11 nguyên nhân và 5 giải pháp cải thiện đau lưng bên phải an toàn

Nhiều bà con thường chủ quan cho rằng đau lưng bên phải chỉ là do làm lụng quá sức hay nằm sai tư thế, nhưng thực tế đây có thể là tín hiệu “cầu cứu” từ các cơ quan nội tạng quan trọng. Tại phòng khám Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi đã tiếp nhận không ít trường hợp anh chị em đến khám khi cơn đau đã lan rộng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày.

Đau lưng bên phải là dấu hiệu của bệnh gì?

Vùng lưng phía bên phải không chỉ bao gồm hệ thống cột sống, cơ bắp mà còn là nơi “trú ngụ” của nhiều bộ phận quan trọng như gan, thận phải, ruột thừa. Do đó, việc xác định đúng vị trí và tính chất cơn đau là chìa khóa để nhận diện các vấn đề sức khỏe đang tiềm ẩn.

1. Các bệnh lý cơ xương khớp thường gặp

Phần lớn các cơn đau lưng khu trú ở bên phải xuất phát từ những tổn thương tại cột sống và hệ thống phần mềm bao quanh:

• Thoái hóa cột sống: Đây là hệ quả tất yếu của quá trình lão hóa. Cột sống yếu đi, không còn đủ sức chống đỡ trọng lượng cơ thể, gây áp lực lên dây chằng và rễ thần kinh, dẫn đến đau nhức kèm theo tình trạng co cứng vùng lưng.
• Thoát vị đĩa đệm: Khi bao xơ đĩa đệm bị rách, nhân nhầy thoát ra ngoài chèn ép trực tiếp vào ống sống hoặc rễ thần kinh, gây ra những cơn đau thắt lưng âm ỉ nhưng dai dẳng.
• Đau dây thần kinh liên sườn: Bà con có thể cảm thấy đau dọc theo mạn sườn phải, cơn đau nhói lên mỗi khi hắt hơi, ho hoặc thở mạnh.
• Hẹp ống sống: Không gian trong ống sống bị thu hẹp khiến tủy sống bị chèn ép, gây ra những cơn đau nhức dữ dội, đôi khi lan xuống hông và chân.
• Loãng xương: Thường gặp ở người cao tuổi hoặc người thiếu hụt canxi, khiến xương giòn và dễ bị tổn thương, gây đau lưng đột ngột khi cử động.
• Các vấn đề khác: Viêm sụn sườn, hội chứng đau cơ xơ hóa (MPS), hoặc thậm chí là các khối u cột sống (lành tính hoặc ác tính) đều có thể là thủ phạm gây đau lưng bên phải.

2. Các bệnh lý viêm nhiễm nội tạng

Khác với đau do xương khớp, đau lưng bên phải do nội tạng thường đi kèm với các triệu chứng toàn thân khác tùy thuộc vào vị trí tổn thương:

Trường hợp đau lưng bên phải gần eo: Cẩn thận với viêm ruột thừa (đau bụng dữ dội, sốt, buồn nôn), nhiễm trùng đường tiết niệu (tiểu buốt, tiểu rắt), hoặc các vấn đề về gan (vàng da, mệt mỏi, chán ăn).

• Đau thận phải: Cơn đau thường xuất hiện đột ngột sau khi lao động nặng, đau dữ dội và có xu hướng lan từ vùng sườn xuống dưới.
• Sỏi thận và nhiễm trùng thận: Gây đau thắt lưng phải dữ dội kèm theo buồn nôn và các rối loạn về bài tiết nước tiểu.
• Hội chứng ruột kích thích: Gây đau lưng kèm theo các triệu chứng tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, táo bón hoặc tiêu chảy thất thường.
• Vấn đề phụ khoa và nam khoa: Ở chị em, đau lưng phải gần mông có thể liên quan đến u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung. Với anh em, cần lưu ý chứng xoắn tinh hoàn gây đau lan ra sau lưng.

Nguyên nhân cơ học và thói quen sinh hoạt

Bên cạnh bệnh lý, ĐMĐ nhận thấy rất nhiều bà con bị đau lưng do những thói quen thiếu khoa học trong đời sống hằng ngày:

• Lão hóa tự nhiên: Tuổi càng cao, hệ xương khớp càng dễ bị bào mòn và phát sinh đau nhức.
• Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể quá lớn tạo áp lực đè nén liên tục lên cột sống lưng.
• Chấn thương: Tai nạn lao động, té ngã khi chơi thể thao hoặc va chạm giao thông làm tổn thương mô mềm và xương.
• Sai tư thế: Ngồi lâu một chỗ, ngủ sai tư thế, hoặc khuân vác vật nặng quá sức là nguyên nhân hàng đầu khiến cột sống bị quá tải.
• Thiếu hụt dinh dưỡng: Chế độ ăn thiếu canxi, magie, vitamin D và Omega-3 khiến xương khớp mất đi độ dẻo dai.

