6 dấu hiệu và lộ trình 14 ngày lấy lại giấc ngủ do sinh hoạt đảo lộn

Nhiều bà con cứ nghĩ mất ngủ chỉ là chuyện thức đêm hôm, nhưng thực tế, việc sinh hoạt đảo lộn khiến nhịp sinh học rối loạn mới là “kẻ trộm” âm thầm bào mòn sức khỏe. Phòng khám Đỗ Minh Đường hiểu rằng, khi giấc ngủ không còn tròn trịa, cuộc sống của mỗi người cũng dần trở nên nặng nề và mệt mỏi hơn bao giờ hết.

Mất ngủ do sinh hoạt đảo lộn: Khi nhịp sinh học “kêu cứu”

Trong nhịp sống hiện đại, không ít người trẻ hay cả những bậc trung niên đang rơi vào cái bẫy của việc sinh hoạt thiếu khoa học. Từ việc thức khuya làm việc, cày phim, đến thói quen ăn uống thất thường hay lạm dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, tất cả đều đang đẩy cơ thể vào trạng thái “lệch pha” hoàn toàn so với tự nhiên.

Theo góc nhìn của Y học cổ truyền (YHCT), giấc ngủ chính là sự luân chuyển nhịp nhàng của âm và dương. Khi mặt trời lặn, phần âm chiếm ưu thế để cơ thể nghỉ ngơi; khi mặt trời mọc, phần dương vượng để con người hoạt động. Việc sinh hoạt đảo lộn giống như việc chúng ta bắt bộ máy cơ thể phải chạy ngược chiều. Hệ quả là âm dương mất cân bằng, khí huyết không được lưu thông thuận lợi, dẫn đến tình trạng trằn trọc, ngủ không sâu giấc.

Ví dụ đời thường: Hãy tưởng tượng cơ thể bạn như một chiếc đồng hồ cát. Nếu bạn liên tục lắc mạnh hoặc đặt nó nằm nghiêng thay vì để nó chảy tự nhiên, cát sẽ bị tắc nghẽn hoặc chảy loạn xạ. Giấc ngủ của bạn cũng vậy, nếu nhịp sinh hoạt bị xáo trộn, “dòng chảy” nghỉ ngơi của cơ thể sẽ bị đứt đoạn.

Những tín hiệu cảnh báo bà con không nên lơ là

Mất ngủ không chỉ đơn thuần là việc bà con nằm thao thức cả đêm. Tùy vào cơ địa của mỗi người, tình trạng này có thể biểu hiện qua nhiều sắc thái khác nhau mà đôi khi chúng ta thường nhầm lẫn với sự mệt mỏi thông thường:

• Khó đi vào giấc ngủ: Dù cơ thể rất mệt nhưng mắt vẫn thao láo, đầu óc quay cuồng với những suy nghĩ không tên sau một ngày làm việc quá sức hoặc tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng xanh.
• Giấc ngủ chập chờn: Bà con dễ bị tỉnh giấc bởi những tiếng động nhỏ, sau khi tỉnh lại rất khó để ngủ tiếp, dẫn đến cảm giác hụt hẫng vào sáng hôm sau.
• Tinh thần uể oải, hay quên: Khi giấc ngủ bị xáo trộn, não bộ không có thời gian “dọn dẹp” độc tố, khiến bà con thường xuyên thấy nặng đầu, kém tập trung trong công việc.
• Rối loạn tiêu hóa nhẹ: Nghe có vẻ lạ, nhưng việc thức khuya và sinh hoạt đảo lộn thường đi đôi với tỳ vị kém (theo cách gọi của Đông y), khiến bà con ăn không ngon miệng, đầy bụng.

