Viêm họng mãn tính: 4 dạng thường gặp và cách xử lý tại nhà hiệu quả

Viêm họng mãn tính thường là hệ quả của việc chủ quan khi họng bị viêm cấp tính nhưng không được xử lý dứt điểm, khiến tạng phủ suy yếu và tà khí lưu cữu lâu ngày. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi thấu hiểu nỗi khổ của bà con khi phải chung sống với cảm giác vướng víu, đau rát triền miên, gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc ăn uống và giao tiếp hàng ngày.

Viêm họng mãn tính là gì và vì sao bà con dễ mắc phải?

Viêm họng mãn tính là tình trạng nhiễm trùng, tổn thương tại niêm mạc họng kéo dài (thường trên 1 tuần và tái phát nhiều lần trong năm). Khác với thể cấp tính đến nhanh đi nhanh, thể mãn tính diễn tiến âm thầm nhưng dai dẳng, khó dứt điểm nếu chỉ dùng các biện pháp giảm triệu chứng tạm thời.

Dựa trên thực tế thăm khám, chúng tôi phân chia viêm họng mãn tính thành 4 dạng phổ biến mà bà con cần lưu ý để nhận biết đúng tình trạng của mình:

• Viêm họng xung huyết: Đây thường là giai đoạn sớm khi bệnh mới chuyển sang mãn tính. Bà con sẽ thấy niêm mạc họng đỏ sậm, mạch máu nổi rõ và luôn có cảm giác nóng rát cổ họng.
• Viêm họng xuất tiết: Ở dạng này, thành họng bám nhiều dịch nhầy trong suốt hoặc trắng đục. Người bệnh thường xuyên phải khạc nhổ để làm sạch cổ họng.
• Viêm họng hạt: Đây là hệ quả khi các tế bào lympho ở thành họng phải làm việc quá sức để chống lại vi khuẩn lâu ngày, dẫn đến sưng nề tạo thành các hạt trắng hoặc hồng. Những hạt này gây cảm giác vướng víu như có dị vật trong họng.
• Viêm họng teo: Dạng này hay gặp ở người cao tuổi hoặc người bị bệnh quá lâu mà không được chăm sóc đúng cách. Niêm mạc họng lúc này bị mỏng đi, khô rát thường xuyên do các tuyến nhầy bị teo lại.

Những dấu hiệu nhận biết viêm họng mãn tính điển hình

Bà con đừng nên chủ quan khi thấy cổ họng có những biểu hiện bất thường kéo dài. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp việc hỗ trợ cải thiện dễ dàng hơn mà còn tránh được những mệt mỏi về tinh thần. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Cảm giác đau rát, khô nồng trong họng kéo dài quá 7 ngày mà không thuyên giảm.
• Nuốt nước bọt, ăn uống hoặc nói chuyện đều thấy đau và khó khăn.
• Giọng nói thay đổi, trở nên khàn đặc, hụt hơi, thậm chí là mất tiếng đột ngột.
• Luôn thấy cổ họng bị nghẹn, ngứa ngáy và muốn ho để tống đẩy “vật thể lạ” ra ngoài.
• Xuất hiện đờm đặc, có màu xanh hoặc vàng, đặc biệt là vào sáng sớm khi ngủ dậy.
• Cơ thể mệt mỏi, đi kèm các dấu hiệu khác như nhức đầu, ù tai, sốt nhẹ hoặc chán ăn do họng đau.

Nguyên nhân khiến bệnh “đeo bám” dai dẳng không rời

Có rất nhiều yếu tố cộng hưởng khiến tình trạng viêm họng của bà con trở thành mãn tính. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, dưới đây là 5 nhóm nguyên nhân chính:

• Viêm nhiễm vòm họng kéo dài: Khi các đợt viêm họng cấp tính không được xử lý dứt điểm trong vòng 10 ngày, niêm mạc họng sẽ bị tổn thương sâu, tạo cơ hội cho vi khuẩn trú ngụ lâu dài.
• Thói quen sinh hoạt chưa khoa học: Việc hút thuốc lá thường xuyên hoặc hít phải khói thuốc thụ động là “kẻ thù” số 1 của niêm mạc họng, gây kích ứng liên tục.
• Yếu tố dị ứng: Những người có cơ địa nhạy cảm với phấn hoa, lông thú, bụi bẩn thường bị tăng tiết dịch nhầy ở họng. Tình trạng này kéo dài sẽ làm họng bị viêm nhiễm mãn tính.
• Tác động môi trường: Sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm, nhiều hóa chất độc hại hoặc thường xuyên sử dụng điều hòa quá lạnh, quá khô cũng khiến bệnh dễ phát sinh.
• Ảnh hưởng từ các bệnh lý liên quan: Những người bị viêm xoang, viêm amidan hoặc trào ngược dạ dày thực quản thường bị dịch mủ hoặc acid dạ dày tràn lên làm tổn thương vùng họng thường xuyên.

Góc nhìn Y học cổ truyền về chứng viêm họng mãn tính

Trong Đông y, viêm họng mãn tính được xếp vào chứng “Hầu tý”. Chúng tôi quan niệm rằng, bệnh không chỉ nằm ở vùng họng mà còn liên quan mật thiết đến sự mất cân bằng bên trong cơ thể. Khi phong hàn hoặc đàm nhiệt tích tụ lâu ngày sẽ làm tổn thương các tạng như Phế (phổi), Thận và Tỳ vị.

