3 động tác xoa bụng và huyệt vị giúp giảm đau thượng vị tại nhà

Bất kỳ ai từng trải qua cảm giác đau thắt vùng thượng vị mới hiểu nỗi khổ của việc ăn không ngon, ngủ không yên, bụng dạ lúc nào cũng lục đục khó chịu. Thay vì loay hoay tìm kiếm những phương pháp xa vời, bà con hoàn toàn có thể áp dụng động tác xoa bụng – một kỹ thuật đơn giản của y học cổ truyền giúp điều hòa khí huyết và xoa dịu cơn đau tức thì ngay tại nhà.

Giải mã cơn đau thượng vị dưới góc nhìn y học cổ truyền

Trong Đông y, vùng thượng vị (nằm trên rốn và dưới xương ức) là nơi cư ngụ của tạng Tỳ và Vị. Khi vùng này đau thắt, khó chịu, chúng tôi thường gọi đó là chứng “Vị quản thống”. Nguyên nhân không chỉ đơn giản là do ăn uống thất thường mà sâu xa hơn là do khí của tỳ vị bị ứ trệ, không lưu thông được thuận lợi.

Hãy tưởng tượng dòng khí trong cơ thể bà con như một dòng nước chảy trong ống. Khi có “rác” (là thức ăn khó tiêu, lo âu, stress hay nhiễm hàn lạnh), dòng nước bị tắc nghẽn sẽ gây áp lực lên thành ống, từ đó tạo ra cảm giác đau tức, đầy trướng. Động tác xoa bụng lúc này đóng vai trò như một lực tác động bên ngoài giúp “khơi thông” dòng chảy đó, giúp khí huyết vận hành trơn tru hơn.

Việc xoa bụng không chỉ là tác động cơ học mà còn giúp làm ấm vùng bụng, kích thích nhu động ruột và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động nhịp nhàng. Đối với những anh em thường xuyên phải tiếp khách hay các chị em hay lo âu, suy nghĩ nhiều dẫn đến đau dạ dày, đây là bài tập vô cùng hữu ích để bảo vệ sức khỏe mỗi ngày.

Hướng dẫn động tác xoa bụng chuẩn giúp giảm đau thượng vị

Để đạt được hiệu quả tốt nhất, bà con không nên xoa bụng một cách tùy tiện mà cần thực hiện theo đúng trình tự và nguyên tắc “trong nhẹ ngoài mạnh, chậm rãi nhịp nhàng”. Dưới đây là các bước mà Đỗ Minh Đường khuyên dùng:

1. Chuẩn bị trước khi thực hiện

• Bà con nên chọn tư thế nằm ngửa thoải mái trên giường hoặc ngồi vững chãi trên ghế có tựa lưng.
• Thả lỏng toàn bộ cơ thể, hít thở sâu và đều để tâm trí bình lặng.
• Làm ấm hai bàn tay bằng cách xoa mạnh vào nhau cho đến khi lòng bàn tay nóng lên. Nhiệt độ từ bàn tay sẽ giúp các mạch máu vùng bụng giãn nở tốt hơn.

2. Kỹ thuật xoa bụng quanh rốn

Bà con đặt bàn tay phải chồng lên bàn tay trái, áp sát vào vùng bụng. Bắt đầu xoa theo chiều kim đồng hồ, lấy rốn làm tâm điểm. Theo quan niệm y học cổ truyền, xoa theo chiều kim đồng hồ là “tả”, giúp thúc đẩy tiêu hóa và giảm tình trạng đầy hơi, táo bón.

• Mỗi vòng xoa nên thực hiện chậm rãi, từ từ mở rộng vòng tròn ra khắp vùng bụng.
• Thực hiện khoảng 30 – 50 lần cho đến khi cảm thấy vùng bụng ấm nóng dần lên.

3. Tập trung vào vùng thượng vị

Sau khi toàn bộ vùng bụng đã ấm, bà con hãy tập trung vào vùng đang đau (dưới xương ức). Sử dụng các đầu ngón tay hoặc gốc bàn tay, nhẹ nhàng xoa từ trên xuống dưới và theo vòng tròn nhỏ tại điểm đau nhất.

Lưu ý: Nếu cơn đau đang ở mức độ dữ dội kèm theo cảm giác nóng rát cực độ, bà con chỉ nên xoa thật nhẹ nhàng hoặc áp lòng bàn tay ấm lên vùng đau, tránh dùng lực quá mạnh có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày.

