5 bí quyết dùng điều hòa tránh đau nhức xương khớp cho bà con

Nhiều bà con thường có thói quen bật điều hòa mát rượi để dễ ngủ, nhưng sáng dậy lại thấy các khớp xương đau nhức, tê cứng đến mức khó vận động. Tình trạng này nếu không biết cách xử lý và phòng tránh đúng cách sẽ rất dễ trở thành nỗi lo dai dẳng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe xương khớp lâu dài.

Vì sao nằm điều hòa lạnh lại khiến xương khớp “biểu tình”?

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền (YHCT), cơ thể chúng ta là một khối thống nhất giữa khí huyết và tạng phủ. Các vấn đề về đau nhức xương khớp thường liên quan mật thiết đến các yếu tố ngoại tà như Phong (gió), Hàn (lạnh) và Thấp (ẩm ướt). Khi bà con nằm trong môi trường điều hòa lạnh quá lâu, đặc biệt là vào ban đêm khi chính khí (sức đề kháng) của cơ thể có xu hướng giảm xuống, các yếu tố này sẽ thừa cơ xâm nhập vào cơ thể.

Hàn khí khi xâm nhập vào các kinh lạc sẽ gây ra tình trạng ngưng trệ khí huyết. Hãy tưởng tượng khí huyết trong cơ thể giống như dòng nước đang chảy, khi gặp lạnh, dòng nước ấy sẽ bị đông cứng hoặc chảy chậm lại. Trong YHCT có câu “thông bất thống, thống bất thông”, nghĩa là nếu khí huyết lưu thông tốt thì không đau, nếu đau tức là khí huyết đang bị tắc nghẽn. Khi máu không nuôi dưỡng đủ cho các khớp xương, các triệu chứng đau, mỏi, tê bì sẽ xuất hiện ngay lập tức.

Bên cạnh đó, việc để luồng gió lạnh từ điều hòa thổi trực tiếp vào các vị trí nhạy cảm như cổ gáy, thắt lưng, đầu gối sẽ làm các cơ và dây chằng co thắt lại. Điều này không chỉ gây đau tại chỗ mà còn khiến các khớp vốn đã có tổn thương từ trước trở nên trầm trọng hơn.

Dấu hiệu nhận biết đau khớp do nhiễm lạnh điều hòa

Bà con có thể để ý một số biểu hiện thường gặp sau đây để biết được tình trạng đau nhức của mình có phải do thói quen dùng điều hòa hay không:

• Thấy đau nhức, tê cứng các khớp (đặc biệt là cổ tay, đầu gối, thắt lưng) ngay sau khi thức dậy hoặc sau một đêm nằm điều hòa lạnh.
• Cảm giác đau tăng lên khi tiếp xúc với môi trường lạnh và giảm dần khi được chườm ấm hoặc vận động nhẹ nhàng.
• Có cảm giác nặng nề ở tay chân, vận động không được linh hoạt như bình thường.
• Kèm theo đó có thể là tình trạng hắt hơi, sổ mũi hoặc cảm giác sợ gió, sợ lạnh.

Bà con cũng cần lưu ý phân biệt tình trạng này với các bệnh lý xương khớp mãn tính khác. Nếu chỉ là nhiễm lạnh thông thường, cảm giác đau thường mang tính chất cấp tính và thuyên giảm nhanh khi giữ ấm. Tuy nhiên, nếu đau nhức kéo dài kèm theo sưng nóng đỏ tại khớp, đó có thể là tín hiệu của những vấn đề sâu hơn bên trong mà bà con không nên chủ quan.

