4 lý do khiến điều trị sỏi thận mãi không khỏi và cách xử lý

Sỏi thận vốn được coi là nỗi ám ảnh dai dẳng, khiến không ít bà con phải sống trong cảnh “ăn không ngon, ngủ không yên” vì những cơn đau quặn thắt vùng thắt lưng. Nhiều người đã thử đủ mọi cách, từ Tây y hiện đại đến các bài thuốc truyền miệng, thậm chí can thiệp ngoại khoa nhưng sỏi vẫn “gan lì” không chịu dứt, hoặc chỉ một thời gian ngắn sau lại tái xuất hiện như chưa từng biến mất.

Bản chất của sỏi thận dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Trong Đông y, sỏi thận thuộc phạm vi chứng “Lâm” (bí tiểu, tiểu rắt, tiểu buốt), cụ thể hơn là “Thạch lâm” (tiểu ra sỏi). Khác với cách nhìn nhận của Tây y tập trung vào việc mổ xẻ hay tán vỡ viên sỏi, Y học cổ truyền (YHCT) quan niệm rằng sự hình thành sỏi là hệ quả của một quá trình mất cân bằng bên trong cơ thể.

Theo quan điểm của Phòng khám Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), sỏi không tự nhiên sinh ra. Đó là kết quả khi tạng Thận bị suy yếu, chức năng khí hóa bàng quang bị rối loạn, dẫn đến thấp nhiệt tích tụ lâu ngày ở hạ tiêu. Thấp nhiệt này giống như một “ngọn lửa âm ỉ” nấu cạn nước tiểu, khiến các cặn bã lắng đọng lại, kết tinh thành những khối đá rắn chắc mà chúng ta gọi là sỏi.

Vì sao điều trị sỏi thận mãi không khỏi?

Nhiều bà con thắc mắc tại sao mình đã tán sỏi, đã uống thuốc nhưng chỉ được một thời gian là bệnh lại “đâu hoàn đấy”. Dưới đây là những lý do phổ biến mà chúng tôi thường thấy trong quá trình thăm khám:

1. Chỉ tập trung vào “phần ngọn” mà bỏ quên “phần gốc”

Đây là sai lầm phổ biến nhất. Các phương pháp như tán sỏi hay dùng thuốc lợi tiểu mạnh chỉ có tác dụng tống khứ viên sỏi hiện hữu ra ngoài. Tuy nhiên, nếu môi trường bên trong cơ thể (cơ địa thấp nhiệt, thận yếu) không được cải thiện, thì “cỗ máy sản sinh sỏi” vẫn đang hoạt động. Viên sỏi cũ đi, viên sỏi mới lại hình thành là điều tất yếu.

2. Chức năng tạng Thận chưa được phục hồi

Thận chủ thủy, có vai trò điều tiết và bài tiết chất lỏng. Khi thận hư suy, sức đẩy của khí kém, nước tiểu không được bài xuất thuận lợi, tạo điều kiện cho các tinh thể canxi, oxalate kết tủa. Nếu điều trị mà không chú trọng bồi bổ tạng thận, không làm cho thận khỏe lên để tự thực hiện chức năng thanh lọc, thì sỏi sẽ rất dễ tái phát.

3. Sử dụng các mẹo dân gian chưa đúng cách hoặc quá liều

Nhiều người nghe nói kim tiền thảo hay bông mã đề tốt nên tự ý mua về đun uống thay nước lọc hàng ngày. Tuy nhiên, mỗi người một cơ địa, có người thuộc thể thấp nhiệt (người nóng, tiểu vàng), có người lại thuộc thể thận dương hư (người hay lạnh, tiểu trong). Việc dùng thuốc lợi tiểu quá mức khi thận đang yếu có thể làm thận bị “mệt” thêm, gây mất cân bằng điện giải mà sỏi vẫn không ra được.

4. Chế độ sinh hoạt và ăn uống không phù hợp

Sỏi thận có liên quan mật thiết đến thói quen hàng ngày. Một số sai lầm bà con hay mắc phải bao gồm:

• Uống quá ít nước: Khiến nước tiểu đậm đặc, dễ lắng cặn.
• Ăn quá mặn: Làm tăng áp lực lên thận và tăng đào thải canxi qua nước tiểu.
• Lạm dụng thực phẩm chứa nhiều oxalate (như rau bina, trà đặc) hoặc quá nhiều protein động vật.
• Thói quen nhịn tiểu: Tạo điều kiện cho vi khuẩn và chất cặn tích tụ lâu ngày.

