3 nguyên nhân đau khớp kèm mệt mỏi và 5 cách chăm sóc tại nhà

Nhiều bà con khi thấy đau khớp thường chỉ nghĩ đơn giản là do trái gió trở trời, nhưng nếu cơn đau đi kèm với cảm giác mệt mỏi rã rời, ăn không ngon, ngủ không yên thì đó lại là một câu chuyện khác. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi hiểu rằng đây không chỉ là biểu hiện của xương khớp mà là tín hiệu cầu cứu từ sâu bên trong cơ thể, khi khí huyết và tạng phủ đã bắt đầu suy giảm phong độ.

Đau khớp kèm mệt mỏi: Khi cơ thể “phát tín hiệu” cầu cứu

Trong quá trình thăm khám, chúng tôi gặp không ít trường hợp bà con bị đau nhức các khớp tay, khớp chân nhưng luôn kèm theo trạng thái người lờ đờ, chân tay nặng nề như đeo chì. Đây không đơn thuần là một triệu chứng độc lập mà thường là sự kết hợp của nhiều vấn đề sức khỏe. Theo góc nhìn của y học cổ truyền, “thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”, nghĩa là khí huyết lưu thông thì không đau, đau là do khí huyết đang bị tắc nghẽn.

Tình trạng đau khớp kèm mệt mỏi thường xuất hiện ở các nhóm đối tượng cụ thể như:

• Người cao tuổi: Khi chức năng tạng phủ (đặc biệt là Can, Thận) suy yếu, không còn đủ sức nuôi dưỡng gân cốt.
• Dân văn phòng: Những người ít vận động, ngồi điều hòa nhiều khiến hàn thấp xâm nhập, khí huyết ứ trệ.
• Phụ nữ tiền mãn kinh: Sự thay đổi nội tiết tố gây ảnh hưởng đến mật độ xương và khiến tâm lý, sức khỏe tổng thể đi xuống.
• Người sau khi ốm dậy: Chính khí còn yếu, tà khí dễ thừa cơ xâm nhập vào các khớp xương gây đau mỏi.

Lý giải hiện tượng dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Dưới góc độ chuyên môn của Đỗ Minh Đường, hiện tượng đau nhức xương khớp kèm theo mệt mỏi thường xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân cốt lõi sau đây:

1. Tà khí xâm nhập (Phong – Hàn – Thấp)

Bà con cứ tưởng tượng cơ thể mình như một ngôi nhà, khi “cửa nẻo” (sức đề kháng) yếu, gió (Phong), lạnh (Hàn) và hơi ẩm (Thấp) sẽ tràn vào. Các yếu tố này trú ngụ tại các khớp xương gây cản trở lưu thông máu. Hàn thì gây đau co rút, Thấp thì gây cảm giác nặng nề, mệt mỏi. Đó là lý do vì sao khi trời mưa ẩm, bà con không chỉ đau khớp mà còn thấy người mỏi nhừ, chỉ muốn nằm một chỗ.

2. Can Thận hư tổn

Trong Đông y, Thận chủ cốt (xương), Can chủ cân (gân). Khi hai tạng này suy yếu, xương khớp không được nuôi dưỡng đầy đủ dẫn đến thoái hóa, đau nhức. Đồng thời, Thận là nguồn năng lượng gốc của cơ thể, Thận yếu thì sức bền giảm sút, sinh ra mệt mỏi triền miên.

3. Khí huyết ứ trệ và Tỳ vị suy nhược

Khí huyết là nguồn nhựa sống để nuôi dưỡng toàn bộ cơ thể. Khi khí huyết kém, các khớp bị khô, cứng và đau. Bên cạnh đó, nếu hệ tiêu hóa (Tỳ vị) hoạt động kém, không chuyển hóa được thức ăn thành năng lượng nuôi cơ thể, bà con sẽ cảm thấy hụt hơi, mệt mỏi và đau mỏi cơ bắp, khớp xương thường xuyên hơn.

Nhận diện những dấu hiệu đi kèm đáng lo ngại

Bên cạnh cảm giác mệt mỏi và đau khớp, bà con cần lưu tâm nếu thấy xuất hiện thêm các biểu hiện sau:

• Khớp có hiện tượng sưng, nóng, đỏ hoặc có tiếng kêu lục khục khi vận động.
• Cứng khớp vào buổi sáng, mất nhiều thời gian mới có thể cử động bình thường được.
• Ăn uống kém, hay đầy bụng, đại tiện không ổn định.
• Giấc ngủ chập chờn, hay ra mồ hôi trộm hoặc sợ lạnh.
• Thường xuyên bị hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế.

