4 nguyên nhân và cách chăm sóc ứ nước thận phải hiệu quả tại nhà

Bà con thân mến, cảm giác đau tức âm ỉ vùng thắt lưng bên phải, thỉnh thoảng lại nhói lên khiến việc đi lại, sinh hoạt trở nên khó khăn là nỗi lo không của riêng ai. Tình trạng ứ nước thận phải không chỉ là những con số trên tờ giấy siêu âm, mà nó là “tiếng kêu cứu” của cơ thể khi hệ thống thông mạch bị đình trệ, nếu không thấu hiểu đúng cách để chăm sóc thì về lâu dài sức khỏe sẽ xuống dốc rất nhanh.

Ứ nước thận phải là gì và tại sao lại xảy ra?

Hiểu một cách đơn giản nhất, thận giống như một nhà máy lọc nước của cơ thể. Thận phải có nhiệm vụ lọc máu và đào thải chất thải qua nước tiểu xuống bàng quang. Ứ nước thận phải xảy ra khi dòng chảy này bị tắc nghẽn hoặc trào ngược, khiến nước tiểu không thoát đi được, ứ lại trong thận làm thận bị giãn nở, sưng to ra.

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, thận không chỉ là một cơ quan đơn thuần mà là “gốc rễ của sinh mệnh”. Khi thận phải bị ứ nước, tức là phần “khí hóa” của bàng quang và thận bị rối loạn, thủy dịch không được lưu thông thuận lợi dẫn đến tình trạng ứ trệ. Nguyên nhân gây ra sự tắc nghẽn này thường do:

• Sỏi thận hoặc sỏi niệu quản bên phải: Những “viên đá” này chặn đứng đường thoát của nước tiểu, gây ra những cơn đau quặn thận đặc trưng.
• Hẹp niệu quản: Do bẩm sinh hoặc do các vết sẹo sau phẫu thuật, viêm nhiễm làm đường ống dẫn nước tiểu bị thu hẹp lại.
• Sự chèn ép từ bên ngoài: Các khối u hoặc tình trạng viêm nhiễm ở các cơ quan lân cận trong ổ bụng chèn vào đường dẫn nước tiểu bên phải.
• Trào ngược bàng quang niệu quản: Nước tiểu thay vì đi xuống lại chảy ngược lên thận, gây áp lực và làm giãn đài bể thận.

Dấu hiệu nhận biết thận phải đang “quá tải”

Tùy vào mức độ ứ nước nhanh hay chậm mà bà con sẽ có những biểu hiện khác nhau. Tuy nhiên, có những dấu hiệu điển hình mà anh em, chị em cần lưu ý ngay:

• Đau mỏi thắt lưng bên phải: Cảm giác đau âm ỉ thường xuyên, đôi khi đau quặn thắt vùng mạng sườn phải rồi lan dần xuống vùng bẹn.
• Bất thường khi đi tiểu: Tiểu rắt, tiểu buốt, tiểu nhiều lần trong ngày nhưng lượng nước tiểu mỗi lần rất ít, hoặc nước tiểu có màu đục, có thể lẫn máu.
• Rối loạn tiêu hóa: Nhiều người bệnh thường cảm thấy buồn nôn, chán ăn hoặc đầy bụng do thận yếu ảnh hưởng đến khả năng đào thải độc tố, gây tích tụ trong cơ thể.
• Sưng nề, phù thũng: Khi chức năng bài tiết kém, nước có thể tích tụ gây phù nhẹ ở mắt cá chân hoặc nặng mí mắt vào mỗi buổi sáng.

Góc nhìn Nam y: Thận ứ nước và sự mất cân bằng Khí – Huyết

Trong Đông y, thận chủ thủy, quản lý việc bài tiết nước trong toàn bộ cơ thể. Khi thận phải bị ứ nước, các chuyên gia thường nhìn nhận đây là sự kết hợp giữa “nội nhân” (thể trạng bên trong) và “ngoại nhân” (tác động bên ngoài).

“Thông bất thống, thống bất thông” – Nghĩa là nếu thông suốt thì không đau, nếu đau tức là đang có sự tắc nghẽn. Ứ nước chính là biểu hiện rõ nhất của việc khí huyết không thông, thủy dịch bị đình trệ tại thận phải.

Bà con cần hiểu rằng, mỗi người có một cơ địa khác nhau. Có người ứ nước do “thấp nhiệt” hạ tiêu (viêm nhiễm, sỏi), có người lại do “thận khí hư” khiến việc đẩy nước tiểu đi bị yếu. Việc nhận diện đúng thể trạng là bước đầu tiên rất quan trọng để có hướng chăm sóc phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào việc làm sao để thoát nước ra ngoài một cách máy móc.

