7 nhóm thực phẩm bổ thận giúp bà con hết tiểu đêm và mất ngủ

Bà con thân mến, cảm giác đêm đêm trằn trọc, hết lật bên trái lại xoay bên phải mà mắt vẫn cứ thao thức, kèm theo đó là tình trạng đau lưng, mỏi gối hay đi tiểu đêm nhiều lần chắc hẳn đang khiến nhiều người vô cùng mệt mỏi. Trong y học cổ truyền, đây là những tín hiệu cho thấy tạng Thận của chúng ta đang cần được chăm sóc, và việc lựa chọn đúng thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày chính là “chìa khóa” vàng giúp nuôi dưỡng thận, vỗ về giấc ngủ một cách tự nhiên.

Mối liên hệ giữa tạng Thận và giấc ngủ dưới góc nhìn Nam y

Nhiều người thường thắc mắc tại sao thận yếu lại gây mất ngủ. Thực tế, trong Đông y, Thận được coi là “gốc của sự sống”, chủ về cốt tủy và có mối quan hệ mật thiết với Tâm (tim). Khi thận hư suy, đặc biệt là thể thận âm hư, sẽ dẫn đến tình trạng “tâm thận bất giao” – hiểu đơn giản là sự mất cân bằng giữa phần hỏa (nóng) và phần thủy (mát) trong cơ thể. Thủy không đủ để kìm hãm hỏa, khiến hỏa bốc lên làm tâm thần bất an, dẫn đến khó ngủ, ngủ hay mơ hoặc tỉnh giấc giữa đêm.

Bên cạnh đó, thận hư còn kéo theo các triệu chứng như tiểu đêm thường xuyên. Việc phải thức dậy 2-3 lần mỗi đêm để đi vệ sinh không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ mà còn khiến cơ thể mệt mỏi, khó vào giấc trở lại. Vì vậy, để cải thiện giấc ngủ cho người thận hư, chúng ta không chỉ tập trung vào việc an thần mà quan trọng nhất là phải bồi bổ, tăng cường chức năng tạng thận từ bên trong.

Thận hư kèm mất ngủ nên chọn thực phẩm gì để bồi bổ?

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc phục hồi chức năng tạng phủ. Với bà con đang gặp tình trạng thận hư kèm mất ngủ, việc ưu tiên các thực phẩm có màu đen (thuộc hành Thủy, đi vào kinh Thận) và các thực phẩm có tính bình, vị ngọt nhẹ sẽ giúp ích rất nhiều.

1. Các loại hạt và đậu – “Thực phẩm vàng” cho tạng Thận

• Đậu đen: Đây được coi là vị thuốc quý giúp bổ thận. Đậu đen có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, dưỡng huyết và đặc biệt là bổ thận thủy. Anh em có thể dùng đậu đen sao vàng nấu nước uống hoặc nấu cháo để giúp giảm tình trạng nóng trong, giúp giấc ngủ sâu hơn.
• Hạt sen: Hạt sen (liên nhục) nổi tiếng với công năng dưỡng tâm, an thần. Với người thận hư mất ngủ, hạt sen giúp kết nối lại mối quan hệ tâm – thận, giảm tình trạng hồi hộp, lo âu.
• Hạt óc chó: Trong y học cổ truyền, óc chó giúp bổ thận, ôn phế. Các dưỡng chất trong hạt óc chó còn hỗ trợ hệ thần kinh, giúp giảm căng thẳng sau một ngày làm việc mệt mỏi.
• Vừng đen (Mè đen): Vừng đen giúp bổ can thận, nhuận tràng, dưỡng huyết. Đây là thực phẩm rất tốt cho người già bị thận hư, da dẻ khô sạm và hay bị khó ngủ.

2. Nhóm thực phẩm giàu tính dưỡng huyết, an thần

• Long nhãn: Có vị ngọt, tính ấm, giúp bổ tâm tỳ, dưỡng huyết an thần. Tuy nhiên, bà con lưu ý không nên ăn quá nhiều một lúc vì dễ gây nóng trong.
• Kỷ tử: Một vị thuốc bổ thận âm cực tốt. Kỷ tử giúp sáng mắt, bồi bổ tinh huyết, hỗ trợ cải thiện tình trạng hoa mắt chóng mặt do thận hư gây ra.
• Táo đỏ: Giúp bồi bổ khí huyết, kiện tỳ, rất phù hợp để nấu canh hoặc pha trà cùng kỷ tử để nhâm nhi vào buổi tối giúp thư giãn tinh thần.

