6 dấu hiệu viêm amidan mãn tính và 5 biến chứng nguy hiểm chớ coi thường

Viêm amidan mãn tính không chỉ là những cơn đau họng thông thường mà là nỗi ám ảnh dai dẳng, khiến bà con ăn không ngon, ngủ không yên và luôn trong trạng thái mệt mỏi vì bệnh tái đi tái lại. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi hiểu rằng việc nắm rõ bản chất của bệnh là bước đầu tiên quan trọng để bà con chủ động bảo vệ hầu họng, tránh những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe về lâu dài.

Viêm amidan mãn tính dưới góc nhìn y khoa

Viêm amidan mãn tính là tình trạng nhiễm trùng tại tổ chức amidan kéo dài (thường trên 2 tuần) hoặc tái phát liên tục nhiều lần trong năm. Khác với thể cấp tính chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, thể mãn tính khiến amidan trở thành “ổ vi khuẩn” trú ngụ, sẵn sàng bùng phát bất cứ khi nào sức đề kháng của cơ thể suy yếu.

Thực tế tại phòng khám, chúng tôi nhận thấy bà con thường gặp hai dạng chính của bệnh lý này:

• Viêm amidan hốc mủ: Các khe hốc trên bề mặt amidan bị viêm, đọng lại những khối mủ trắng đục như bã đậu. Điều này không chỉ gây đau mà còn khiến hơi thở có mùi hôi rất khó chịu, làm bà con mất tự tin khi giao tiếp.
• Viêm amidan xơ teo: Sau nhiều lần viêm nhiễm, tổ chức amidan bị xơ hóa, thu nhỏ kích thước nhưng lại trở nên nhạy cảm, dễ gây cảm giác vướng víu ở cổ họng.

Những dấu hiệu điển hình bà con cần lưu ý

Bệnh viêm amidan mãn tính có những biểu hiện khá đặc trưng nhưng đôi khi bà con dễ nhầm lẫn với viêm họng thông thường. Hãy chú ý nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau rát họng âm ỉ: Cảm giác đau không quá dữ dội như cấp tính nhưng lại kéo dài liên miên, đặc biệt đau hơn khi nuốt thức ăn hoặc uống nước.
• Vướng họng: Luôn cảm thấy có vật gì đó chặn ở cổ, muốn khạc nhổ nhưng không ra.
• Hơi thở có mùi: Dù đã vệ sinh răng miệng kỹ nhưng vẫn thấy mùi hôi từ sâu trong họng (thường gặp ở thể hốc mủ).
• Ho khan hoặc ho có đờm: Cơn ho thường xuất hiện vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy hoặc khi thời tiết thay đổi.
• Thay đổi giọng nói: Giọng có thể trở nên khàn hơn hoặc đục hơn do amidan sưng to gây ảnh hưởng đến dây thanh quản.
• Sốt nhẹ: Bà con thường xuyên có cảm giác hâm hấp sốt về chiều, cơ thể mệt mỏi, uể oải, kém tập trung.

Tại sao viêm amidan lại chuyển sang giai đoạn mãn tính?

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, tuy nhiên theo quan sát của chúng tôi, phổ biến nhất vẫn là các yếu tố sau:

• Điều trị cấp tính chưa dứt điểm: Đây là nguyên nhân hàng đầu. Nhiều bà con khi thấy triệu chứng thuyên giảm đã tự ý dừng thuốc, khiến vi khuẩn không bị tiêu diệt hoàn toàn, ẩn nấp và chờ cơ hội tái phát.
• Hệ miễn dịch suy yếu: Khi chính khí (sức đề kháng) của cơ thể giảm sút, các tác nhân bên ngoài như vi khuẩn Streptococcus, virus cúm dễ dàng xâm nhập và gây viêm nhiễm kéo dài.
• Môi trường sống ô nhiễm: Thường xuyên hít phải khói bụi, hóa chất hoặc khói thuốc lá khiến niêm mạc họng luôn trong trạng thái bị kích ứng.
• Cơ địa dị ứng: Những người có cơ địa nhạy cảm, hay bị viêm xoang, viêm mũi dị ứng cũng có nguy cơ cao bị viêm amidan mãn tính do dịch mủ từ xoang chảy xuống họng gây nhiễm trùng chéo.
• Thói quen sinh hoạt: Thường xuyên uống nước đá lạnh, ăn thực phẩm cay nóng hoặc vệ sinh răng miệng không đúng cách tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi.

