3 bí quyết và 4 thói quen vàng giúp tinh thần thoải mái khi ăn

Nhiều bà con thường thắc mắc tại sao dù đã chọn thực phẩm sạch, ăn uống đủ chất nhưng cơ thể vẫn mệt mỏi, tiêu hóa kém, thực tế câu trả lời nằm ngay ở tinh thần lúc cầm đũa. Một tâm thế thư thái không chỉ giúp miếng ăn thêm ngon mà còn là chìa khóa vàng để tạng phủ vận hành trơn tru, giúp dưỡng chất thẩm thấu trọn vẹn vào từng huyết mạch.

Tại sao tinh thần thoải mái khi ăn lại quan trọng đến vậy?

Trong quan niệm của y học cổ truyền, việc ăn uống không chỉ là nạp năng lượng mà còn là quá trình giao thoa giữa “khí” của thực phẩm và “khí” của cơ thể. Khi chúng ta ăn trong trạng thái căng thẳng, bực bội hoặc vội vàng, dòng khí trong cơ thể sẽ bị rối loạn, dẫn đến tình trạng mà cha ông ta thường gọi là “khí trệ”.

Hãy tưởng tượng hệ tiêu hóa của chúng ta như một cỗ máy cần sự nhịp nhàng. Khi tinh thần bất ổn, “cỗ máy” này sẽ bị bó cứng, thức ăn đưa vào không được nhào trộn và chuyển hóa tốt, từ đó sinh ra các chứng đầy bụng, ợ hơi, hoặc đau tức vùng thượng vị. Ngược lại, một tinh thần thoải mái giống như dầu nhờn giúp cỗ máy vận hành êm ái, giúp tỳ vị (hệ thống tiêu hóa theo YHCT) làm tốt vai trò “hậu thiên chi bản” – nguồn gốc nuôi dưỡng sự sống sau khi chào đời.

Mối liên hệ giữa Tâm và Tỳ dưới góc nhìn Nam y

Y học cổ truyền Đỗ Minh Đường luôn chú trọng đến sự hòa hợp giữa các tạng phủ. Trong đó, tâm chủ thần minh, còn tỳ chủ vận hóa thức ăn. Hai cơ quan này có mối liên hệ mật thiết với nhau:

• Tâm an thì Tỳ mạnh: Khi tinh thần vui vẻ, tâm khí bình hòa sẽ thúc đẩy tỳ vị co bóp và tiết dịch vị tốt hơn. Bà con sẽ cảm thấy ăn ngon miệng và cơ thể nhẹ nhàng sau bữa ăn.
• Lo nghĩ hại Tỳ: “Tư thương tỳ” là câu nói kinh điển của YHCT. Những người hay lo âu, suy nghĩ quá nhiều thường có sắc mặt nhợt nhạt, ăn uống không tiêu, cơ bắp lỏng lẻo do tỳ không vận hóa được tinh chất từ thức ăn để nuôi cơ thể.
• Can khí phạm vị: Khi tức giận hay stress, can (gan) bị uất kết sẽ “lấn át” vị (dạ dày), gây ra cảm giác nghẹn ở cổ, nuốt không trôi hoặc đau dạ dày cấp tính ngay trong bữa ăn.

Cách tạo dựng tâm thế thoải mái trước và trong bữa ăn

Để việc ăn uống thực sự trở thành một liệu pháp dưỡng sinh, bà con có thể áp dụng một số thói quen đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả sau đây:

1. Gác lại mọi lo âu ngoài cửa bếp

Trước khi ngồi vào bàn ăn, hãy dành khoảng 1-2 phút hít thở sâu. Việc này giúp ổn định nhịp tim và báo hiệu cho hệ thần kinh chuyển từ trạng thái “chiến đấu” sang trạng thái “nghỉ ngơi và tiêu hóa”. Đừng mang theo những hóa đơn, công việc chưa hoàn thành hay những xích mích ban ngày vào mâm cơm gia đình.

2. Học cách “ăn trong tỉnh thức”

Thay vì vừa ăn vừa xem điện thoại, tivi hoặc tranh luận gay gắt, hãy tập trung vào màu sắc, hương vị và cảm giác khi nhai thức ăn. Việc cảm nhận sâu sắc vị ngọt của hạt cơm, mùi thơm của rau củ sẽ kích thích các giác quan, hỗ trợ quá trình tiết nước bọt và enzym tiêu hóa diễn ra tự nhiên nhất.

3. Không gian ăn uống ấm cúng

Một môi trường sạch sẽ, ánh sáng vừa phải và không khí thoáng đãng sẽ tác động tích cực đến tâm lý. Nếu có thể, hãy trang điểm cho bàn ăn bằng một vài nhành hoa hoặc sử dụng bát đĩa sạch sẽ, tươm tất để khơi gợi cảm hứng ăn uống cho cả nhà.

Những thói quen “vàng” hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn

Bên cạnh việc giữ tinh thần vui vẻ, bà con cũng nên lưu ý về cách ăn để bảo vệ tỳ vị lâu dài:

• Nhai kỹ no lâu: Nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ và trộn đều với dịch vị ngay từ khoang miệng, giảm tải áp lực rất lớn cho dạ dày.
• Đúng giờ đúng bữa: Tỳ vị có “nhịp sinh học” riêng. Việc ăn uống đúng giờ giúp cơ thể hình thành phản xạ có điều kiện, tiết dịch vị sẵn sàng khi đến bữa.
• Không ăn quá no: Chỉ nên ăn no khoảng 7-8 phần. Việc nạp quá nhiều thức ăn một lúc khiến dạ dày bị giãn căng quá mức, gây trì trệ dòng khí và làm tinh thần dễ trở nên uể oải, buồn ngủ sau ăn.
• Tránh nước lạnh trong bữa ăn: Nước đá lạnh có thể làm co thắt mạch máu ở dạ dày, làm chậm quá trình tiêu hóa và gây cảm giác khó chịu.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường

Bà con thân mến, giữ tinh thần thoải mái khi ăn không chỉ là một thói quen tốt mà chính là một phần của lối sống dưỡng sinh lành mạnh. Khi tâm an, tỳ vị sẽ khỏe, từ đó khí huyết mới dồi dào để nuôi dưỡng cơ thể, phòng chống bệnh tật từ gốc.

Mỗi người có một cơ địa và tình trạng sức khỏe khác nhau, do đó hiệu quả của các biện pháp dưỡng sinh có thể khác nhau tùy theo thể trạng. Thông tin trên đây mang tính chất tham khảo để bà con chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe hằng ngày tại nhà.

Nếu bà con thường xuyên cảm thấy ăn uống không ngon miệng, đầy bụng, khó tiêu kéo dài dù đã điều chỉnh tinh thần và lối sống, đó có thể là dấu hiệu cho thấy tỳ vị đang cần được chăm sóc chuyên sâu hơn. Trong trường hợp này, bà con nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám. Nếu muốn được tư vấn kỹ hơn về cách chăm sóc sức khỏe theo từng thể trạng cụ thể bằng y học cổ truyền, bà con có thể để lại thông tin hoặc liên hệ với Phòng khám Đỗ Minh Đường để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ tận tình nhất.