4 nhóm thực phẩm lợi tiểu dân gian dễ gây hại thận nếu dùng sai cách

Nhiều bà con cứ nghĩ hễ cứ ăn đồ mát, uống nước lá lợi tiểu là tốt cho thận, giúp thanh lọc cơ thể sạch sẽ. Tuy nhiên, việc lạm dụng các thực phẩm dân gian có tính lợi tiểu quá mức đôi khi lại phản tác dụng, khiến cơ thể rơi vào tình trạng mất cân bằng nghiêm trọng mà chúng ta không hề hay biết.

Hiểu đúng về thực phẩm lợi tiểu trong đời sống hàng ngày

Trong quan niệm dân gian, những loại thực phẩm hay nước uống giúp “thông tiểu” thường được ưa chuộng để giải nhiệt, giảm sưng phù hoặc hỗ trợ đào thải độc tố. Thực tế, lợi tiểu là quá trình thúc đẩy thận tăng cường đào thải nước và muối dư thừa ra khỏi cơ thể qua đường nước tiểu. Điều này rất có lợi nếu cơ thể đang bị tích nước hoặc cần hỗ trợ chức năng bài tiết.

Tuy nhiên, “cái gì quá cũng không tốt”. Khi bà con nạp vào cơ thể quá nhiều thực phẩm có dược tính lợi tiểu mạnh một cách liên tục, thận sẽ phải làm việc quá công suất. Thay vì thanh lọc, nó lại vô tình “quét” sạch cả những khoáng chất thiết yếu và làm hao hụt lượng dịch cần thiết để duy trì hoạt động của các cơ quan khác.

Nhóm thực phẩm dân gian dễ gây lợi tiểu “quá đà” bà con cần lưu ý

Dưới đây là một số loại thực phẩm và thảo dược quen thuộc trong gian bếp hoặc vườn nhà mà Đỗ Minh Đường chúng tôi nhận thấy bà con thường sử dụng nhiều nhất, dẫn đến tình trạng đi tiểu quá mức:

1. Các loại nước lá thảo dược (Râu ngô, mã đề, kim tiền thảo)

Đây là nhóm “quán quân” trong danh sách lợi tiểu dân gian. Râu ngô và mã đề có tính hàn, vị ngọt, giúp tiêu thũng, thông đạm rất tốt. Nhiều anh em thường đun nước này uống thay nước lọc cả ngày vì nghĩ nó lành tính. Tuy nhiên, uống quá nhiều nước râu ngô hay mã đề có thể làm mất cân bằng điện giải, đặc biệt là Kali, gây ra cảm giác mệt mỏi, chân tay bủn rủn.

2. Nhóm rau củ (Cải xoong, cần tây, măng tây)

Cần tây và cải xoong chứa hàm lượng nước và kali cực cao, kích thích thận bài tiết nhanh chóng. Với những người đang cần giảm cân hoặc giảm phù nề thì đây là bài thuốc quý. Nhưng nếu chị em dùng nước ép cần tây đậm đặc mỗi ngày với lượng lớn, cơ thể rất dễ bị mất nước tế bào, dẫn đến khô da và khô niêm mạc.

3. Các loại quả (Dưa hấu, dứa, nam việt quất)

Dưa hấu chứa đến hơn 90% là nước và các hoạt chất thúc đẩy đi tiểu. Ăn quá nhiều dưa hấu vào buổi tối thường khiến bà con phải thức giấc nhiều lần để đi vệ sinh, làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ và sự hồi phục của tạng thận sau một ngày dài.

4. Đồ uống có tính kích thích (Cà phê, trà đặc)

Chất caffeine trong trà và cà phê có tác dụng lợi tiểu rất rõ rệt. Chúng làm tăng lưu lượng máu đến thận và ngăn cản sự tái hấp thu natri. Nếu anh em có thói quen uống trà đặc cả ngày mà ít bổ sung nước lọc, cơ thể sẽ luôn trong trạng thái “khát” ngầm mặc dù đi tiểu rất nhiều.

Hệ lụy khi cơ thể bị lợi tiểu quá mức dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Theo quan điểm của Nam y Đỗ Minh Đường, thận chủ thủy, quản lý việc đóng mở và bài tiết nước trong cơ thể. Khi chúng ta sử dụng quá nhiều chất lợi tiểu, thận sẽ rơi vào tình trạng “khai quá mức” (mở ra quá nhiều mà không đóng lại kịp). Điều này dẫn đến một số hệ lụy sau:

• Hao tổn Tân dịch: Nước và các chất dịch quý báu trong cơ thể (tân dịch) bị thất thoát ra ngoài quá nhanh khiến âm huyết suy kém. Biểu hiện rõ nhất là khô miệng, khát nước, da dẻ kém nhuận sắc.
• Làm yếu Thận khí: Việc ép thận phải làm việc liên tục để đào thải nước khiến thận khí bị tiêu hao. Khi thận khí không còn bền vững, bà con dễ gặp tình trạng tiểu đêm, tiểu rắt hoặc mỏi lưng, ù tai.
• Mất cân bằng Âm Dương: Đa phần các thực phẩm lợi tiểu dân gian có tính hàn (lạnh). Dùng quá nhiều sẽ làm tổn thương dương khí của tỳ và thận, gây ra tình trạng sợ lạnh, tiêu hóa kém, tay chân lạnh.

