Day ấn huyệt Can du 5 phút mỗi ngày giúp điều hòa can khí dạ dày

Nhiều bà con thường thắc mắc tại sao khi lo âu, bực dọc hay căng thẳng kéo dài thì cái dạ dày lại “lên tiếng” biểu tình bằng những cơn đau âm ỉ hoặc ợ chua khó chịu. Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, đây chính là hiện tượng Can khí uất kết gây ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng của tỳ vị, và việc tác động đúng vào huyệt Can du được xem là “chìa khóa” giúp điều hòa lại sự cân bằng này.

Mối liên hệ mật thiết giữa tạng Can và Dạ dày theo Đông y

Trong Đông y, cơ thể là một khối thống nhất, nơi các tạng phủ có mối quan hệ tương sinh tương khắc chặt chẽ. Dạ dày (thuộc tạng Tỳ vị) và gan (tạng Can) không hề hoạt động độc lập. Can có chức năng chủ sơ tiết, giúp điều đạt khí cơ trong toàn bộ cơ thể, giúp tinh thần thoải mái và hỗ trợ tiêu hóa.

Bà con có thể hình dung Can giống như một người điều phối giao thông, đảm bảo dòng chảy “khí” được thông suốt. Khi chúng ta nóng giận hoặc áp lực tâm lý quá mức, “giao thông” bị tắc nghẽn, gọi là Can khí uất kết. Lúc này, luồng khí không được điều đạt sẽ quay sang “áp chế” dạ dày (Can khí phạm Vị), khiến thức ăn khó tiêu hóa, gây trướng bụng, đau thượng vị hoặc nôn nao.

Ví dụ đời thường: Hãy tưởng tượng dạ dày như một chiếc nồi đang nấu cơm, còn khí của Can như ngọn lửa điều tiết bên dưới. Nếu lửa lúc cháy quá to (can hỏa), lúc lại tắt ngấm do tắc nghẽn (uất khí), thì nồi cơm chắc chắn sẽ bị khê hoặc sống, không thể chín đều được.

Huyệt Can du – “Cửa ngõ” điều hòa khí tiết cho gan

Để giải quyết tình trạng Can khí phạm Vị, các thầy thuốc xưa thường chú trọng đến huyệt Can du. Đây là huyệt vị nằm trong hệ thống Du huyệt ở lưng, nơi kinh khí của tạng Can đổ ra bề mặt cơ thể. Tên gọi “Can du” có nghĩa là nơi đưa khí vào tạng Can, giúp thanh lọc và điều hòa lại những rối loạn của tạng này.

Vị trí xác định huyệt Can du

Huyệt Can du nằm ở vùng lưng, nên bà con cần sự hỗ trợ của người thân để xác định chính xác. Cách xác định đơn giản nhất như sau:

• Tìm đốt sống ngực thứ 9 (T9).
• Từ mỏm gai đốt sống ngực 9 đo ngang ra khoảng 1,5 thốn (tương đương với chiều rộng của hai ngón tay trỏ và ngón giữa khép lại).
• Huyệt nằm đối xứng hai bên cột sống.

Tác dụng của việc day ấn huyệt Can du đối với dạ dày

Khi tác động vào huyệt Can du đúng cách, cơ thể sẽ nhận được những tín hiệu tích cực để tự điều chỉnh:

• Sơ can giải uất: Giúp giải tỏa những uất ức, đình trệ của khí tại gan, từ đó giảm áp lực trực tiếp lên dạ dày.
• Điều hòa khí cơ: Khi khí được lưu thông, các triệu chứng như ợ hơi, đầy bụng, đau tức vùng sườn ngực do căng thẳng sẽ thuyên giảm rõ rệt.
• Hỗ trợ tiêu hóa: Giúp tạng Can thực hiện tốt chức năng hỗ trợ Tỳ vị vận hóa thức ăn, giúp ăn ngon miệng hơn và giảm tình trạng trào ngược.