Lưu ý từ chuyên gia: Viêm amidan mãn tính không chỉ là câu chuyện của riêng trẻ em. Người trưởng thành nếu duy trì thói quen thức khuya, lạm dụng rượu bia và thuốc lá cũng là đối tượng “ưu tiên” của căn bệnh này.

Cảnh báo những biến chứng nguy hiểm nếu chủ quan

Nhiều bà con cho rằng viêm amidan chỉ là bệnh “vặt”, cứ đau thì mua thuốc uống là xong. Tuy nhiên, nếu để tình trạng này kéo dài mà không có giải pháp xử lý đúng cách, bệnh có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng:

• Áp xe quanh amidan: Mủ tích tụ quá nhiều gây viêm tấy lan rộng, tạo thành ổ áp xe khiến bệnh nhân đau đớn dữ dội, không thể há miệng hoặc nuốt.
• Biến chứng gần: Viêm tai giữa, viêm xoang, viêm thanh quản, viêm phế quản là những bệnh lý thường đi kèm khi vi khuẩn từ amidan di chuyển sang các vùng lân cận.
• Biến chứng xa: Đây là điều đáng lo ngại nhất. Độc tố từ vi khuẩn (đặc biệt là liên cầu khuẩn nhóm A) có thể theo máu gây viêm cầu thận, thấp khớp cấp hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến van tim.
• Ngưng thở khi ngủ: Amidan sưng quá to có thể gây tắc nghẽn đường thở cục bộ, khiến bà con bị ngủ ngáy, thậm chí là ngưng thở tạm thời, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Phương pháp chẩn đoán và hướng điều trị hiện nay

Để xác định chính xác tình trạng bệnh, bà con cần được thực hiện các quy trình kiểm tra chuyên sâu tại các cơ sở y tế:

Chẩn đoán lâm sàng và cận lâm sàng

Bác sĩ sẽ tiến hành quan sát trực tiếp vùng họng, đánh giá kích thước và màu sắc của amidan. Bên cạnh đó, các xét nghiệm bổ sung có thể bao gồm:

• Nội soi tai mũi họng: Giúp quan sát chi tiết bề mặt amidan và các ngách họng.
• Xét nghiệm dịch họng: Tìm kiếm sự hiện diện của vi khuẩn hoặc virus cụ thể.
• Xét nghiệm máu: Đánh giá mức độ nhiễm trùng của cơ thể.

Các hướng xử lý phổ biến

Tùy vào mức độ nghiêm trọng và tần suất tái phát, y học hiện đại thường áp dụng hai hướng chính:

• Điều trị nội khoa: Sử dụng các loại kháng sinh, thuốc giảm đau, hạ sốt và thuốc kháng viêm theo chỉ định. Bà con tuyệt đối không được tự ý mua thuốc về dùng để tránh tình trạng kháng kháng sinh.
• Can thiệp ngoại khoa (Cắt amidan): Đây là phương án cuối cùng khi tình trạng viêm tái phát quá nhiều (5-7 lần/năm), gây biến chứng hoặc amidan quá to làm cản trở hô hấp. Tuy nhiên, việc cắt amidan cần được cân nhắc kỹ lưỡng vì amidan vốn là “cửa ngõ” bảo vệ hệ hô hấp.

Chế độ chăm sóc và phòng ngừa tại nhà cho bà con

Bên cạnh việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, việc thay đổi lối sống đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát viêm amidan mãn tính:

• Vệ sinh họng miệng: Súc họng bằng nước muối sinh lý ấm mỗi sáng và tối giúp sát khuẩn vùng họng rất tốt.
• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng cổ và ngực khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi nằm điều hòa.
• Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin C để tăng cường đề kháng. Ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt khi đang có đợt viêm cấp.
• Uống đủ nước: Nước giúp giữ ẩm niêm mạc họng, làm loãng đờm và hỗ trợ đào thải độc tố.
• Hạn chế chất kích thích: Tuyệt đối kiêng thuốc lá, rượu bia và các loại nước ngọt có gas, đồ ăn quá lạnh.

Phòng khám Đỗ Minh Đường mong rằng những chia sẻ trên đây sẽ giúp bà con có cái nhìn đầy đủ và đúng đắn nhất về căn bệnh viêm amidan mãn tính. Đừng để những cơn đau họng làm phiền cuộc sống của bạn, hãy chủ động lắng nghe cơ thể và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường.

Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng sức khỏe của mình, chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trong hành trình chăm sóc sức khỏe hầu họng.