3 thói quen trước ngủ dịp Tết dễ gây mất ngủ, mệt mỏi kéo dài

Tết là dịp ai cũng muốn vui trọn vẹn, nhưng cũng chính vì “vui quá tay” mà không ít bà con sau Tết rơi vào cảnh khó ngủ, ngủ chập chờn, sáng dậy mệt mỏi. Thực tế tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, nhiều người tìm đến than phiền rằng chỉ vài ngày Tết mà giấc ngủ đã đảo lộn, cơ thể uể oải kéo dài cả tháng sau. Nhìn từ góc độ Nam y, nguyên nhân thường không nằm ở một đêm mất ngủ, mà đến từ những thói quen trước giờ ngủ tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn.

Vì sao dịp Tết, thói quen trước ngủ lại tác động mạnh đến sức khỏe?

Trong nhịp sinh hoạt thường ngày, cơ thể đã quen với giờ giấc ăn – ngủ – nghỉ tương đối ổn định. Tết đến, lịch sinh hoạt bị đảo lộn: ăn muộn hơn, uống nhiều hơn, tiếp xúc ánh sáng màn hình lâu hơn, cảm xúc hưng phấn kéo dài đến tận khuya. Với Nam y, giấc ngủ gắn liền với sự điều hòa của tâm, can, tỳ và thận. Khi giờ ngủ bị xáo trộn, khí huyết không kịp quy về tạng phủ để nuôi dưỡng, lâu dần sinh ra mệt mỏi, nóng trong, đầy bụng, mất ngủ, ngủ không sâu.

Đáng nói là nhiều bà con nghĩ rằng “Tết vài ngày rồi đâu lại vào đó”, nhưng thực tế nếu những thói quen xấu lặp lại liên tục, cơ thể rất khó tự điều chỉnh lại nhịp sinh học cũ.

Thói quen 1: Ăn khuya, ăn no sát giờ ngủ

Thói quen phổ biến nhưng dễ bị xem nhẹ

Những bữa tất niên, họp mặt gia đình, bạn bè thường kéo dài đến khuya. Không ít bà con ăn thêm bánh chưng, thịt mỡ, đồ chiên rán, uống rượu bia sát giờ đi ngủ với suy nghĩ “ăn Tết cho vui”.

Nhìn theo góc độ Nam y

Nam y quan niệm tỳ vị là gốc của tiêu hóa và sinh khí huyết. Ban đêm, tỳ vị cần được nghỉ ngơi để khí huyết chuyển sang nuôi dưỡng các tạng khác. Khi ăn quá no hoặc ăn sát giờ ngủ, tỳ vị phải hoạt động liên tục, sinh ra trệ khí, đầy bụng, nóng trong. Hệ quả là người nằm xuống nhưng bụng còn “bận làm việc”, giấc ngủ khó đến, hoặc ngủ nhưng hay mộng mị, dễ tỉnh giấc.

Hệ lụy bà con thường gặp sau Tết

• Khó ngủ, trằn trọc, ngủ không sâu.
• Đầy bụng, ợ hơi, nóng rát vùng thượng vị.
• Sáng dậy mệt, miệng đắng, người nặng nề.

Gợi ý điều chỉnh an toàn

• Nếu có tiệc tối, nên ăn sớm hơn và giảm lượng tinh bột, đồ dầu mỡ.
• Tránh ăn no trong vòng 2–3 tiếng trước khi ngủ.
• Sau bữa tối, đi lại nhẹ nhàng 5–10 phút để hỗ trợ tiêu hóa.

Thói quen 2: Uống rượu bia hoặc đồ kích thích trước giờ ngủ

Vì sao nhiều người nghĩ uống rượu dễ ngủ?

Không ít bà con chia sẻ rằng uống chút rượu vào buổi tối thấy dễ buồn ngủ hơn. Thực tế, cảm giác này chỉ là tạm thời. Rượu bia làm giãn mạch, tạo cảm giác lâng lâng, nhưng sau đó lại kích thích thần kinh, khiến giấc ngủ bị nông và dễ gián đoạn.

Góc nhìn Nam y về rượu bia ngày Tết

Trong Nam y, rượu có tính nhiệt. Uống nhiều làm can khí uất, sinh nhiệt, ảnh hưởng đến tâm thần. Ban đầu có thể dễ ngủ, nhưng nửa đêm về sáng lại hay tỉnh giấc, tim đập nhanh, miệng khô, đầu óc không thư thái.