Đau lưng bên phải có nguy hiểm không?

Dù đau ở vị trí nào, đây cũng là biểu hiện không nên xem thường. Nếu do bệnh lý xương khớp như thoát vị hay thoái hóa mà không xử lý sớm, bà con có thể đối mặt với nguy cơ teo cơ, yếu chi, thậm chí là bại liệt. Nếu do viêm ruột thừa hoặc nhiễm trùng thận, sự chậm trễ có thể dẫn đến viêm phúc mạc hoặc suy thận, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Chúng tôi khuyên bà con nên chủ động đi thăm khám ngay nếu thấy các dấu hiệu sau:

• Cơn đau âm ỉ kéo dài nhiều tuần không thuyên giảm.
• Đau dữ dội đột ngột, đau đến mức không thể đi lại.
• Đau kèm theo sốt cao, nôn mửa, tiểu ra máu hoặc sụt cân bất thường.

Cách cải thiện và chăm sóc tại nhà an toàn

Để hỗ trợ giảm đau và tăng cường sức khỏe cột sống, anh chị em có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ tại nhà dưới đây. Tuy nhiên, cần lưu ý đây chỉ là cách hỗ trợ, không thay thế được việc thăm khám chuyên môn.

1. Các biện pháp giảm đau tự nhiên

• Chườm nóng: Sử dụng túi chườm ấm đặt lên vùng lưng đau khoảng 20 phút mỗi lần. Nhiệt độ giúp giãn cơ, tăng cường lưu thông máu và giảm đau rất hiệu quả.
• Massage nhẹ nhàng: Giúp thư giãn các bó cơ đang bị căng cứng, giải phóng áp lực lên dây thần kinh.
• Tắm muối Epsom: Loại muối này giúp giảm căng thẳng cơ bắp và hỗ trợ thải độc qua da, mang lại cảm giác dễ chịu.

2. Thức uống hỗ trợ chống viêm

Bà con có thể tận dụng các nguyên liệu ngay trong gian bếp để làm dịu cơn đau:

• Nước gừng mật ong: Gừng có tính ấm, giúp kháng viêm và giảm đau tự nhiên.
• Sữa nghệ: Curcumin trong nghệ là hoạt chất chống oxy hóa mạnh, hỗ trợ phục hồi tổn thương xương khớp.
• Nước ép anh đào: Chứa nhiều flavonoid giúp giảm tình trạng viêm nhiễm tế bào.

3. Mẹo dân gian từ thảo dược phổ thông

Một số bài thuốc nam lành tính bà con có thể tham khảo (Lưu ý: Không dùng nếu da đang bị trầy xước hoặc có tiền sử dị ứng với thảo dược):

• Lá lốt: Dùng lá lốt tươi ngâm rượu trắng khoảng 1 tháng, dùng rượu này xoa bóp vùng lưng đau mỗi tối.
• Rượu gừng: Gừng giã nát ngâm rượu giúp làm ấm vùng thắt lưng, kích thích kinh lạc lưu thông.
• Đu đủ xanh: Chưng nóng quả đu đủ xanh, bọc vào khăn vải rồi chườm lên vị trí đau để làm dịu cơ.

Xây dựng lối sống phòng ngừa đau lưng

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. ĐMĐ khuyến khích bà con xây dựng những thói quen tốt để bảo vệ “trụ cột” cơ thể:

• Duy trì tư thế đúng: Không ngồi quá lâu một chỗ, cứ 45-60 phút nên đứng dậy đi lại, co duỗi người. Khi bê đồ nặng, hãy hạ thấp trọng tâm, không cúi gập lưng đột ngột.
• Tập thể dục đều đặn: Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các bộ môn nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội hoặc yoga để cơ khớp linh hoạt.
• Dinh dưỡng hợp lý: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin. Hạn chế tối đa rượu bia, thuốc lá và thực phẩm nhiều dầu mỡ.
• Thăm khám định kỳ: Việc tầm soát sức khỏe giúp phát hiện sớm các bất thường, từ đó có hướng xử lý kịp thời, tiết kiệm thời gian và công sức.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của Đỗ Minh Đường sẽ giúp bà con có cái nhìn đúng đắn hơn về tình trạng đau lưng bên phải. Đừng chủ quan với sức khỏe của mình, hãy lắng nghe cơ thể để có một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc hơn.