Hướng dẫn cách day ấn huyệt Can du an toàn tại nhà

Việc thực hiện day ấn huyệt tại nhà đòi hỏi sự kiên trì và đúng kỹ thuật để đạt được hiệu quả hỗ trợ tốt nhất cho sức khỏe dạ dày. ĐMĐ xin hướng dẫn anh em và bà con quy trình thực hiện phổ thông như sau:

Quy trình thực hiện

1. Chuẩn bị: Người được thực hiện nằm sấp thoải mái trên giường hoặc ngồi thả lỏng trên ghế, lưng thẳng.
2. Xác định huyệt: Người hỗ trợ dùng ngón cái tìm đúng vị trí huyệt Can du như hướng dẫn ở trên.
3. Kỹ thuật day ấn: Sử dụng phần thịt của ngón tay cái, đặt lên huyệt và tiến hành day theo chiều kim đồng hồ với lực vừa phải. Anh em nên cảm nhận lực sao cho người được ấn thấy hơi tức nhẹ, tê mỏi tại vùng huyệt là đạt yêu cầu.
4. Thời gian: Thực hiện mỗi bên huyệt từ 2 – 3 phút. Mỗi ngày có thể thực hiện 1 – 2 lần, đặc biệt là vào buổi tối trước khi đi ngủ hoặc những lúc cảm thấy dạ dày khó chịu do căng thẳng.

Những lưu ý và đối tượng cần thận trọng

Mặc dù day ấn huyệt là phương pháp lành tính, nhưng bà con cần lưu ý những điều sau để đảm bảo an toàn:

• Không thực hiện khi: Đang quá đói, quá no, hoặc sau khi vừa sử dụng rượu bia. Tuyệt đối không ấn lên vùng da đang có vết thương hở, sưng tấy hoặc viêm nhiễm.
• Lực tác động: Tránh dùng lực quá mạnh, đột ngột gây bầm tím hoặc tổn thương phần mềm vùng lưng.
• Đối tượng thận trọng: Phụ nữ đang mang thai, người già yếu có xương sống giòn, người đang mắc các bệnh lý cấp tính về tim mạch hoặc huyết áp cao chưa ổn định nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi làm.

Nuôi dưỡng nền tảng sức khỏe dạ dày lâu dài

Việc day ấn huyệt Can du chỉ là một phần trong hành trình chăm sóc sức khỏe. Để dạ dày thực sự khỏe mạnh và Can khí luôn bình hòa, chúng ta cần xây dựng một lối sống cân bằng:

Làm ngay hôm nay để giảm tải cho dạ dày

• Học cách hít thở sâu khi gặp chuyện bực bội để hạ hỏa cho Gan, tránh để cơn giận ảnh hưởng đến bữa ăn.
• Ăn chậm, nhai kỹ để giảm bớt gánh nặng co bóp cho dạ dày khi khí đang uất trệ.

Duy trì thói quen trong 2 tuần

• Cố gắng đi ngủ trước 11 giờ đêm. Đây là khung giờ vàng để tạng Can thải độc và phục hồi kinh khí.
• Hạn chế các thực phẩm cay nóng, chất kích thích vì chúng làm gia tăng tính “nhiệt” của Gan, dễ gây loét dạ dày.

Xây dựng nền tảng bền vững

• Luyện tập các bài vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc dưỡng sinh để lưu thông khí huyết toàn thân.
• Giữ tinh thần lạc quan, hạn chế suy nghĩ tiêu cực vì “nội thương thất tình” là nguyên nhân hàng đầu gây rối loạn tạng phủ trong Đông y.

Mỗi người có một cơ địa và mức độ uất kết khí khác nhau, vì vậy hiệu quả của phương pháp day ấn huyệt có thể khác nhau tùy theo thể trạng. Nếu anh em, bà con thấy tình trạng đau dạ dày kèm theo mệt mỏi, khó tiêu kéo dài hoặc có những biểu hiện bất thường như sút cân, đi ngoài phân đen, tuyệt đối không nên chủ quan mà cần tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám chuyên sâu.

Thông tin trên đây mang tính chất tham khảo dựa trên kiến thức y học cổ truyền phổ thông. Để có hướng chăm sóc phù hợp nhất với thể trạng cá nhân, bà con có thể để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi để được các chuyên gia tại Phòng khám Đỗ Minh Đường hỗ trợ tư vấn chi tiết hơn.