Hệ lụy khi sỏi thận kéo dài không dứt

Đừng chủ quan nghĩ rằng sỏi nằm yên trong thận thì không sao. Sỏi thận kéo dài không chỉ gây đau đớn mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe:

• Ứ nước và nhiễm trùng: Viên sỏi gây tắc nghẽn đường tiểu, khiến nước tiểu ứ lại, tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến viêm thận, bể thận.
• Suy giảm chức năng thận: Áp lực từ nước tiểu bị ứ đọng và tình trạng viêm nhiễm kéo dài sẽ phá hủy dần các nhu mô thận, dẫn đến suy thận mạn tính khó phục hồi.
• Ảnh hưởng đến sinh hoạt: Những cơn đau âm ỉ hoặc quặn thắt khiến người bệnh mệt mỏi, sụt cân, mất ngủ và giảm khả năng lao động.

Hướng xử trí an toàn cho bà con tại nhà

Để hỗ trợ quá trình điều trị và ngăn ngừa sỏi phát triển thêm, ĐMĐ khuyên bà con nên thực hiện các thay đổi tích cực sau:

Nhóm việc cần làm ngay để giảm áp lực cho thận

• Uống đủ nước: Chia nhỏ lượng nước uống trong ngày (khoảng 2-2.5 lít), uống ngay cả khi không thấy khát để làm loãng nước tiểu.
• Giảm muối trong khẩu phần ăn: Ăn nhạt nhất có thể để bảo vệ chức năng lọc của cầu thận.
• Tuyệt đối không nhịn tiểu: Hãy đi tiểu ngay khi có nhu cầu để làm sạch đường tiết niệu tự nhiên.

Duy trì thói quen nền tảng lâu dài

• Tăng cường vận động: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga giúp tăng cường lưu thông khí huyết, hỗ trợ sỏi nhỏ dễ di chuyển và đào thải hơn.
• Bổ sung rau xanh và trái cây: Ưu tiên các loại quả mọng, cam, chanh vì chúng chứa citrate tự nhiên giúp ức chế sự hình thành sỏi.
• Kiểm soát cân nặng: Thừa cân, béo phì cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về thận.

Bà con lưu ý: Các mẹo dân gian hay bài tập hỗ trợ chỉ có tác dụng với những viên sỏi kích thước nhỏ (thường dưới 5mm) và chưa gây biến chứng. Với sỏi lớn hoặc sỏi san hô, việc tự ý điều trị tại nhà có thể gây nguy hiểm nếu viên sỏi bị kẹt giữa đường niệu quản.

Khi nào bà con cần đi thăm khám sớm?

Sỏi thận là bệnh lý cần sự theo dõi sát sao của chuyên gia. Bà con nên chủ động đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau quặn dữ dội vùng mạn sườn, cơn đau có thể lan xuống vùng bụng dưới hoặc bẹn.
• Tiểu ra máu, nước tiểu đục hoặc có mùi hôi bất thường.
• Tiểu buốt, tiểu rắt, cảm giác đi tiểu không hết bãi.
• Có biểu hiện sốt, rùng mình (dấu hiệu của nhiễm trùng đường tiết niệu).

Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn thấu hiểu rằng mỗi người bệnh là một cá thể riêng biệt. Không có một phương pháp nào là “vạn năng” cho tất cả mọi người. Việc điều trị hiệu quả đòi hỏi sự kết hợp giữa việc loại bỏ sỏi và bồi bổ, phục hồi chức năng tạng phủ từ bên trong để cơ thể tự tạo ra “hàng rào” phòng vệ bền vững.

Thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ và quá trình hồi phục có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa, thể trạng cũng như kích thước và vị trí của sỏi ở mỗi người. Nếu tình trạng đau nhức kéo dài hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, bà con nên thăm khám sớm để được tư vấn hướng chăm sóc phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe hiện tại. Nếu cần hỗ trợ thêm về cách chăm sóc sức khỏe thận theo y học cổ truyền, bà con có thể để lại thông tin để được đội ngũ chuyên gia Đỗ Minh Đường tư vấn kỹ hơn.