4 nguyên nhân gây tiểu máu sau sinh mổ và 5 dấu hiệu cần đi khám gấp

Chào chị em, sau hành trình “vượt cạn” đầy vất vả bằng phương pháp sinh mổ, cơ thể chúng ta vốn đã chịu nhiều tổn thương và cần thời gian dài để phục hồi. Tuy nhiên, tình trạng sau sinh mổ đi tiểu ra máu xuất hiện khiến không ít chị em rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng cực độ cho sức khỏe của chính mình.

Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi hiểu rằng đây là một tín hiệu từ cơ thể mà chị em tuyệt đối không nên lơ là, bởi nó có thể bắt nguồn từ những tổn thương trong quá trình phẫu thuật hoặc do những thay đổi phức tạp của hệ tiết niệu giai đoạn hậu sản.

Sau sinh mổ đi tiểu ra máu: Đâu là nguyên nhân thực sự?

Tình trạng tiểu ra máu (hay trong Y học cổ truyền còn gọi là chứng Huyết lâm) sau khi sinh mổ không phải là hiếm gặp. Việc xác định đúng nguyên nhân là bước đầu tiên để chị em có hướng xử lý an toàn và kịp thời.

Do tổn thương bàng quang trong quá trình phẫu thuật

Bàng quang nằm ngay sát tử cung. Trong quá trình bác sĩ thực hiện thủ thuật mổ lấy thai, dù rất cẩn thận nhưng đôi khi bàng quang có thể bị va chạm, chèn ép hoặc bị kích ứng nhẹ. Sự tác động này khiến niêm mạc bàng quang bị tổn thương, dẫn đến hiện tượng có máu lẫn trong nước tiểu ngay sau khi rút ống thông tiểu hoặc trong vài ngày đầu hậu phẫu.

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) hậu sản

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất mà ĐMĐ thường ghi nhận ở các chị em sau sinh mổ. Việc đặt ống thông tiểu (sonde tiểu) trong và sau mổ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập vào niêm mạc niệu đạo và bàng quang. Bên cạnh đó, sau sinh mổ, chị em thường hạn chế vận động do đau vết mổ, dẫn đến việc nước tiểu ứ đọng, tạo môi trường cho vi khuẩn sinh sôi gây viêm nhiễm và chảy máu.

Sỏi đường tiết niệu

Nhiều chị em vốn đã có sỏi thận hoặc sỏi bàng quang từ trước nhưng chưa có biểu hiện rõ rệt. Quá trình mang thai và sinh con làm thay đổi nội tiết tố cũng như áp lực ổ bụng, có thể khiến viên sỏi di chuyển, cọ xát vào thành niệu quản hoặc bàng quang gây trầy xước và chảy máu khi đi tiểu.

Sót rau hoặc các vấn đề tử cung (nhầm lẫn với sản dịch)

Đôi khi, máu chảy ra từ đường âm đạo (sản dịch) có thể lẫn vào dòng nước tiểu khiến chị em lầm tưởng mình bị tiểu ra máu. Tuy nhiên, nếu máu thực sự đi ra từ lỗ niệu đạo, kèm theo cảm giác buốt rát thì đây chính xác là vấn đề của hệ tiết niệu.

Dấu hiệu đi kèm chị em cần đặc biệt lưu ý

Tiểu ra máu không chỉ đơn thuần là thay đổi màu sắc nước tiểu, chị em cần quan sát kỹ các triệu chứng đi kèm để đánh giá mức độ nghiêm trọng:

• Màu sắc nước tiểu: Nước tiểu có màu hồng nhạt, đỏ tươi hoặc nâu sẫm (như màu nước trà đặc). Đôi khi có thể xuất hiện các sợi máu hoặc cục máu đông nhỏ.
• Cảm giác khi đi tiểu: Thấy đau buốt, nóng rát như bị kim châm dọc niệu đạo hoặc đau tức vùng bụng dưới (vùng bàng quang).
• Tần suất đi tiểu: Có cảm giác buồn tiểu liên tục (tiểu dắt) nhưng mỗi lần chỉ đi được rất ít, vừa đi xong lại muốn đi tiếp.
• Triệu chứng toàn thân: Nếu đi kèm sốt cao, ớn lạnh, đau lưng dữ dội thì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng đã lan lên thận, cực kỳ nguy hiểm.

Góc nhìn Y học cổ truyền về chứng tiểu máu sau sinh

Trong Đông y, sau khi sinh mổ, cơ thể người phụ nữ rơi vào trạng thái “đa hư đa ứ” (khí huyết đều hư suy và dễ bị ứ trệ). Chứng sau sinh mổ đi tiểu ra máu thường được giải thích qua hai khía cạnh chính:

Thứ nhất là do Nhiệt kết bàng quang: Quá trình phẫu thuật và dùng thuốc có thể sinh nhiệt nội tại, kết hợp với chính khí (sức đề kháng) suy giảm làm cho nhiệt độc tích tụ tại bàng quang, thiêu đốt mạch máu dẫn đến huyết chảy tràn ra ngoài đường tiểu.

