3 bước bê vật nặng đúng tư thế giúp bảo vệ cột sống cho bà con

Bà con mình hay có thói quen tiện tay là cúi lưng bê vật nặng, nhưng chỉ cần một giây lơ là, cột sống có thể phải trả giá bằng những cơn đau âm ỉ kéo dài cả đời. Thực tế, chấn thương do bê nặng sai tư thế là nỗi lo không của riêng ai, từ anh em làm việc tay chân đến các chị em nội trợ, nếu không hiểu đúng cách bảo vệ khung xương thì hậu quả sẽ rất khó lường.

Vì sao bê nặng sai tư thế lại là “kẻ thù” số một của cột sống?

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, cột sống được coi là “long mạch” của cơ thể, nơi kinh mạch lưu thông để nuôi dưỡng tạng phủ. Khi chúng ta bê vác vật nặng mà cúi gập lưng, toàn bộ trọng lượng không được phân bổ đều mà dồn ép cực lớn lên các đốt sống lưng và đĩa đệm. Điều này gây ra tình trạng khí huyết ứ trệ, kinh lạc bị chèn ép, dẫn đến những cơn đau cấp tính hoặc âm ỉ.

Hãy tưởng tượng cột sống của chúng ta giống như một cây cột trụ nhà. Nếu cây trụ này bị bẻ cong trong khi phải gánh một mái nhà quá nặng, các vết nứt sẽ xuất hiện. Việc bê nặng sai cách chính là hành động tự “bẻ cong” cây trụ cột sống của chính mình, khiến cấu trúc xương khớp yếu dần đi theo thời gian.

Nhận diện những sai lầm “chết người” khi bê vác vật nặng

Đa số bà con thường mắc phải những thói quen dưới đây mà không hề hay biết mình đang làm hại cơ thể:

• Cúi gập lưng để nhấc vật nặng: Đây là lỗi phổ biến nhất. Việc giữ thẳng chân và cúi lưng khiến vùng thắt lưng phải chịu lực gấp nhiều lần trọng lượng thực tế của vật thể.
• Bê vật ở quá xa cơ thể: Khi cánh tay duỗi dài để cầm vật nặng, trọng tâm bị đẩy ra xa, tạo ra một đòn bẩy gây áp lực khủng khiếp lên các đốt sống cổ và vai gáy.
• Vừa bê nặng vừa vặn mình: Hành động xoay người đột ngột khi đang mang vác vật nặng rất dễ gây thoát vị đĩa đệm hoặc rách cơ chằng, vì lúc này cột sống đang ở trạng thái mất ổn định nhất.
• Bê quá sức chịu đựng: Nhiều anh em vì chủ quan sức khỏe nên cố bê những vật quá nặng, khiến hệ thống cơ bắp và xương khớp bị quá tải đột ngột.

Quy tắc “vàng” để bê vật nặng an toàn không lo đau lưng

Để bảo vệ cột sống, chúng tôi khuyên bà con nên thực hiện theo quy trình 3 bước dưới đây để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho khung xương:

Bước 1: Chuẩn bị và kiểm tra

Trước khi bắt đầu, hãy đứng sát vào vật cần bê. Khoảng cách càng gần thì áp lực lên lưng càng giảm. Đừng quên kiểm tra xem vật đó có quá nặng hay không bằng cách thử đẩy nhẹ. Nếu cảm thấy quá sức, hãy tìm người hỗ trợ hoặc dùng công cụ trợ giúp, tuyệt đối không được “cố quá thành quá cố”.

Bước 2: Tư thế nhấc vật lên

Đây là bước quan trọng nhất quyết định an toàn cho cột sống:

• Hai chân đứng rộng bằng vai để tạo thế đứng vững chãi.
• Từ từ hạ thấp trọng tâm bằng cách khuỵu đầu gối (tư thế ngồi xổm), tuyệt đối giữ cho lưng luôn thẳng tự nhiên.
• Dùng hai tay ôm chặt lấy vật nặng, giữ nó sát vào bụng hoặc ngực.
• Dùng lực đẩy của đôi chân để đứng dậy, không dùng lực của lưng để kéo vật lên. Hãy nhớ: Chân chịu lực, lưng chỉ làm nhiệm vụ giữ thẳng.

Bước 3: Di chuyển và đặt xuống

Khi di chuyển, hãy bước những bước ngắn và vững vàng. Nếu cần chuyển hướng, hãy xoay cả bàn chân thay vì vặn xoắn thắt lưng. Khi đặt vật xuống, hãy lặp lại đúng quy trình: khuỵu gối, giữ lưng thẳng và hạ vật từ từ xuống mặt đất.

Cách chăm sóc và phục hồi cột sống tại nhà

Nếu chẳng may cảm thấy mỏi lưng sau khi làm việc nặng, bà con có thể áp dụng một số cách chăm sóc an toàn sau:

• Nghỉ ngơi đúng cách: Hãy nằm trên bề mặt phẳng, cứng vừa phải và kê một chiếc gối nhỏ dưới khoeo chân để giải tỏa áp lực cho thắt lưng.
• Chườm ấm: Sử dụng túi chườm ấm hoặc lá ngải cứu rang muối chườm nhẹ nhàng lên vùng đau mỏi để giúp khí huyết lưu thông, làm giãn các cơ bị căng cứng.
• Tập các động tác giãn cơ nhẹ nhàng: Những bài tập như tư thế con mèo hoặc kéo giãn cơ lưng nhẹ nhàng sẽ giúp cột sống linh hoạt hơn.

Lưu ý quan trọng: Những hướng dẫn trên chỉ mang tính chất tham khảo cho các tình trạng đau mỏi phổ biến. Nếu bà con gặp phải các dấu hiệu như đau nhói dữ dội không giảm, đau lan xuống chân, tê bì chân tay hoặc mất kiểm soát vận động, hãy tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám kịp thời.

Mỗi người có một cơ địa và tình trạng xương khớp khác nhau, do đó hiệu quả của các biện pháp chăm sóc tại nhà cũng sẽ khác biệt. Để có hướng xử trí phù hợp nhất với thể trạng riêng biệt của mình, bà con có thể để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi, Phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi luôn sẵn lòng đồng hành và tư vấn chi tiết nhất cho bà con.