3 nguyên nhân và 5 dấu hiệu nhận biết viêm khớp sau chấn thương

Chào bà con, chắc hẳn trong chúng ta, ai cũng từng ít nhất một lần gặp phải những va chạm, chấn thương khi làm việc hay chơi thể thao, nhưng ít ai ngờ rằng những cơn đau nhức âm ỉ kéo dài sau đó lại là dấu hiệu của viêm khớp sau chấn thương. Tại Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi đã gặp không ít trường hợp bà con chủ quan với các vết thương cũ, để rồi khi khớp sưng tấy, đi lại khó khăn mới vội vã tìm cách cứu chữa.

Viêm khớp sau chấn thương không chỉ đơn thuần là cảm giác đau mỏi thông thường mà là hệ quả của quá trình tổn thương sụn khớp và các mô mềm xung quanh sau một tác động ngoại lực mạnh. Bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bà con hiểu rõ hơn về căn bệnh này dưới góc nhìn của y học cổ truyền và cách chăm sóc sao cho đúng để bảo vệ đôi chân, đôi tay của mình.

Viêm khớp sau chấn thương là gì và tại sao không nên chủ quan?

Hiểu một cách đơn giản, đây là tình trạng viêm khớp xuất hiện sau khi khớp bị tổn thương vật lý như gãy xương, trật khớp hoặc rách dây chằng. Ngay cả khi vết thương ngoài da đã lành, những biến đổi bên trong ổ khớp vẫn có thể âm thầm diễn ra, dẫn đến tình trạng mòn sụn khớp nhanh hơn bình thường.

Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, viêm khớp sau chấn thương thường được xếp vào phạm vi chứng “Tý”. Khi có tác động ngoại lực, khí huyết tại vùng khớp bị ngưng trệ (huyết ứ), kinh mạch không thông suốt dẫn đến đau nhức. Nếu không được xử lý kịp thời, “bất thông tắc thống” (không thông thì đau), vùng khớp đó sẽ trở nên yếu nhược, tạo điều kiện cho các ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp xâm nhập, gây ra tình trạng viêm sưng mãn tính.

Những dấu hiệu nhận biết bà con cần lưu tâm

Bà con cần đặc biệt chú ý nếu sau một chấn thương cũ, vùng khớp đó xuất hiện các biểu hiện sau:

• Đau nhức cục bộ: Cơn đau có thể xuất hiện thường xuyên hoặc chỉ khi vận động mạnh, thay đổi thời tiết. Đau thường tăng lên khi bà con mang vác nặng hoặc đứng lâu.
• Sưng tấy và nóng đỏ: Vùng khớp bị thương có dấu hiệu to hơn bình thường, sờ vào thấy ấm hoặc nóng hơn các vùng da xung quanh.
• Cứng khớp buổi sáng: Sau khi thức dậy, bà con cảm thấy khó cử động khớp, phải mất một khoảng thời gian xoa bóp mới có thể đi lại bình thường.
• Tiếng kêu lục cục: Khi co duỗi hoặc xoay khớp, bà con nghe thấy tiếng lạo xạo hoặc lục cục phát ra từ bên trong ổ khớp.
• Hạn chế vận động: Các động tác vốn dĩ rất đơn giản như leo cầu thang, ngồi xổm hay cầm nắm đồ vật trở nên khó khăn hơn.

Nguyên nhân gây viêm khớp sau chấn thương theo Y học cổ truyền

Phòng khám ĐMĐ chúng tôi quan niệm rằng, cơ thể con người là một khối thống nhất, nơi khí huyết lưu thông nuôi dưỡng các tạng phủ và xương khớp. Viêm khớp sau chấn thương xảy ra do sự kết hợp của nhiều yếu tố:

1. Khí huyết ngưng trệ do ngoại lực

Khi gặp chấn thương, các mạch máu nhỏ bị vỡ, gây ra tình trạng huyết ứ tại chỗ. Trong Đông y, huyết ứ là nguyên nhân hàng đầu gây đau. Khi máu huyết không lưu thông được để nuôi dưỡng sụn khớp và dịch khớp, khớp sẽ dần bị khô và thoái hóa nhanh chóng.

2. Sự xâm nhập của ngoại tà (Phong – Hàn – Thấp)

Sau chấn thương, “chính khí” (sức đề kháng của cơ thể) tại vùng khớp bị suy giảm, tạo thành “lỗ hổng” cho tà khí xâm nhập. Nếu gặp thời tiết lạnh (Hàn), ẩm ướt (Thấp) hoặc gió lùa (Phong), các tà khí này sẽ khu trú tại khớp, làm tắc nghẽn kinh lạc, gây ra sưng đau, tê bì.