“Chữa bệnh phải chữa từ gốc. Khi tạng phủ suy yếu, sức đề kháng kém, tà khí bên ngoài dễ xâm nhập. Muốn ổn định viêm họng mãn tính, không chỉ cần xử lý triệu chứng tại chỗ mà phải bồi bổ chính khí, tăng cường chức năng can thận để cơ thể tự chống lại bệnh.”

Các hướng hỗ trợ cải thiện viêm họng mãn tính hiện nay

Tùy vào tình trạng bệnh và cơ địa của mỗi người mà có những hướng xử lý khác nhau. Dưới đây là một số phương pháp phổ biến mà bà con có thể tham khảo:

1. Tận dụng các thảo dược quanh nhà (Mẹo dân gian)

Với những trường hợp mới khởi phát hoặc triệu chứng nhẹ, bà con có thể áp dụng các cách lành tính sau để làm dịu cổ họng:

• Lá húng chanh: Chứa nhiều tinh dầu có tác dụng sát khuẩn. Bà con lấy lá húng chanh rửa sạch, hấp cách thủy với đường phèn trong 30 phút, sau đó chắt lấy nước ngậm và nuốt từ từ.
• Mật ong: Đây là “kháng sinh tự nhiên” giúp làm lành niêm mạc họng. Bà con pha 1 thìa mật ong với nước ấm, ngậm trong họng khoảng 30 giây rồi nuốt để giảm cảm giác nóng rát.
• Lá tía tô: Giúp tiêu đờm, giảm ho rất tốt. Bà con băm nhỏ lá tía tô với hành khô, đem hấp cách thủy và dùng nước đó ngậm hằng ngày.

*Lưu ý: Các mẹo này chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm triệu chứng tạm thời, không thay thế được các phương pháp chuyên sâu khi bệnh đã nặng.

2. Sử dụng thuốc Tây y theo chỉ định

Thông thường, khi đi thăm khám, các bác sĩ có thể kê một số nhóm thuốc để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng:

• Thuốc kháng sinh nhằm tiêu diệt vi khuẩn gây viêm.
• Thuốc kháng viêm để giảm tình trạng sưng đỏ, phù nề ở niêm mạc họng.
• Thuốc hỗ trợ giảm ho, long đờm hoặc thuốc hạ sốt nếu có triệu chứng kèm theo.

Bà con tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh về dùng khi chưa có chỉ định, tránh tình trạng kháng thuốc khiến bệnh càng khó chữa hơn về sau.

3. Các bài thuốc Đông y bốc theo thang

Sử dụng thảo dược tự nhiên được phối ngũ theo tỷ lệ nhất định giúp thanh nhiệt, giải độc và bồi bổ cơ thể. Một số bài thuốc bà con có thể tham khảo (nên được thầy thuốc kê đơn sau khi bắt mạch):

• Bài 1: Kết hợp Huyền sâm, Sinh địa, Mạch môn, Kê huyết đằng, Xạ can… giúp dưỡng âm, thanh nhiệt, giảm sưng nề họng.
• Bài 2: Dùng Sa sâm, Cát cánh, Thiên hoa phấn, Hoàng cầm… tập trung vào việc nhuận phế, trừ ho và tiêu viêm.
• Bài 3: Sử dụng Kim ngân hoa, Liên kiều, Bạc hà, Ngưu bàng tử… có tác dụng giải độc, tán phong nhiệt rất hiệu quả cho người hay bị đau họng, sốt nhẹ.

Lời khuyên từ Phòng khám Đỗ Minh Đường để phòng ngừa tái phát

Bệnh viêm họng mãn tính rất “nhạy cảm” với thời tiết và môi trường sống. Để giữ cho cổ họng luôn khỏe mạnh, bà con nên xây dựng một lối sống lành mạnh:

• Luôn giữ ấm vùng cổ, nhất là khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi nằm điều hòa.
• Vệ sinh răng miệng sạch sẽ, thường xuyên súc họng bằng nước muối loãng để loại bỏ vi khuẩn.
• Uống nhiều nước ấm, tránh ăn đồ quá cay nóng, đồ lạnh hoặc uống rượu bia.
• Hạn chế tối đa việc hút thuốc và tránh xa môi trường có nhiều khói bụi.
• Tăng cường vận động và bổ sung đầy đủ vitamin từ rau xanh, trái cây để nâng cao sức đề kháng tự nhiên của cơ thể.

Viêm họng mãn tính dù không đe dọa trực tiếp đến tính mạng nhưng nếu để lâu sẽ dẫn đến những biến chứng mệt mỏi như viêm xoang, viêm tai giữa hoặc khiến cơ thể suy nhược. Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ giúp bà con có cái nhìn đúng đắn hơn để chăm sóc sức khỏe cho chính mình và người thân.

Nếu bà con cần được tư vấn kỹ hơn về tình trạng sức khỏe của mình theo hướng Y học cổ truyền, hãy liên hệ để chúng tôi được đồng hành cùng bà con.