Thứ hai là do Tỳ thận lưỡng hư: Sau cuộc vượt cạn, tạng Tỳ và Thận bị hao tổn nghiêm trọng. Thận chủ về nhị tiện (tiểu tiện và đại tiện), Tỳ chủ về nhiếp huyết (giữ máu đi đúng đường). Khi hai tạng này yếu, máu không được quản lý tốt sẽ thoát ra ngoài, gây nên tình trạng tiểu máu kéo dài, nước tiểu thường có màu hồng nhạt và người bệnh cảm thấy mệt mỏi, đoản hơi.

Hướng dẫn chăm sóc và xử trí an toàn tại nhà

Khi gặp tình trạng này, điều quan trọng nhất là chị em cần bình tĩnh. Dưới đây là những việc chị em nên thực hiện ngay để cải thiện tình hình:

Hành động ngay trong ngày

• Uống đủ nước: Hãy uống từ 2 – 2,5 lít nước ấm mỗi ngày. Việc này giúp “rửa trôi” vi khuẩn và làm loãng nồng độ các chất cặn bã trong bàng quang, giảm kích ứng niêm mạc.
• Không nhịn tiểu: Cố gắng đi tiểu ngay khi có nhu cầu. Việc nhịn tiểu sẽ làm tăng áp lực lên bàng quang và khiến vi khuẩn có thêm thời gian để gây hại.
• Vệ sinh vùng kín đúng cách: Sử dụng nước ấm sạch để vệ sinh từ trước ra sau, tránh để vi khuẩn từ vùng hậu môn xâm nhập ngược lên đường tiết niệu.

Duy trì thói quen trong 7-14 ngày

• Vận động nhẹ nhàng: Thay vì nằm một chỗ vì sợ đau vết mổ, chị em nên tập đi lại nhẹ nhàng trong nhà. Vận động giúp khí huyết lưu thông, hỗ trợ hệ tiết niệu hoạt động trơn tru hơn.
• Chế độ ăn thanh nhiệt: Bổ sung các loại thực phẩm có tính mát, lợi tiểu tự nhiên như canh rau mồng tơi, nước râu ngô, mã đề hoặc rau má (lưu ý dùng lượng vừa phải và thăm dò cơ địa).
• Tránh đồ cay nóng: Tuyệt đối kiêng các gia vị cay, đồ ăn nhiều dầu mỡ hoặc các chất kích thích vì chúng sẽ làm tình trạng viêm nhiệt tại bàng quang trở nên trầm trọng hơn.

Nuôi dưỡng nền tảng lâu dài

• Giữ tinh thần thoải mái: Stress sau sinh có thể làm rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của cơ thể.
• Bồi bổ tạng phủ: Tập trung vào các món ăn bổ huyết, kiện tỳ như cháo gà, thịt bò, hạt sen để nâng cao chính khí từ bên trong.

Cảnh báo: Khi nào chị em cần gặp bác sĩ ngay?

Phòng khám Đỗ Minh Đường lưu ý chị em rằng, mặc dù có những mẹo chăm sóc tại nhà, nhưng tiểu ra máu sau sinh mổ đôi khi là dấu hiệu của những biến chứng cần can thiệp y tế chuyên sâu. Hãy đến cơ sở y tế sớm nhất nếu thấy:

1. Tình trạng tiểu máu không giảm sau 1-2 ngày áp dụng các biện pháp chăm sóc tích cực.
2. Nước tiểu có lẫn nhiều cục máu đông lớn gây tắc nghẽn, khó tiểu.
3. Đau bụng dưới dữ dội hoặc đau quặn vùng hông lưng.
4. Sốt cao, rét run, buồn nôn hoặc nôn mửa.
5. Cơ thể suy nhược nhanh chóng, da xanh xao, hoa mắt chóng mặt (dấu hiệu mất máu hoặc nhiễm trùng nặng).

Mỗi chị em có một cơ địa và trạng thái sức khỏe khác nhau sau sinh, do đó hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ sẽ có sự khác biệt. Thông tin trên đây mang tính chất tham khảo, giúp bà con hiểu đúng về vấn đề mình đang gặp phải. Nếu tình trạng sau sinh mổ đi tiểu ra máu khiến chị em cảm thấy bất an hoặc muốn được tư vấn hướng chăm sóc phục hồi tạng phủ theo đúng thể trạng cá nhân, đừng ngần ngại liên hệ để chúng tôi đồng hành cùng chị em.

Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Chị em không nên tự ý áp dụng các loại thuốc điều trị khi chưa có sự chỉ định của chuyên gia. Hiệu quả phục hồi phụ thuộc vào cơ địa và mức độ tổn thương của mỗi người.

Nếu bạn cần tư vấn thêm về cách chăm sóc sức khỏe hậu sản bằng phương pháp Nam y an toàn, lành tính, hãy để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi để các chuyên gia của Phòng khám Đỗ Minh Đường hỗ trợ sớm nhất.