Những huyệt đạo hỗ trợ tăng cường hiệu quả khi xoa bụng

Khi xoa bụng, nếu bà con kết hợp day ấn nhẹ nhàng vào một số huyệt đạo quan trọng sau đây, hiệu quả giảm đau thượng vị sẽ tăng lên rõ rệt:

• Huyệt Trung Quản: Nằm trên đường thẳng giữa bụng, cách rốn khoảng 4 thốn (tương đương 4 chiều ngang ngón tay khép lại). Đây là huyệt vị “cửa ngõ” của dạ dày, giúp điều hòa vị khí, giảm đau tức rất tốt.
• Huyệt Thiên Khu: Nằm ngang với rốn, đo ra hai bên mỗi bên khoảng 2 thốn. Day ấn huyệt này giúp cải thiện tình trạng trướng bụng, đầy hơi.
• Huyệt Túc Tam Lý: Mặc dù nằm ở chân (dưới đầu gối), nhưng đây là “huyệt trường thọ” có tác dụng cực mạnh đối với hệ tiêu hóa. Bà con có thể day huyệt này sau khi thực hiện xong bài tập xoa bụng.

Những lưu ý an toàn “sống còn” khi xoa bụng tại nhà

Mặc dù xoa bụng là động tác lành tính, nhưng để đảm bảo an toàn tuyệt đối, bà con cần lưu ý những điều sau:

• Thời điểm thực hiện: Tuyệt đối không xoa bụng ngay sau khi vừa ăn no hoặc khi quá đói. Thời điểm lý tưởng nhất là sau khi ăn khoảng 1 giờ hoặc trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy vào buổi sáng.
• Đối tượng cần thận trọng: Những người đang có vết thương hở vùng bụng, người bị viêm nhiễm cấp tính, phụ nữ đang mang thai hoặc người nghi ngờ bị thủng dạ dày, viêm ruột thừa cấp cần tuyệt đối tránh động tác này và phải đến cơ sở y tế ngay.
• Lực tác động: Luôn bắt đầu từ lực nhẹ, sau đó tăng dần tùy theo sức chịu đựng. Không nên ấn quá sâu gây cảm giác đau buốt.
• Cảnh báo: Nếu bà con xoa bụng mà thấy cơn đau không giảm, trái lại còn kèm theo sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc bụng cứng như gỗ, hãy lập tức đi cấp cứu vì đây là những dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm.

Duy trì lối sống để “hàng rào” tỳ vị luôn vững chắc

Động tác xoa bụng chỉ là giải pháp hỗ trợ tức thời. Để gốc bệnh thực sự được ổn định, Đỗ Minh Đường khuyên bà con nên xây dựng một chế độ sinh hoạt điều độ:

• Ăn uống có chọn lọc: Hạn chế các đồ ăn chua cay, nhiều dầu mỡ, rượu bia và thuốc lá. Nên ưu tiên các món ăn mềm, ấm, dễ tiêu hóa.
• Giữ tinh thần thoải mái: YHCT quan niệm “nộ thương can”, can khí uất kết sẽ lấn át tỳ vị gây đau bụng. Do đó, hãy tập cách buông bỏ áp lực, tránh cáu giận.
• Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ chậm sau bữa ăn 30 phút cũng là một cách “xoa bụng gián tiếp” giúp dạ dày làm việc hiệu quả hơn.

Mỗi cơ địa con người là một cá thể độc lập, không ai giống ai. Việc áp dụng các mẹo hay động tác xoa bóp có thể mang lại hiệu quả rõ rệt với người này nhưng lại chậm hơn với người khác tùy thuộc vào thể trạng và mức độ bệnh lý. Thông tin trên đây mang tính chất tham khảo, giúp bà con có thêm hướng chăm sóc sức khỏe chủ động tại nhà.

Nếu tình trạng đau thượng vị diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc ăn uống và sinh hoạt, bà con nên chủ động tìm đến các chuyên gia để được thăm khám và định hướng giải pháp phù hợp nhất với tình trạng của mình. Để được tư vấn kỹ hơn về cách chăm sóc sức khỏe tiêu hóa theo Đông y, bà con có thể để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi tại đây, chúng tôi luôn sẵn lòng đồng hành cùng bà con.