“Mỗi cơ địa có một ngưỡng chịu đựng khác nhau. Có người uống một bát nước mã đề thì thấy nhẹ nhõm, nhưng có người chỉ cần dùng vài ngày liên tục là thấy người lả đi. Đó là do sự khác biệt về thể trạng và khả năng điều tiết của tạng phủ.”

Hướng dẫn sử dụng thực phẩm lợi tiểu an toàn tại nhà

Để tận dụng được lợi ích của các thực phẩm này mà không gây hại cho sức khỏe, phòng khám chúng tôi có một vài lời khuyên nhỏ cho bà con như sau:

Nguyên tắc “Đúng – Đủ – Đều”

• Không thay thế nước lọc: Các loại nước lá lợi tiểu chỉ nên dùng như nước uống bổ trợ, tối đa 1-2 cốc mỗi ngày (khoảng 300-500ml). Tuyệt đối không dùng để thay thế hoàn toàn 2 lít nước lọc hàng ngày.
• Dùng theo đợt: Nếu dùng để thanh nhiệt, bà con chỉ nên uống liên tục trong khoảng 3-5 ngày, sau đó nghỉ một thời gian rồi mới dùng lại.
• Tránh uống vào buổi tối: Hạn chế tối đa các thực phẩm lợi tiểu sau 18h để giảm tải cho thận và đảm bảo giấc ngủ ngon.

Đối tượng cần đặc biệt thận trọng

Những nhóm đối tượng sau nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi định dùng các mẹo lợi tiểu dân gian lâu dài:

• Người có tiền sử thận yếu, suy giảm chức năng thận.
• Người già, trẻ nhỏ có cơ địa nhạy cảm, dễ mất nước.
• Phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai (một số loại lá như mã đề có thể gây co thắt tử cung nhẹ nếu dùng liều cao).
• Người đang sử dụng thuốc điều trị huyết áp hoặc thuốc lợi tiểu tây y (tránh tác dụng cộng hưởng gây hạ huyết áp đột ngột).

Lối sống giúp cân bằng chức năng bài tiết của thận

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc uống gì để “mát thận”, bà con nên chú ý đến thói quen sinh hoạt để tạng thận tự điều tiết tốt nhất:

1. Uống nước đúng cách: Chia nhỏ lượng nước uống trong ngày, uống từng ngụm nhỏ ngay cả khi không khát để thận không bị áp lực đột ngột.
2. Giảm muối trong khẩu phần ăn: Ăn mặn khiến cơ thể tích nước và thận phải làm việc vất vả hơn để đào thải natri dư thừa.
3. Tập luyện nhẹ nhàng: Các bài tập như đi bộ, yoga giúp lưu thông khí huyết, hỗ trợ quá trình chuyển hóa nước qua mồ hôi, giảm bớt gánh nặng cho đường tiết niệu.
4. Giữ ấm vùng lưng và chân: Trong YHCT, kinh thận bắt đầu từ lòng bàn chân. Giữ ấm chân chính là cách bảo vệ thận khí hiệu quả nhất.

Thông tin chúng tôi chia sẻ trên đây mang tính chất tham khảo dựa trên kiến thức y học cổ truyền phổ thông. Hiệu quả và phản ứng của cơ thể có thể khác nhau tùy thuộc vào thể trạng, tuổi tác và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người. Nếu bà con nhận thấy mình có dấu hiệu đi tiểu quá nhiều, cơ thể mệt mỏi kéo dài hoặc có các biểu hiện bất thường về đường tiết niệu, không nên tự ý dùng các mẹo dân gian mà hãy tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bà con. Nếu cần được tư vấn kỹ hơn về cách chăm sóc sức khỏe phù hợp với cơ địa riêng biệt của mình, bà con đừng ngần ngại kết nối với chúng tôi để được các chuyên gia hỗ trợ tận tình.

Cơ thể là một bộ máy hoàn hảo nếu chúng ta biết lắng nghe và chăm sóc đúng cách. Hãy trân trọng tạng thận của mình bằng những lựa chọn ăn uống thông thái nhất!