Lập lại trật tự cho giấc ngủ: Xử trí an toàn tại nhà

Để cải thiện tình trạng mất ngủ do thói quen sinh hoạt, bà con cần một lộ trình kiên trì để “vỗ về” lại hệ thần kinh. Đỗ Minh Đường gợi ý các bước thay đổi từ gốc để cơ thể tự phục hồi nền tảng:

Làm ngay hôm nay để giảm tải cho hệ thần kinh

• Cắt đứt ánh sáng xanh: Hãy rời xa điện thoại, máy tính ít nhất 30-60 phút trước khi lên giường. Ánh sáng này làm ức chế melatonin – hormone giúp bà con buồn ngủ tự nhiên.
• Làm tối và mát không gian ngủ: Một căn phòng yên tĩnh, nhiệt độ vừa phải sẽ gửi tín hiệu đến não bộ rằng đã đến lúc cần tạm dừng mọi hoạt động.
• Thả lỏng tinh thần: Thay vì suy nghĩ về công việc ngày mai, hãy thử nghe nhạc không lời nhẹ nhàng hoặc tập thở bụng sâu để đưa cơ thể về trạng thái tĩnh.

Duy trì thói quen trong 7-14 ngày để thiết lập lại nhịp sinh học

• Cố định giờ thức – giờ ngủ: Dù là ngày nghỉ, bà con cũng nên cố gắng dậy và đi ngủ vào một khung giờ cố định. Việc này giúp “huấn luyện” lại đồng hồ sinh học bên trong.
• Hạn chế chất kích thích sau 2 giờ chiều: Trà, cà phê hay thuốc lá cần được hạn chế tối đa vào buổi chiều tối để tránh làm hưng phấn thần kinh quá mức.
• Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ 20 phút mỗi buổi chiều sẽ giúp khí huyết lưu thông, hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn vào buổi tối. Tuy nhiên, tránh tập nặng sát giờ ngủ.

Nuôi dưỡng nền tảng sức khỏe lâu dài

Về lâu dài, giấc ngủ tốt phải dựa trên một nền tảng sức khỏe vững chắc. Bà con nên chú trọng đến chế độ ăn uống giàu thực phẩm hỗ trợ an thần tự nhiên như tâm sen, hạt sen, lạc tiên… trong bữa ăn hàng ngày. Quan trọng hơn hết là giữ cho tâm trạng luôn bình ổn, tránh những căng thẳng (stress) kéo dài tích tụ vào tạng phủ.

Khi nào mất ngủ trở thành vấn đề cần quan tâm chuyên sâu?

Mặc dù việc điều chỉnh lối sống có thể mang lại những thay đổi tích cực, nhưng trong một số trường hợp, bà con cần sự tư vấn từ những người có chuyên môn. Hãy lưu tâm nếu thấy các dấu hiệu sau:

• Tình trạng mất ngủ kéo dài liên tục trên 1 tháng dù đã nỗ lực thay đổi thói quen.
• Mất ngủ kèm theo các triệu chứng nặng như đau đầu dữ dội, tức ngực, hoặc sụt cân nhanh chóng.
• Cảm giác lo âu, hoảng loạn xuất hiện thường xuyên vào ban đêm.
• Sử dụng các mẹo dân gian hoặc thực phẩm hỗ trợ nhưng không thấy cải thiện.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn quan niệm rằng, mỗi người có một thể trạng và căn nguyên gây bệnh khác nhau. Có người mất ngủ do tâm tỳ hư, có người lại do can khí uất kết. Vì vậy, việc chẩn đoán đúng “gốc” bệnh là chìa khóa để xử lý vấn đề hiệu quả và bền vững nhất.

Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con có cái nhìn đúng đắn hơn về việc bảo vệ giấc ngủ của mình. Hãy nhớ rằng, một lối sống điều độ chính là bài thuốc quý giá nhất cho một cơ thể khỏe mạnh.

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, hiệu quả cải thiện giấc ngủ có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng thực tế của mỗi người. Nếu tình trạng mất ngủ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, bà con nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám.

Nếu bà con đang gặp khó khăn với giấc ngủ hoặc muốn được định hướng cách chăm sóc sức khỏe theo đúng thể trạng cá nhân, đừng ngần ngại để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi. Đội ngũ chuyên gia tại Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng đồng hành và tư vấn tận tâm cho bà con.