3. Suy yếu tạng can, thận

Y học cổ truyền có câu “Thận chủ cốt, Can chủ cân”. Thận là nơi tàng tinh, nuôi dưỡng xương; Can lưu trữ huyết, nuôi dưỡng gân cơ. Khi tuổi tác cao hoặc sau một chấn thương nghiêm trọng, chức năng của hai tạng này suy giảm, khiến xương khớp mất đi nguồn nuôi dưỡng cơ bản, dẫn đến viêm và thoái hóa.

Bà con cần hiểu rằng, viêm khớp sau chấn thương không chỉ là vấn đề tại một điểm đau, mà là sự báo động về tình trạng lưu thông khí huyết và sức khỏe của hệ thống gân xương trong toàn cơ thể.

Đối tượng nào dễ bị viêm khớp sau chấn thương tấn công?

Không phải ai gặp chấn thương cũng bị viêm khớp, tuy nhiên có những nhóm đối tượng sau đây cần đặc biệt thận trọng:

• Vận động viên và người chơi thể thao cường độ cao: Những va chạm mạnh thường xuyên khiến khớp phải chịu áp lực lớn.
• Người lao động nặng: Thường xuyên mang vác, tư thế làm việc không đúng cách làm tăng gánh nặng lên các khớp vốn đã từng bị thương.
• Người cao tuổi: Khi chức năng tạng phủ đã suy yếu, khả năng tự phục hồi của sụn khớp kém đi rõ rệt.
• Người có tiền sử gãy xương phạm khớp: Các đường gãy đi thẳng vào bề mặt khớp khiến cấu trúc khớp bị thay đổi vĩnh viễn, dễ dẫn đến viêm sau này.

Cách chăm sóc và cải thiện tình trạng viêm khớp tại nhà

Để hỗ trợ quá trình phục hồi và giảm thiểu các cơn đau nhức, ĐMĐ xin gợi ý cho bà con một số biện pháp chăm sóc an toàn, dễ thực hiện tại nhà:

1. Chế độ vận động hợp lý

Nhiều bà con khi đau thường có tâm lý sợ cử động, chỉ nằm một chỗ. Tuy nhiên, việc bất động quá lâu sẽ khiến khớp bị cứng và cơ bắp bị teo. Bà con nên:

• Tập các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ trên phẳng, bơi lội hoặc đạp xe chậm.
• Tránh các môn thể thao đòi hỏi sức bật hoặc va chạm mạnh như bóng đá, bóng chuyền.
• Lắng nghe cơ thể: Nếu tập luyện thấy đau tăng lên, bà con cần nghỉ ngơi ngay.

2. Giữ ấm vùng khớp

Như đã nói, Hàn và Thấp tà là kẻ thù của xương khớp. Bà con nên giữ ấm vùng khớp bị thương, đặc biệt là khi thời tiết chuyển mùa hoặc vào ban đêm. Có thể dùng khăn ấm để chườm nhẹ nhàng lên vùng đau khoảng 15-20 phút trước khi đi ngủ để giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.

3. Chế độ dinh dưỡng “nuôi” xương khớp

Bà con nên bổ sung các loại thực phẩm giúp tăng cường chất nền cho sụn khớp và giảm viêm tự nhiên:

• Thực phẩm giàu Omega-3: Các loại cá béo (cá hồi, cá thu), hạt óc chó giúp giảm tình trạng viêm sưng.
• Rau xanh và trái cây tươi: Cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa để bảo vệ tế bào sụn.
• Các loại xương ống, sụn động vật: Chứa nhiều collagen tự nhiên tốt cho khớp.
• Hạn chế: Đồ ăn quá mặn, đồ dầu mỡ, rượu bia và thuốc lá vì chúng làm trầm trọng thêm tình trạng viêm.

Lời khuyên từ chuyên gia Đỗ Minh Đường

Viêm khớp sau chấn thương là một hành trình dài cần sự kiên trì. Bà con không nên quá lo lắng nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan. Khi thấy các cơn đau kéo dài trên 2 tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm, hoặc tình trạng sưng tấy ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, bà con nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn đề cao tinh thần “Nam y cho người Việt”, tập trung vào việc phục hồi sức khỏe từ gốc. Việc kết hợp giữa lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống và các phương pháp hỗ trợ từ y học cổ truyền sẽ giúp bà con sớm lấy lại sự linh hoạt cho đôi chân, đôi tay của mình.

Mọi thông tin chia sẻ trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Hiệu quả của các biện pháp chăm sóc có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa, thể trạng và mức độ tổn thương của mỗi người. Nếu bà con đang gặp vấn đề về xương khớp và muốn được tư vấn hướng chăm sóc phù hợp nhất với tình trạng cá nhân, đừng ngần ngại liên hệ hoặc đến trực tiếp phòng khám để được hỗ trợ.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng đồng hành cùng bà con trên con đường chăm sóc sức khỏe xương khớp một cách an toàn và bền vững. Chúc bà con luôn mạnh khỏe và bình an!