Hướng dẫn chăm sóc và cải thiện tại nhà cho người bị ứ nước thận phải

Khi phát hiện thận phải bị ứ nước, bên cạnh việc tuân thủ các chỉ định chuyên khoa, bà con hoàn toàn có thể chủ động điều chỉnh lối sống để giảm tải cho thận và hỗ trợ quá trình phục hồi diễn ra tốt hơn.

Thay đổi thói quen ăn uống (Dinh dưỡng tiết chế)

• Giảm muối trong khẩu phần ăn: Ăn nhạt là “nguyên tắc vàng” để bảo vệ thận. Muối khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và tạo thêm áp lực nặng nề lên quả thận đang bị tổn thương.
• Uống đủ nước nhưng đúng cách: Đừng đợi đến khi khát mới uống, nhưng cũng đừng uống quá nhiều một lúc. Nên chia nhỏ lượng nước, uống từng ngụm để thận có thời gian lọc dần mà không bị “ngập lụt”.
• Hạn chế thực phẩm giàu Oxalate và Canxi quá mức: Nếu ứ nước do sỏi, bà con nên hạn chế rau muống, trà đặc, socola và các loại thực phẩm quá giàu đạm động vật.
• Ưu tiên các loại thực phẩm lợi tiểu tự nhiên: Các loại rau quả như râu ngô, mã đề, bí đao giúp hỗ trợ thông tiểu rất tốt, giảm bớt áp lực ứ đọng tại thận phải.

Chế độ sinh hoạt và vận động

• Tránh làm việc nặng, quá sức: Khi thận đang bị giãn, việc vận động mạnh hoặc mang vác vật nặng bên phía phải có thể làm cơn đau trầm trọng hơn.
• Giữ tinh thần thoải mái: Stress và lo âu quá mức theo Đông y sẽ gây “can khí uất kết”, ảnh hưởng gián tiếp đến chức năng khí hóa của thận.
• Tập luyện nhẹ nhàng: Các bài tập yoga nhẹ hoặc đi bộ ngắn giúp lưu thông khí huyết, hỗ trợ hệ tuần hoàn và hệ bài tiết hoạt động trơn tru hơn.

Hỗ trợ bằng các mẹo dân gian lành tính

Bà con có thể tham khảo một số mẹo nhỏ từ thảo dược phổ thông để hỗ trợ thêm:

• Nước râu ngô và mã đề: Đun lấy nước uống thay trà hàng ngày giúp thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ bào mòn sỏi nhỏ và đẩy nước tiểu ứ đọng ra ngoài.
• Kim tiền thảo: Đây là vị thuốc nam quen thuộc giúp hỗ trợ điều trị sỏi niệu – nguyên nhân hàng đầu gây ứ nước thận.

Lưu ý: Các mẹo dân gian chỉ mang tính chất hỗ trợ cho những trường hợp nhẹ hoặc mới chớm. Với những người có bệnh lý nền như tiểu đường, huyết áp hoặc đang trong thai kỳ, cần hết sức thận trọng và tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi dùng bất kỳ loại lá cây nào.

Khi nào bà con cần đi thăm khám sớm?

Thận ứ nước nếu để lâu không xử lý có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận vĩnh viễn, viêm cầu thận hoặc nhiễm trùng huyết. Đừng chủ quan nếu thấy các dấu hiệu sau nặng dần:

• Cơn đau quặn thận phải dữ dội, không thể nằm yên một tư thế, kèm theo vã mồ hôi.
• Sốt cao, rét run (đây có thể là dấu hiệu thận đã bị nhiễm trùng do nước tiểu ứ đọng lâu ngày).
• Hoàn toàn không đi tiểu được hoặc lượng nước tiểu giảm đột ngột.
• Tình trạng phù nề lan rộng ra toàn thân.

Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn quan niệm “Nam dược trị Nam nhân”. Việc chăm sóc thận không chỉ là giải quyết phần ngọn (thoát nước tiểu) mà phải bồi bổ từ gốc, tăng cường chức năng tạng thận để cơ thể tự cân bằng bền vững. Mỗi bà con sẽ có một thể trạng riêng, không ai giống ai, nên việc lắng nghe cơ thể và tìm kiếm sự tư vấn chuyên môn đúng lúc là vô cùng cần thiết.

Thông tin trên đây mang tính chất tham khảo dựa trên kiến thức Y học cổ truyền, hiệu quả có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và mức độ bệnh của mỗi người. Nếu tình trạng ứ nước thận phải kéo dài hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, bà con nên thăm khám trực tiếp để được định hướng cách chăm sóc phù hợp nhất. Nếu cần hỗ trợ thêm về cách bảo vệ sức khỏe thận theo hướng tự nhiên, bà con có thể để lại thông tin để được đội ngũ chuyên gia Đỗ Minh Đường tư vấn kỹ hơn.