3 hệ lụy và lộ trình 14 ngày bỏ thói quen vừa ăn vừa xem điện thoại

Bà con mình thời nay hay có thói quen vừa bưng bát cơm vừa dán mắt vào màn hình điện thoại, tưởng là tiết kiệm thời gian hay để giải trí cho vui nhưng thực tế lại đang âm thầm “ngược đãi” chính tỳ vị của mình. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi đã gặp không ít trường hợp anh em, chị em đến thăm khám với tình trạng đầy bụng, khó tiêu kéo dài chỉ vì những thói quen sinh hoạt tưởng chừng như vô hại này.

Vì sao vừa ăn vừa xem điện thoại là “đại kỵ” đối với tỳ vị?

Trong quan niệm của Y học cổ truyền (YHCT), tỳ vị được coi là “hậu thiên chi bản”, là gốc rễ của nguồn năng lượng nuôi sống cơ thể thông qua việc chuyển hóa thức ăn. Khi chúng ta ăn, khí huyết cần được tập trung tối đa về tỳ vị để thực hiện chức năng co bóp và phân tách tinh chất từ thực phẩm.

Tuy nhiên, việc sử dụng điện thoại khi ăn khiến “tâm bất tại yên”, tức là tâm trí bị phân tán. Khi mắt phải điều tiết và não bộ phải xử lý thông tin từ màn hình, khí huyết sẽ bị huy động lên não và các cơ quan thị giác thay vì tập trung vào hệ tiêu hóa. Bà con cứ hình dung như việc một chiếc xe đang leo dốc mà người lái lại vừa muốn chở nặng, vừa muốn rẽ ngang rẽ dọc, động cơ chắc chắn sẽ nhanh chóng bị quá tải và hư hại.

Việc xao nhãng này dẫn đến tình trạng “tỳ khí hư suy”, thức ăn không được nhào trộn kỹ, dịch vị tiết ra không đủ khiến quá trình tiêu hóa bị đình trệ. Lâu dần, khí huyết ứ trệ tại trung tiêu, gây ra những hệ lụy không nhỏ cho sức khỏe tổng thể.

Những hệ lụy sức khỏe từ thói quen ăn uống thiếu tập trung

Nhiều anh em, chị em thường chủ quan cho rằng việc xem điện thoại chỉ gây mất tập trung nhất thời, nhưng thực tế, thói quen này lặp đi lặp lại sẽ hình thành nên những vấn đề sức khỏe mãn tính:

• Rối loạn tiêu hóa kéo dài: Biểu hiện rõ nhất là tình trạng ăn xong thấy ấm ách, đầy hơi, ợ chua hoặc đau lâm râm vùng thượng vị. Do tỳ vị không làm tròn chức năng, thức ăn tích tụ lại gây trệ khí.
• Giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng: Dù bà con có ăn đồ bổ dưỡng đến đâu mà tỳ vị yếu thì cơ thể cũng không hấp thụ được hết tinh hoa. Điều này dẫn đến tình trạng người gầy yếu, sắc mặt kém tươi nhuận hoặc thường xuyên thấy mệt mỏi, hụt hơi.
• Ảnh hưởng đến thị lực và đốt sống cổ: Vừa ăn vừa cúi đầu nhìn màn hình điện thoại trong thời gian dài khiến kinh lạc vùng cổ vai gáy bị chèn ép, khí huyết lưu thông kém gây mỏi mắt, đau cổ.
• Mất cảm giác ngon miệng: Khi não bộ quá tập trung vào nội dung trên điện thoại, các tín hiệu về hương vị và độ no sẽ bị lu mờ. Bà con dễ rơi vào tình trạng ăn quá no hoặc ăn quá nhanh mà không hề hay biết, gây áp lực cực lớn lên dạ dày.

Góc nhìn YHCT về việc dưỡng sinh trong bữa ăn

Nam y có câu “Thực bất ngữ, tẩm bất ngôn”, ý chỉ khi ăn không nên nói chuyện, khi ngủ không nên trò chuyện để giữ cho khí và thần được ổn định. Việc vừa ăn vừa xem điện thoại còn tác động tiêu cực hơn cả việc nói chuyện, vì nó khiến thần trí bị cuốn vào những tác động ngoại cảnh.

Dưỡng sinh không ở đâu xa, chính là bắt đầu từ việc trân trọng từng bữa cơm, ăn trong sự tỉnh thức để nuôi dưỡng tỳ vị khỏe mạnh.

Tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn hướng bà con tới lối sống thuận tự nhiên. Việc tập trung vào bữa ăn không chỉ giúp tiêu hóa tốt mà còn là cách để chúng ta thư giãn tinh thần sau những giờ làm việc căng thẳng. Khi tâm an, tỳ vị tự khắc sẽ vận hóa tốt, giúp cơ thể khỏe mạnh từ bên trong.

Hướng dẫn điều chỉnh thói quen để bảo vệ hệ tiêu hóa

Để cải thiện tình trạng tiêu hóa và bảo vệ sức khỏe lâu dài, chúng tôi gợi ý bà con nên thực hiện lộ trình thay đổi thói quen như sau:

1. Thay đổi ngay từ hôm nay (Cấp thiết)

• Nguyên tắc “Không thiết bị”: Tuyệt đối không để điện thoại, máy tính bảng hay bật tivi trong khu vực ăn uống. Hãy để thiết bị điện tử cách xa tầm tay ít nhất 2 mét khi bắt đầu bữa cơm.
• Nhai kỹ no lâu: Hãy tập thói quen nhai ít nhất 20-30 lần cho mỗi miếng thức ăn. Việc nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ và thấm đẫm nước bọt (có chứa các enzyme tiêu hóa), hỗ trợ tỳ vị làm việc nhẹ nhàng hơn.
• Cảm nhận hương vị: Hãy dành thời gian để quan sát màu sắc, ngửi mùi thơm và cảm nhận vị ngon của món ăn. Đây là cách kích thích hệ thần kinh phó giao cảm hoạt động, giúp dịch vị tiết ra dồi dào.

2. Duy trì trong 14 ngày (Xây dựng nền tảng)

• Cố định giờ ăn: Tỳ vị rất ưa thích sự điều độ. Bà con nên ăn đúng giờ để hình thành phản xạ có điều kiện cho hệ tiêu hóa.
• Không gian ăn uống thư thái: Chọn nơi thoáng mát, ánh sáng vừa phải, tránh vừa ăn vừa làm việc hay bàn chuyện căng thẳng. Một không gian yên tĩnh sẽ giúp khí huyết bình hòa.
• Ngồi đúng tư thế: Ngồi thẳng lưng, không gập bụng hay cúi quá thấp. Tư thế này giúp các cơ quan nội tạng không bị chèn ép, hỗ trợ quá trình vận hóa thức ăn thuận lợi.

3. Nuôi dưỡng lâu dài (Dưỡng sinh bền vững)

• Lắng nghe cơ thể: Chỉ ăn no khoảng 70-80%, tránh ăn quá no gây gánh nặng cho dạ dày.
• Vận động nhẹ nhàng sau ăn: Sau khi ăn khoảng 30 phút, bà con có thể đi bộ chậm rãi hoặc xoa bụng theo chiều kim đồng hồ để hỗ trợ nhu động ruột, giúp thức ăn dễ tiêu hóa hơn.
• Giữ tinh thần lạc quan: “Nộ thương can, ưu thương tỳ” – lo lắng nhiều sẽ hại tỳ. Hãy giữ tâm trạng thoải mái, vui vẻ để hệ tiêu hóa luôn hoạt động hiệu quả nhất.

Lời khuyên từ chuyên gia Đỗ Minh Đường

Bà con thân mến, thói quen vừa ăn vừa xem điện thoại tuy nhỏ nhưng hệ lụy để lại cho sức khỏe lại rất lớn nếu không sớm thay đổi. Việc bảo vệ tỳ vị chính là bảo vệ nguồn sống của cơ thể. Tuy nhiên, tùy vào cơ địa và tình trạng tỳ vị của mỗi người mà biểu hiện và mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau. Có người chỉ cần điều chỉnh thói quen là ổn, nhưng cũng có người tỳ vị đã hư hàn sâu, cần sự hỗ trợ chuyên sâu hơn từ YHCT.

Thông tin chúng tôi chia sẻ trên đây mang tính chất tham khảo giúp bà con có hướng chăm sóc sức khỏe tại nhà hiệu quả hơn. Hiệu quả của các phương pháp dưỡng sinh có thể khác nhau tùy vào thể trạng và sự kiên trì của mỗi người.

Nếu bà con đang gặp các vấn đề về tiêu hóa kéo dài như đầy bụng, khó tiêu, chán ăn hoặc thấy sức khỏe giảm sút mà chưa rõ nguyên nhân, hãy chủ động tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám. Nếu muốn được tư vấn sâu hơn về cách chăm sóc tỳ vị theo thể trạng cá nhân, bà con có thể để lại thông tin hoặc liên hệ trực tiếp, chúng tôi luôn sẵn lòng đồng hành và hỗ trợ.