Dấu hiệu thường gặp

• Ngủ nhanh nhưng hay thức giấc lúc nửa đêm.
• Sáng dậy đau đầu, khô miệng, mệt mỏi.
• Cảm giác nóng trong, bứt rứt sau Tết.

Cách hạn chế tác động xấu

• Hạn chế uống rượu bia vào buổi tối muộn.
• Nếu có uống, nên dừng trước giờ ngủ ít nhất 3–4 tiếng.
• Uống thêm nước ấm, không nằm ngay sau khi uống.

Thói quen 3: Dùng điện thoại, xem tivi đến sát giờ ngủ

Thói quen “giết thời gian” rất phổ biến dịp Tết

Tết là lúc rảnh rỗi, nhiều người có thói quen lướt điện thoại, xem phim, chơi game đến khuya. Ánh sáng xanh từ màn hình cùng việc não bộ liên tục tiếp nhận thông tin khiến cơ thể khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.

Theo Nam y, điều này ảnh hưởng ra sao?

Nam y coi tâm chủ thần minh. Khi tâm không yên, thần không an, giấc ngủ khó sâu. Việc tiếp xúc màn hình quá lâu làm tâm thần bị kích thích, can khí uất, khiến người dù rất buồn ngủ nhưng nằm xuống lại trằn trọc.

Biểu hiện dễ thấy

• Buồn ngủ nhưng khó vào giấc.
• Ngủ chập chờn, nhiều mộng.
• Sáng dậy đầu nặng, tinh thần kém tỉnh táo.

Gợi ý thay đổi dễ áp dụng

• Tắt thiết bị điện tử trước khi ngủ 30–60 phút.
• Thay bằng hoạt động nhẹ như đọc sách giấy, nghe nhạc nhẹ.
• Tạo không gian ngủ yên tĩnh, ánh sáng dịu.

Khung dưỡng sinh buổi tối giúp ngủ ngon hơn trong dịp Tết

Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi thường khuyên bà con không nên chỉ “cắt” thói quen xấu, mà cần xây lại nếp sinh hoạt buổi tối theo hướng nuôi dưỡng lâu dài.

1. Ăn tối vừa đủ, ấm bụng

• Ưu tiên món dễ tiêu, ăn chín, hạn chế lạnh.
• Ăn chậm, nhai kỹ, không vừa ăn vừa xem điện thoại.

2. Thư giãn tinh thần trước ngủ

• Hít thở chậm, sâu vài phút.
• Ngâm chân nước ấm nếu có điều kiện.

3. Giữ giờ ngủ tương đối ổn định

• Dù là Tết, vẫn nên cố gắng ngủ trước 23 giờ.
• Không ngủ bù quá nhiều vào ban ngày.

Khi nào bà con nên xem lại sức khỏe giấc ngủ?

Nếu sau Tết đã điều chỉnh sinh hoạt mà vẫn gặp các tình trạng như mất ngủ kéo dài, ngủ kém trên 2–3 tuần, người mệt mỏi rõ rệt, ảnh hưởng sinh hoạt và công việc, bà con nên chủ động thăm khám để được tư vấn kỹ hơn. Giấc ngủ kém không chỉ là chuyện nghỉ ngơi, mà còn phản ánh sự mất cân bằng bên trong cơ thể.

Lời kết từ Phòng khám Đỗ Minh Đường

Tết vui là cần, nhưng vui sao để cơ thể không “trả giá” sau đó mới là điều quan trọng. Ba thói quen trước ngủ kể trên nếu được điều chỉnh sớm sẽ giúp bà con giữ được giấc ngủ ổn định, tinh thần nhẹ nhõm, sức khỏe phục hồi nhanh sau kỳ nghỉ.

Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo, hiệu quả có thể khác nhau tùy cơ địa và thể trạng mỗi người. Nếu tình trạng rối loạn giấc ngủ kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bà con nên thăm khám để được tư vấn hướng chăm sóc phù hợp. Phòng khám Đỗ Minh Đường sẵn sàng đồng hành, lắng nghe và gợi ý giải pháp chăm sóc sức khỏe theo từng thể trạng cụ thể.