Cách phòng tránh và bảo vệ xương khớp khi dùng điều hòa

Để vẫn được hưởng không khí mát mẻ mà không làm hại đến xương khớp, chúng tôi khuyên bà con nên thực hiện các biện pháp “phòng bệnh hơn chữa bệnh” ngay tại nhà:

Thay đổi thói quen sử dụng điều hòa ngay hôm nay

• Điều chỉnh nhiệt độ phù hợp: Không nên để nhiệt độ quá thấp so với môi trường bên ngoài. Mức nhiệt lý tưởng thường dao động từ 25 – 27 độ C. Hãy đảm bảo sự chênh lệch nhiệt độ không quá lớn để cơ thể không bị sốc nhiệt.
• Tránh luồng gió trực tiếp: Tuyệt đối không để cánh quạt điều hòa thổi thẳng vào người, đặc biệt là vùng đầu, cổ, gáy và các khớp xương. Nên sử dụng tấm chắn hướng gió hoặc điều chỉnh cánh đảo gió lên trần nhà.
• Giữ ấm các khớp nhạy cảm: Khi ngủ trong phòng điều hòa, bà con nên đắp một chiếc chăn mỏng ngang bụng và che kín các khớp đầu gối, cổ chân. Việc mang tất (vớ) mỏng khi ngủ cũng là cách rất tốt để bảo vệ kinh mạch ở chân.

Duy trì các thói quen tốt để cải thiện lưu thông khí huyết

• Khởi động nhẹ nhàng trước khi ra khỏi phòng: Sáng ngủ dậy, đừng vội bước ra khỏi giường ngay. Bà con hãy dành 2-3 phút xoa hai bàn tay vào nhau cho nóng rồi áp vào vùng mặt, cổ, gáy và các khớp đầu gối để làm ấm cơ thể, giúp khí huyết bắt đầu lưu thông trở lại.
• Bổ sung nước ấm: Uống một ly nước ấm ngay sau khi thức dậy giúp làm ấm cơ thể từ bên trong và hỗ trợ quá trình thải độc, lưu thông máu tốt hơn sau một đêm dài nằm trong môi trường khô lạnh.
• Vận động giữa giờ: Nếu bà con làm việc trong văn phòng có điều hòa cả ngày, hãy cố gắng đứng dậy đi lại, co duỗi các khớp sau mỗi 1-2 tiếng để tránh tình trạng khí huyết bị ứ trệ do ít vận động trong môi trường lạnh.

Nuôi dưỡng nền tảng xương khớp khỏe mạnh lâu dài

• Chế độ ăn uống ấm nóng: Ưu tiên các loại thực phẩm có tính ấm như gừng, tỏi, tiêu, quế vào thực đơn hàng ngày để giúp giữ ấm tạng phủ, hỗ trợ trừ hàn thấp.
• Ngâm chân với thảo dược: Buổi tối trước khi đi ngủ, bà con có thể ngâm chân bằng nước ấm pha muối gừng. Đây là cách cực kỳ hiệu quả để dẫn hỏa quy nguyên, làm ấm đôi bàn chân – nơi tập trung nhiều huyệt đạo quan trọng liên quan đến xương khớp.
• Tập luyện điều độ: Các bài tập dưỡng sinh, yoga nhẹ nhàng hoặc đi bộ đều giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp và sự linh hoạt cho khớp, tạo ra một “lá chắn” tự nhiên bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh từ môi trường.

Khi nào bà con cần thăm khám sớm?

Mặc dù việc điều chỉnh thói quen có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng đau nhức, nhưng trong một số trường hợp, bà con không nên tự xử lý tại nhà mà cần tìm đến sự tư vấn của chuyên gia:

• Cơn đau khớp kéo dài trên một tuần và không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã giữ ấm và nghỉ ngơi.
• Đau nhức kèm theo tình trạng sưng tấy, nóng đỏ hoặc biến dạng khớp.
• Đau lan sang các bộ phận khác hoặc gây tê bì, mất cảm giác ở tay chân.
• Tình trạng đau ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và các hoạt động sinh hoạt thường ngày.

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo dựa trên góc nhìn Y học cổ truyền. Hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc tại nhà có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng thực tế của mỗi người.

Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn thấu hiểu rằng mỗi người bệnh là một cá thể riêng biệt với những đặc điểm cơ địa khác nhau. Nếu bà con đang gặp phải những vấn đề về xương khớp và muốn tìm kiếm một giải pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện, an toàn và cá nhân hóa, hãy để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi để được đội ngũ bác sĩ của chúng tôi tư vấn hướng chăm sóc phù hợp nhất với thể trạng của mình.