Gừng hấp mật ong dùng khi nào và 5 nhóm đối tượng tuyệt đối tránh

Nhiều bà con thường truyền tai nhau mẹo dùng gừng hấp mật ong như một “vị cứu tinh” mỗi khi trái gió trở trời, cổ họng đau rát hay bụng dạ không yên. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rõ gừng hấp mật ong dùng khi nào để phát huy tối đa công dụng và những trường hợp nào cần tuyệt đối tránh để không gây hại cho sức khỏe.

Gừng hấp mật ong dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Trong Đông y, sự kết hợp giữa gừng và mật ong không đơn thuần là một món ăn ngon mà còn là sự giao thoa giữa hai vị thuốc có tính chất bù trừ và hỗ trợ lẫn nhau rất tốt. Để hiểu rõ hơn về hiệu quả của mẹo dân gian này, chúng ta cần nhìn nhận từ tính vị và quy kinh của từng nguyên liệu.

• Gừng tươi (Sinh khương): Có vị cay, tính ấm, quy vào các kinh Phế, Tỳ, Vị. Gừng có tác dụng phát tán phong hàn, hóa đàm, chỉ khái (cầm ho) và ôn trung chỉ ẩu (làm ấm bụng, ngừng nôn).
• Mật ong (Phong mật): Có vị ngọt, tính bình, quy vào kinh Phế, Tỳ, Đại tràng. Mật ong nổi tiếng với khả năng bổ trung, nhuận phế, thông tiện và giải độc.

Khi kết hợp hai vị này lại với nhau thông qua việc hấp cách thủy, tính nóng gắt của gừng sẽ được vị ngọt thanh của mật ong làm dịu lại, giúp bài thuốc trở nên lành tính hơn, dễ đi sâu vào kinh Phế và Tỳ để bồi bổ và điều chỉnh các rối loạn.

Gừng hấp mật ong dùng khi nào để đạt hiệu quả tốt nhất?

Phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi nhận thấy, mẹo dân gian này sẽ phát huy giá trị tốt nhất khi bà con áp dụng đúng vào các thời điểm hoặc tình trạng sức khỏe sau đây:

1. Khi bị nhiễm lạnh, chớm ho do phong hàn

Nếu anh em, bà con đi mưa về bị lạnh, có biểu hiện hắt hơi, sổ mũi nước trong, hoặc bắt đầu xuất hiện những cơn ho có đờm loãng trắng, cổ họng ngứa ngáy thì đây là “thời điểm vàng” để dùng gừng hấp mật ong. Tính ấm của gừng sẽ giúp xua đuổi khí lạnh (phong hàn) ra khỏi cơ thể, trong khi mật ong làm dịu niêm mạc họng, giảm cảm giác khô rát.

2. Khi bụng dạ yếu, đầy hơi hoặc buồn nôn

Với những người có tỳ vị hư hàn (bụng dạ lạnh), thường xuyên bị đầy bụng, khó tiêu hoặc dễ bị buồn nôn khi ngửi mùi lạ, một chút gừng hấp mật ong sẽ giúp làm ấm vùng trung tiêu (vùng bụng). Mật ong hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn, còn gừng giúp kích thích tiết dịch vị, làm giảm tình trạng ứ trệ thức ăn.

3. Khi cơ thể mệt mỏi vào buổi sáng sớm

Sử dụng một chút nước cốt gừng mật ong ấm vào buổi sáng sau khi ngủ dậy (khi đã ăn nhẹ) giúp kích thích tuần hoàn máu, làm tỉnh táo tinh thần và làm ấm cơ thể để bắt đầu ngày mới. Theo quan niệm dân gian “Sáng sớm ăn gừng tốt hơn nước sâm”, việc dùng đúng cách vào lúc này giúp dương khí trong cơ thể được khởi phát mạnh mẽ.

Cách làm gừng hấp mật ong đúng chuẩn tại nhà

Để giữ được tinh chất của cả hai nguyên liệu, bà con nên thực hiện theo các bước đơn giản sau:

1. Chuẩn bị: 1 củ gừng tươi (nên chọn gừng già để có nhiều tinh dầu) và 2-3 thìa mật ong nguyên chất.
2. Sơ chế: Gừng rửa sạch, để cả vỏ (vỏ gừng có tác dụng lợi thủy), thái lát mỏng hoặc băm nhỏ tùy ý.
3. Chế biến: Cho gừng vào bát sứ, đổ mật ong vào sao cho ngập mặt gừng. Đem hấp cách thủy trong khoảng 15 – 20 phút.
4. Sử dụng: Chắt lấy nước cốt hòa cùng nước ấm để uống, có thể nhai luôn cả lát gừng để tăng hiệu quả.

Những ai cần thận trọng và không nên dùng?

Mặc dù là mẹo dân gian lành tính, nhưng vì gừng có tính đại nhiệt (nóng nhiều), bà con cần hết sức lưu ý những trường hợp sau để tránh “lợi bất cập hại”:

• Người đang bị sốt cao: Khi cơ thể đang nóng hừng hực, việc nạp thêm gừng (tính nóng) sẽ khiến nhiệt độ cơ thể càng khó hạ, thậm chí gây nguy hiểm.
• Người bị nhiệt miệng, đau mắt đỏ, táo bón nặng: Đây là những biểu hiện của tình trạng nhiệt trong (nóng trong). Dùng gừng mật ong lúc này sẽ làm tình trạng viêm loét, nóng trong thêm trầm trọng.
• Người bị cao huyết áp: Gừng làm tăng huyết áp và kích thích tuần hoàn mạnh, người có tiền sử huyết áp cao nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi dùng.
• Trẻ em dưới 1 tuổi: Tuyệt đối không cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong vì nguy cơ ngộ độc botulism từ các bào tử có trong mật ong mà hệ tiêu hóa của trẻ chưa xử lý được.
• Phụ nữ mang thai ở tháng cuối: Cần hạn chế dùng vì gừng có thể gây co bóp tử cung hoặc làm tăng thân nhiệt không cần thiết.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường: Bà con không nên lạm dụng gừng hấp mật ong trong thời gian quá dài (trên 7 ngày liên tục) hoặc dùng lượng quá lớn mỗi lần. Tinh thần của Y học cổ truyền là “vừa đủ” và “phù hợp”. Nếu dùng mẹo này mà các triệu chứng ho, đau bụng không thuyên giảm sau 2-3 ngày, bà con nên chủ động tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kỹ hơn.

Mỗi người có một cơ địa khác nhau, có người hợp gừng, có người lại thiên về thể trạng nhiệt không nên dùng. Thông tin trên đây mang tính chất tham khảo để bà con có thêm kiến thức chăm sóc sức khỏe tại nhà một cách an toàn. Hiệu quả của mẹo dân gian này còn tùy thuộc vào thể trạng và mức độ bệnh lý của từng người.

Nếu bà con đang gặp các vấn đề về hô hấp, tiêu hóa kéo dài mà chưa tìm ra giải pháp phù hợp với cơ địa của mình, hãy để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi. Đội ngũ bác sĩ tại Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn hướng chăm sóc cá nhân hóa nhất cho bà con.

“`