Hướng xử trí an toàn và chăm sóc tại nhà

Khi gặp tình trạng này, thay vì lo lắng quá mức hay tự ý dùng các loại thuốc giảm đau cấp tốc (dễ gây hại dạ dày), chúng tôi khuyến khích bà con nên thực hiện các bước chăm sóc “từ gốc” như sau:

Làm ngay hôm nay để giảm quá tải cho khớp

• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là các khớp cổ chân, đầu gối và vùng cổ gáy. Tránh để quạt hay điều hòa thổi trực tiếp vào người khi ngủ.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Khi cơn đau kèm mệt mỏi xuất hiện, hãy lắng nghe cơ thể. Đừng cố gắng làm việc nặng hay tập luyện quá sức.
• Ngâm chân với nước muối gừng: Đây là cách cực kỳ hiệu quả giúp khu phong, tán hàn, vừa hỗ trợ giảm đau khớp, vừa giúp thư giãn thần kinh để bà con ngủ ngon hơn.

Xây dựng thói quen trong 1-2 tuần tới

• Vận động nhẹ nhàng: Các bài tập như yoga, dưỡng sinh hoặc đi bộ ngắn giúp khí huyết lưu thông. Nguyên tắc là “vận động nhưng không làm đau thêm”.
• Massage, xoa bóp: Dùng dầu ấm xoa nhẹ vùng khớp đau theo chiều kim đồng hồ để làm mềm gân cơ.
• Điều chỉnh chế độ ăn: Tăng cường các món ăn ấm nóng, dễ tiêu hóa. Hạn chế đồ ăn lạnh, đồ chua cay và các chất kích thích gây hao tổn khí lực.

Nuôi dưỡng nền tảng sức khỏe lâu dài

Cốt lõi của việc chăm sóc xương khớp không chỉ là xử lý cái đau, mà là bồi bổ tạng phủ để cơ thể tự phục hồi.

• Duy trì tinh thần lạc quan: Stress, lo âu khiến khí huyết càng thêm bế tắc. Một tinh thần thoải mái là “liều thuốc” quý cho cả xương khớp và sức khỏe tổng thể.
• Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ từ 22h tối là thời điểm vàng để cơ thể tái tạo máu và phục hồi các tổn thương ở khớp.
• Lắng nghe cơ địa: Mỗi người có một thể trạng khác nhau, người thiên về hàn, người thiên về nhiệt. Việc hiểu đúng mình thuộc thể trạng nào sẽ giúp bà con có chế độ sinh hoạt phù hợp nhất.

Khi nào bà con cần đến gặp bác sĩ sớm?

Chúng tôi luôn khuyên bà con không nên chủ quan khi các tín hiệu mệt mỏi ngày càng tăng dần. Hãy chủ động tìm đến các chuyên gia y tế nếu thấy:

• Cơn đau khớp dữ dội, gây mất ngủ kéo dài.
• Cơ thể mệt mỏi đến mức không thể thực hiện các sinh hoạt thường ngày.
• Có dấu hiệu sốt nhẹ hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Các khớp có dấu hiệu biến dạng hoặc teo cơ xung quanh vùng đau.

Việc phát hiện sớm và can thiệp đúng cách bằng y học cổ truyền sẽ giúp bà con không chỉ giải quyết được nỗi lo đau nhức mà còn lấy lại được sự dẻo dai, bền bỉ cho cơ thể từ bên trong.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo để bà con hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình. Hiệu quả của các mẹo chăm sóc tại nhà có thể khác nhau tùy vào cơ địa và mức độ bệnh của mỗi người. Nếu tình trạng đau khớp kèm mệt mỏi kéo dài hoặc trở nặng, bà con nên đi thăm khám chuyên khoa để có hướng xử trí phù hợp nhất.

Nếu bà con đang băn khoăn về tình trạng đau khớp của mình hoặc cần được tư vấn cách chăm sóc sức khỏe theo đúng thể trạng, hãy để lại câu hỏi hoặc liên hệ để được các chuyên gia tại Đỗ Minh Đường hỗ trợ tận tình.