Giải mã tình trạng tiểu đêm ở người già và 4 cách cải thiện hiệu quả

Giấc ngủ của bà con thường xuyên bị gián đoạn, mỗi đêm phải lục đục thức dậy 3-4 lần để đi vệ sinh khiến cơ thể mệt mỏi, tinh thần sa sút? Người già hay đi tiểu đêm không chỉ là nỗi lo về sự phiền toái trong sinh hoạt mà còn là tín hiệu cảnh báo sức khỏe từ bên trong cần được quan tâm đúng cách.

Thế nào là tình trạng tiểu đêm ở người cao tuổi?

Thông thường, ở người khỏe mạnh, hệ tiết niệu và thần kinh phối hợp nhịp nhàng để chúng ta có một giấc ngủ trọn vẹn từ 6-8 tiếng mà không cần thức dậy đi vệ sinh. Tuy nhiên, với các cụ ông, cụ bà, tình trạng đi tiểu từ 2 lần trở lên mỗi đêm được coi là tiểu đêm. Tình trạng này kéo dài không chỉ gây mất ngủ, dẫn đến nguy cơ té ngã trong đêm mà còn làm gia tăng áp lực lên hệ tim mạch và tinh thần của người bệnh.

Nguyên nhân khiến người già hay đi tiểu đêm theo góc nhìn Y học cổ truyền

Trong Đông y, việc đi tiểu đêm không đơn thuần là vấn đề của bàng quang mà có mối liên hệ mật thiết với các tạng phủ trong cơ thể. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến mà bà con cần lưu ý:

1. Thận khí suy yếu – “Gốc rễ” của vấn đề

Thận được coi là “tiên thiên chi bản”, chủ về nhị tiện (đại tiện và tiểu tiện). Khi tuổi cao, thận khí dần suy yếu, chức năng chế ước bàng quang bị rối loạn. Hiểu đơn giản là “cửa đóng không chặt”, khiến nước tiểu dễ bị rò rỉ hoặc tích tụ không ổn định, dẫn đến việc phải đi tiểu nhiều lần, đặc biệt là vào ban đêm khi cơ thể nghỉ ngơi.

2. Tỳ vị hư hàn

Tỳ có chức năng vận hóa thủy thấp. Khi tỳ hư, việc chuyển hóa nước trong cơ thể gặp trục trặc, nước không được vận chuyển đúng cách dẫn đến ứ trệ và đổ xuống bàng quang nhanh hơn bình thường. Người gặp tình trạng này thường kèm theo các biểu hiện như ăn uống kém, đầy bụng, phân lỏng.

3. Sự lão hóa tự nhiên của hệ tiết niệu

Về mặt sinh lý, khi về già, dung tích bàng quang thu hẹp lại, khả năng co bóp và giữ nước tiểu giảm đi. Ở nam giới cao tuổi, sự phì đại của tuyến tiền liệt gây chèn ép vào cổ bàng quang, khiến nước tiểu không được thoát hết mỗi lần đi, dẫn đến cảm giác buồn tiểu liên tục.

Những biểu hiện đi kèm bà con không nên chủ quan

Không chỉ là việc thức dậy đi vệ sinh, tiểu đêm ở người già thường đi kèm với nhiều dấu hiệu cho thấy cơ thể đang mất cân bằng:

• Đi tiểu xong vẫn cảm thấy còn nước tiểu, muốn đi tiếp ngay sau đó.
• Dòng nước tiểu yếu, nhỏ giọt, phải rặn lâu mới ra.
• Tiểu buốt hoặc có cảm giác đau tức nhẹ vùng bụng dưới.
• Thường xuyên cảm thấy lạnh tay chân, đau lưng, mỏi gối.
• Giấc ngủ chập chờn, khó đi vào giấc ngủ lại sau khi thức dậy đi tiểu.

Đi tiểu đêm nhiều ở người già có nguy hiểm không?

Nếu chỉ diễn ra thỉnh thoảng do uống nhiều nước trước khi ngủ thì không đáng lo. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, bà con cần hết sức thận trọng với những hệ lụy sau:

• Nguy cơ té ngã và chấn thương: Việc thức dậy trong trạng thái ngái ngủ, ánh sáng yếu dễ khiến người già bị trượt chân, ngã quỵ, dẫn đến gãy xương hoặc chấn thương đầu.
• Ảnh hưởng tim mạch: Sự thay đổi đột ngột từ trạng thái nằm sang đứng và việc di chuyển trong đêm lạnh có thể gây biến động huyết áp, làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi.
• Suy giảm sức khỏe toàn diện: Mất ngủ kéo dài do tiểu đêm khiến cơ thể không có thời gian phục hồi, dẫn đến suy giảm trí nhớ, mệt mỏi và dễ mắc các bệnh lý nhiễm trùng.

Hướng dẫn chăm sóc và cải thiện thói quen tại nhà

Để cải thiện tình trạng này, bên cạnh việc thăm khám chuyên khoa, bà con có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ sinh hoạt sau đây:

Điều chỉnh thói quen uống nước

Bà con vẫn cần uống đủ nước mỗi ngày để lọc thận, nhưng nên tập trung uống vào ban ngày. Sau 6-7 giờ tối, hãy hạn chế uống nước, đặc biệt là các loại trà đặc, cà phê hoặc các loại nước canh có tính lợi tiểu (như canh cải, canh rau má).

Chế độ ăn uống phù hợp

Nên bổ sung các loại thực phẩm có tính ấm, bổ thận tỳ như đậu đen, củ mài, thịt dê… Hạn chế ăn đồ sống lạnh, mặn hoặc chua cay vào bữa tối vì chúng dễ kích thích bàng quang.

Giữ ấm cơ thể và ngâm chân bằng nước ấm

Trước khi đi ngủ, bà con có thể ngâm chân bằng nước muối ấm hoặc nước gừng khoảng 15-20 phút. Việc này giúp lưu thông khí huyết, làm ấm thận và hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn, từ đó giảm áp lực đi tiểu đêm.

Tập luyện các bài tập cơ vùng chậu

Các bài tập nhẹ nhàng giúp tăng cường sức mạnh cho cơ vòng bàng quang sẽ hỗ trợ việc giữ nước tiểu tốt hơn. Bà con nên thực hiện các động tác co bóp cơ vùng chậu hàng ngày một cách đều đặn.

Lời khuyên từ Phòng khám Đỗ Minh Đường: Tình trạng tiểu đêm ở người già là một vấn đề phức tạp, phản ánh sự suy yếu của tạng phủ bên trong. Bà con không nên tự ý sử dụng các loại thuốc lợi tiểu hoặc thuốc an thần khi chưa có chỉ định của người có chuyên môn.

Thông tin trên đây mang tính chất tham khảo giúp bà con hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình. Hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng thực tế của mỗi người. Nếu tình trạng tiểu đêm diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sức khỏe, chúng tôi khuyến khích bà con nên đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và tư vấn giải pháp chăm sóc phù hợp nhất.

Nếu bà con đang gặp khó khăn về tình trạng tiểu đêm hoặc muốn được định hướng cách chăm sóc sức khỏe theo Y học cổ truyền cho người cao tuổi trong gia đình, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết dựa trên tình trạng cụ thể.