5 phút bấm huyệt Túc tam lý giúp bà con thoát cảnh đầy hơi khó tiêu

Nhiều bà con thường gặp tình trạng ăn xong thấy bụng lình sình, khó tiêu hoặc thường xuyên đầy hơi dù đã chú ý ăn uống. Thay vì lo lắng, bà con có thể thử tìm đến huyệt Túc tam lý – một “trạm trung chuyển” năng lượng cực kỳ quan trọng giúp khơi thông hệ tiêu hóa và tăng cường sức khỏe tổng thể mà chúng tôi sẽ chia sẻ ngay sau đây.

Huyệt Túc tam lý: “Vị thuốc” quý cho hệ tiêu hóa theo góc nhìn Nam y

Trong y học cổ truyền, hệ tiêu hóa (thuộc tạng Tỳ và Vị) được ví như cái bếp nấu chín thức ăn để nuôi dưỡng cả cơ thể. Khi cái “bếp” này hoạt động kém, khí huyết không được sinh ra đầy đủ, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, đầy bụng, chậm tiêu. Huyệt Túc tam lý chính là huyệt vị quan trọng nhất nằm trên kinh Túc dương minh Vị, có khả năng điều hòa trung khí, hỗ trợ tạng phủ hoạt động nhịp nhàng hơn.

Tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi thường giải thích cho bà con dễ hiểu rằng: Nếu cơ thể là một cỗ máy, thì Túc tam lý giống như nút khởi động lại hệ thống vận hành của dạ dày và đường ruột. Tên gọi “Túc tam lý” cũng mang ý nghĩa rất đặc biệt: “Túc” là chân, “Tam” là ba, “Lý” là dặm. Người xưa cho rằng, khi tác động vào huyệt này, người ta có thể đi bộ thêm ba dặm nữa mà không thấy mệt nhờ nguồn năng lượng tiêu hóa được khơi thông mạnh mẽ.

Túc tam lý không chỉ hỗ trợ giảm các triệu chứng khó chịu tức thời mà còn giúp bồi bổ nền tảng khí huyết về lâu dài. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào sự kiên trì và cơ địa riêng biệt của mỗi người.

Cơ chế khơi thông kinh lạc và điều hòa khí huyết

Bà con có thể hình dung các đường kinh mạch trong cơ thể giống như những con phố. Khi tiêu hóa kém, “con phố” mang tên kinh Vị bị ùn tắc do thức ăn không tiêu (thực tích) hoặc do khí bị trệ lại. Việc bấm huyệt Túc tam lý giống như việc cảnh sát giao thông xuất hiện để phân luồng, giúp dòng năng lượng trôi chảy bình thường.

Cụ thể, tác động đúng cách vào huyệt vị này mang lại những lợi ích như:

• Thúc đẩy vận hóa thức ăn: Giúp dạ dày co bóp hiệu quả hơn, đẩy thức ăn xuống ruột non đúng nhịp điệu, giảm tình trạng thức ăn ứ đọng gây chua, hôi miệng.
• Điều hòa khí cơ: Giúp đưa khí đi xuống (giáng nghịch), từ đó cải thiện chứng ợ hơi, nấc cụt hoặc trào ngược nhẹ.
• Nâng cao sức đề kháng: Nam y quan niệm “Chính khí tồn nội, tà bất khả can”. Khi tiêu hóa tốt, cơ thể hấp thụ đủ dưỡng chất thì hệ miễn dịch tự nhiên cũng sẽ khỏe mạnh hơn.

Cách xác định vị trí huyệt Túc tam lý đơn giản nhất

Để huyệt đạo phát huy tác dụng, việc xác định đúng vị trí là điều tiên quyết. Bà con không cần quá lo lắng về các thuật ngữ chuyên môn phức tạp, chỉ cần thực hiện theo các bước sau:

1. Ngồi trên ghế, đặt bàn chân bằng phẳng trên mặt đất, đầu gối vuông góc.
2. Dùng lòng bàn tay úp lên đầu gối (tay phải úp gối phải, tay trái úp gối trái).
3. Đầu ngón tay áp út chạm vào đâu trên xương ống chân, thì từ vị trí đó dịch ra phía ngoài khoảng 1 chiều ngang ngón tay đại diện. Đó chính là huyệt Túc tam lý.

Một cách khác cũng rất dễ làm: Bà con tìm điểm lõm dưới xương bánh chè phía bên ngoài (độc tỵ). Từ điểm lõm đó, bà con đo xuống dưới 4 ngón tay khép chặt (tương đương 3 thốn theo YHCT). Huyệt nằm ở sát mào xương chày, lệch ra phía ngoài khoảng 1 ngón tay.

Cảm giác khi tìm đúng huyệt: Khi bà con dùng ngón tay ấn mạnh vào vị trí này, sẽ có cảm giác hơi tê tê, tức nhẹ hoặc căng lan xuống mu bàn chân. Đây là dấu hiệu cho thấy bà con đã chạm đúng vào “mạch khí” của huyệt.

