở, đình trệ. Y học cổ truyền gọi đây là tình trạng “thông bất thống, thống bất thông” – nghĩa là khi khí huyết không lưu thông được thì sẽ sinh ra đau nhức.

Dưới góc nhìn Nam y, thói quen này gây ra những hệ lụy cụ thể như sau:

• Khí huyết ứ trệ: Nhiệt độ nước thấp và hơi lạnh ban đêm làm co mạch, giảm lưu lượng máu đến nuôi dưỡng các khớp, gây ra tình trạng tê bì, co cứng cơ.
• Chính khí suy giảm: Tắm khuya làm tiêu hao năng lượng của cơ thể để chống chọi lại cái lạnh, khiến “hàng rào bảo vệ” (vệ khí) bị suy yếu, tạo điều kiện cho phong – hàn – thấp xâm nhập sâu vào tận xương tủy.
• Kích hoạt các cơn đau mãn tính: Với những bà con vốn đã có nền tảng xương khớp yếu, việc tắm khuya giống như một “ngòi nổ” làm bùng phát các cơn đau dữ dội hơn.

Dấu hiệu nhận biết cơ thể đang bị “nhiễm lạnh” do tắm muộn

Không phải ai tắm khuya xong cũng đau khớp ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu anh chị em thấy cơ thể xuất hiện những tín hiệu dưới đây thì cần đặc biệt lưu tâm, bởi đó là lúc “hàn tà” đã bắt đầu ngấm vào người:

• Tê mỏi vùng cổ vai gáy: Sau khi tắm xong hoặc sáng sớm ngủ dậy thấy vùng cổ cứng nhắc, khó xoay trở, cảm giác nặng nề như có vật gì đè lên.
• Các khớp xương lục khục: Cảm giác khô khớp, đau nhói ở đầu gối, cổ tay hoặc các đốt ngón tay khi vận động vào buổi tối hoặc lúc đêm muộn.
• Sợ lạnh và gió: Người bệnh thường xuyên cảm thấy rùng mình, thích mặc ấm hơn người khác và rất nhạy cảm với luồng gió từ quạt hay điều hòa.
• Cơ thể trì trệ: Cảm giác chân tay buồn bực, không muốn vận động, đôi khi kèm theo tình trạng sưng nhẹ ở các khớp nhỏ.

“Nhiều anh em thanh niên cứ cậy mình khỏe, đi đá bóng về muộn vẫn dội nước lạnh ào ào. Đến khi bước sang tuổi băm, các khớp bắt đầu biểu tình mới thấy hối hận vì thói quen chủ quan thời trẻ.”

Xây dựng lối sống khoa học để bảo vệ hệ xương khớp

Để tránh xa những cơn đau nhức và duy trì một hệ vận động dẻo dai, phòng khám Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên điều chỉnh lại chế độ sinh hoạt ngay từ hôm nay. Việc thay đổi không quá khó khăn, quan trọng là sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể mình.

1. Thay đổi thói quen vệ sinh cá nhân

• Thời điểm tắm tốt nhất: Nên hoàn thành việc tắm rửa trước 20 giờ tối. Đây là lúc nhiệt độ môi trường chưa giảm quá sâu, cơ thể vẫn còn đủ sức đề kháng để thích nghi.
• Sử dụng nước ấm: Kể cả trong mùa hè, bà con cũng nên tắm bằng nước ấm để giúp giãn mạch, hỗ trợ khí huyết lưu thông tốt hơn.
• Nguyên tắc “tắm nhanh”: Không nên ngâm mình quá lâu trong nước, thời gian tắm lý tưởng chỉ nên kéo dài từ 10 – 15 phút. Sau khi tắm cần lau khô người và sấy tóc ngay lập tức.

2. Chăm sóc cơ thể sau khi tắm

Sau khi vệ sinh cá nhân, bà con có thể thực hiện một vài bước nhỏ để giữ ấm sâu cho cơ thể:

• Giữ ấm lòng bàn chân: Lòng bàn chân có huyệt Dũng Tuyền – nơi giao thoa của nhiều kinh mạch quan trọng. Trước khi đi ngủ, anh chị em có thể xoa một chút tinh dầu ấm hoặc đi tất mỏng để tránh hàn khí xâm nhập từ dưới đất lên.
• Tránh nằm điều hòa ngay: Sau khi tắm xong, tuyệt đối không nên ngồi ngay dưới luồng gió trực tiếp của quạt hay điều hòa. Hãy để cơ thể thích nghi dần với nhiệt độ phòng.

3. Dinh dưỡng và vận động bổ trợ

• Tăng cường thực phẩm tính ấm: Trong thực đơn hàng ngày, bà con nên bổ sung thêm các gia vị có tính ấm như gừng, hành, tỏi, tiêu… để giúp làm ấm cơ thể từ bên trong, hỗ trợ khu phong tán hàn.
• Vận động nhẹ nhàng: Thay vì tập luyện cường độ cao vào ban đêm, anh chị em nên chọn các bài tập dưỡng sinh, yoga hoặc đi bộ nhẹ nhàng vào buổi sáng sớm để kích hoạt dương khí, giúp xương khớp linh hoạt.

Khi nào bà con cần đi thăm khám chuyên khoa?

Dù việc điều chỉnh thói quen tắm khuya có thể cải thiện đáng kể tình trạng đau nhức, nhưng trong một số trường hợp, đây chỉ là phần ngọn của vấn đề. Bà con nên tìm đến các chuyên gia để được tư vấn kỹ hơn nếu thấy các dấu hiệu sau:

• Tình trạng đau nhức khớp kéo dài trên 2 tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã thay đổi thói quen.
• Các khớp có hiện tượng sưng, nóng, đỏ hoặc biến dạng nhẹ.
• Đau khớp kèm theo sốt nhẹ hoặc sút cân không rõ nguyên nhân.
• Tình trạng cứng khớp vào buổi sáng kéo dài hơn 30 phút, ảnh hưởng trực tiếp đến công việc và sinh hoạt hàng ngày.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn đề cao tinh thần “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Việc hiểu đúng về tác hại của việc tắm khuya đối với xương khớp chính là bước đầu tiên để bà con tự bảo vệ sức khỏe của mình. Mỗi cơ địa, mỗi thể trạng sẽ có những phản ứng khác nhau với môi trường, vì vậy hãy luôn lắng nghe cơ thể để có cách chăm sóc phù hợp nhất.

Mọi thông tin chia sẻ trên đây mang tính chất tham khảo, giúp bà con có thêm kiến thức để điều chỉnh lối sống. Hiệu quả của việc thay đổi thói quen sẽ phụ thuộc vào cơ địa và mức độ tình trạng sức khỏe của mỗi người. Nếu bà con đang gặp khó khăn trong vận động hoặc có những thắc mắc về tình trạng xương khớp của mình, đừng ngần ngại để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi để chúng tôi có thể đồng hành và tư vấn hướng chăm sóc cá nhân hóa phù hợp nhất cho từng anh chị em.