3. Các món ăn từ động vật hỗ trợ bổ thận

Bên cạnh thực vật, một số thực phẩm từ động vật khi được chế biến đúng cách cũng mang lại hiệu quả tuyệt vời:

• Thịt vịt: Khác với thịt gà tính ấm, thịt vịt có tính mát, dưỡng âm, rất tốt cho người thể thận âm hư gây hâm hấp nóng trong người và mất ngủ.
• Cá trạch: Được ví như “nhân sâm dưới nước”, cá trạch có tác dụng bổ khí, dưỡng thận, rất tốt cho anh em đang gặp vấn đề về sinh lý kèm theo mệt mỏi, mất ngủ.
• Trứng gà: Đặc biệt là lòng đỏ trứng gà giúp dưỡng tâm an thần, trị chứng mất ngủ do tâm thận bất giao.

Gợi ý thực đơn và cách chế biến món ăn bài thuốc tại nhà

Phòng khám Đỗ Minh Đường xin gợi ý cho bà con một số cách kết hợp thực phẩm đơn giản, dễ làm nhưng lại mang lại hiệu quả hỗ trợ rất tốt cho sức khỏe:

Canh hạt sen, táo đỏ, long nhãn

Đây là món ăn “kinh điển” giúp an thần. Bà con chỉ cần dùng một nắm hạt sen tươi (hoặc khô đã ngâm mềm), vài quả táo đỏ và một ít long nhãn nấu thành canh. Món này nên ăn vào buổi chiều hoặc tối nhẹ nhàng để vỗ về hệ thần kinh, giúp đi vào giấc ngủ tự nhiên hơn.

Cháo đậu đen, hà thủ ô

Hà thủ ô là vị thuốc quý giúp đen tóc, bổ thận. Khi nấu cùng đậu đen sẽ tạo thành món cháo dưỡng thận cực tốt. Món ăn này giúp cải thiện tình trạng đau lưng, mỏi gối và giúp bà con ngủ ngon giấc hơn sau khoảng 1-2 tuần duy trì đều đặn.

Nước đậu đen xanh lòng sao vàng

Đây là thức uống đơn giản nhất. Bà con sao vàng đậu đen đến khi có mùi thơm, sau đó hãm với nước sôi như trà. Uống nước này hàng ngày giúp thanh lọc thận, giảm tiểu đêm, từ đó gián tiếp cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Lối sống và thói quen cần lưu ý cho người thận hư mất ngủ

Bên cạnh việc ăn gì, uống gì, chúng tôi luôn khuyên bà con cần chú ý đến thói quen sinh hoạt để tạng thận có thời gian phục hồi:

• Hạn chế ăn mặn: Ăn quá mặn sẽ tạo áp lực cực lớn lên thận, khiến tình trạng thận hư ngày càng trầm trọng hơn.
• Tránh uống nhiều nước vào buổi tối: Để giảm tình trạng tiểu đêm gây gián đoạn giấc ngủ, bà con nên hạn chế uống nước sau 8 giờ tối.
• Ngâm chân nước ấm trước khi ngủ: Dưới lòng bàn chân có huyệt Dũng Tuyền – huyệt vị quan trọng của kinh Thận. Ngâm chân với nước ấm pha chút muối hoặc gừng giúp dẫn hỏa quy nguyên, ấm thận và cực kỳ dễ ngủ.
• Giữ tinh thần thoải mái: Thận sợ hãi, lo lắng quá mức sẽ hại thận. Hãy dành 15-20 phút thiền định hoặc nghe nhạc nhẹ trước khi ngủ để tâm trí được thư giãn.

Lời khuyên từ chuyên gia Đỗ Minh Đường

Mất ngủ do thận hư là một quá trình tích tụ từ lâu, do đó việc điều chỉnh bằng thực phẩm cần có sự kiên trì. Mỗi người có một cơ địa khác nhau, người thiên về nhiệt, người thiên về hàn, vì vậy hiệu quả của các món ăn cũng sẽ khác biệt tùy vào thể trạng mỗi người.

Thông tin trên đây mang tính chất chia sẻ kiến thức tham khảo, giúp bà con có hướng chăm sóc sức khỏe tại nhà an toàn. Chúng tôi không đưa ra chẩn đoán hay phác đồ thay thế cho việc thăm khám chuyên môn.

Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài kèm theo các biểu hiện như sưng phù, đau lưng dữ dội hoặc tiểu tiện bất thường, bà con không nên chủ quan tự ý điều trị tại nhà mà nên tìm đến các cơ sở y học cổ truyền uy tín để được bác sĩ bắt mạch, tư vấn hướng xử lý phù hợp nhất với thể trạng của mình.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trong hành trình chăm sóc sức khỏe. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng thận hư hay mất ngủ, anh chị em đừng ngần ngại để lại câu hỏi hoặc liên hệ trực tiếp để được các chuyên gia của chúng tôi tư vấn kỹ lưỡng hơn theo đúng tình trạng cá nhân của mình.