Hướng dẫn kỹ thuật xoa bóp và day ấn tại nhà

Bà con nên thực hiện xoa bóp vào buổi sáng sau khi thức dậy hoặc buổi tối trước khi đi ngủ để đạt hiệu quả tốt nhất. ĐMĐ gợi ý quy trình như sau:

1. Kỹ thuật day ấn cơ bản

Sử dụng ngón tay cái đặt lên huyệt, các ngón còn lại ôm lấy bắp chân để làm điểm tựa. Thực hiện day tròn theo chiều kim đồng hồ với lực vừa phải. Bà con thực hiện khoảng 3 – 5 phút cho mỗi bên chân. Lưu ý là nên day từ nhẹ đến mạnh, tránh dùng lực quá đột ngột gây bầm tím da.

2. Kết hợp hơi thở

Trong lúc day ấn, bà con hãy hít vào thật sâu và thở ra từ từ. Việc điều hòa hơi thở giúp tâm trí thư giãn, hỗ trợ khí huyết lưu thông về tạng phủ nhanh hơn. Đây là cách kết hợp “thân và tâm” trong dưỡng sinh Nam y.

3. Thời điểm thực hiện

Nếu đang bị đầy bụng sau khi ăn, bà con có thể ngồi nghỉ ngơi khoảng 30 phút rồi thực hiện day ấn nhẹ nhàng. Không nên thực hiện khi vừa ăn quá no hoặc khi đang quá đói, vì lúc này khí huyết đang tập trung xử lý việc khác hoặc đang bị thiếu hụt.

Quy tắc an toàn và những lưu ý bắt buộc

Dù bấm huyệt là phương pháp lành tính, nhưng để đảm bảo an toàn, bà con cần lưu ý các trường hợp sau:

• Không tác động lên vùng da tổn thương: Nếu vùng da tại vị trí huyệt đang bị trầy xước, sưng tấy, viêm nhiễm hoặc bầm tím, tuyệt đối không được day ấn.
• Đối tượng cần thận trọng: Phụ nữ đang mang thai, người có bệnh lý tim mạch nặng, huyết áp không ổn định hoặc người đang bị sốt cao cần hỏi ý kiến chuyên gia trước khi thực hiện.
• Lắng nghe cơ thể: Nếu trong quá trình bấm huyệt mà cảm thấy chóng mặt, vã mồ hôi hoặc đau đớn dữ dội, bà con nên dừng lại ngay và nghỉ ngơi.
• Không thần thánh hóa: Bấm huyệt Túc tam lý chỉ đóng vai trò hỗ trợ điều hòa, không thể thay thế hoàn toàn việc điều trị y tế chuyên sâu nếu bà con mắc các bệnh lý tiêu hóa mãn tính hoặc nghiêm trọng.

Xây dựng lối sống hỗ trợ hệ tiêu hóa bền vững

Bấm huyệt chỉ là một phần, để hệ tiêu hóa thật sự khỏe mạnh từ gốc, bà con cần phối hợp với chế độ sinh hoạt khoa học. ĐMĐ luôn khuyến khích bà con duy trì những thói quen tốt như:

• Ăn uống điều độ: Ưu tiên thức ăn ấm, dễ tiêu. Hạn chế đồ ăn quá lạnh, quá cay nóng hoặc các chất kích thích vì chúng dễ làm tổn thương niêm mạc dạ dày (Vị) và làm suy yếu khả năng vận hóa của Tỳ.
• Vận động nhẹ nhàng: Sau bữa ăn tối khoảng 1 giờ, bà con có thể đi bộ chậm rãi. Việc này giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ huyệt Túc tam lý làm việc hiệu quả hơn.
• Giữ tinh thần thoải mái: Lo nghĩ nhiều (ưu tư) rất dễ hại Tỳ. Hãy dành thời gian thư giãn, nghe nhạc hoặc thiền định để hệ thần kinh thực vật điều khiển tiêu hóa được ổn định.

Khi nào bà con cần đi thăm khám sớm?

Nếu tình trạng tiêu hóa không được cải thiện sau một thời gian áp dụng các biện pháp hỗ trợ tại nhà, hoặc xuất hiện các dấu hiệu sau, bà con nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được kiểm tra:

• Đau bụng dữ dội, cơn đau kéo dài không dứt hoặc đau quặn từng cơn.
• Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân kèm theo chán ăn kéo dài.
• Đi ngoài ra máu hoặc phân có màu bất thường (đen như nhựa đường).
• Thường xuyên nôn mửa, đầy hơi nặng ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày.

Việc thăm khám sớm giúp định đúng cơ địa, xác định rõ nguyên nhân gốc rễ để có hướng xử lý kịp thời, tránh để bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính khó hồi phục.

Thông tin chúng tôi cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo và hỗ trợ dưỡng sinh. Hiệu quả của việc bấm huyệt Túc tam lý có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa, thể trạng và sự kiên trì thực hiện của mỗi người. Bà con không nên tự ý áp dụng như một phương pháp điều trị thay thế cho các chỉ định của bác sĩ.

Mỗi người có một cơ địa riêng, tình trạng “nóng – lạnh” của tạng phủ không ai giống ai. Nếu bà con đang gặp vấn đề về tiêu hóa kéo dài và muốn được định hướng cách chăm sóc cá nhân hóa theo đúng thể trạng của mình, hãy để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi tại đây. Đội ngũ chuyên gia của Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trong hành trình chăm sóc sức khỏe chủ động bằng tinh hoa Nam y.