10 nguyên nhân và 4 cách cải thiện đau lưng ở người trẻ hiệu quả

Chào bà con, hiện nay tình trạng đau lưng không còn là nỗi lo của riêng người già mà đang “trẻ hóa” một cách đáng báo động, khiến nhiều anh chị em dù mới đôi mươi đã phải sống chung với những cơn nhức mỏi dai dẳng. Tại nhà thuốc Đỗ Minh Đường, chúng tôi thấu hiểu nỗi lo lắng này và muốn chia sẻ sâu hơn để bà con hiểu rõ vì sao “tuổi chưa cao mà lưng đã mỏi”, từ đó có cách chăm sóc cột sống đúng đắn nhất.

Thực tế, đau lưng ở người trẻ thường là kết quả của những hoạt động/làm việc gắng sức, sai tư thế… Cơn đau thường nhẹ, kèm theo cảm giác mỏi, thuyên giảm nhanh sau một thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu chủ quan, đây có thể là khởi đầu của những bệnh lý xương khớp mãn tính phức tạp về sau.

Nguyên nhân gây đau lưng ở người trẻ: Đừng chủ quan với lối sống

Ở người lớn tuổi, nguyên nhân chính gây ra đau lưng là do yếu tố lão hóa tự nhiên của cơ thể gây ra cơ chế thoái hóa sinh học. Còn riêng với người trẻ tuổi thì hầu hết đều là do xuất phát từ lối sống sinh hoạt thiếu lành mạnh, tư thế làm việc, vận động sai cách…

1. Nhóm nguyên nhân chủ quan từ sinh hoạt

Đây là nhóm nguyên nhân gây đau lưng phổ biến nhất mà Đỗ Minh Đường thường xuyên ghi nhận khi trò chuyện cùng bà con:

• Tính chất nghề nghiệp: Có đến 85% nguyên nhân gây đau lưng ở người trẻ tuổi đều có liên quan đến công việc. Phổ biến nhất là anh chị em nhân viên văn phòng phải ngồi làm việc liên tục từ 7 – 8 tiếng, hoặc bà con lao động chân tay nặng nhọc, làm sai tư thế và không có chế độ nghỉ ngơi phù hợp.
• Chấn thương cột sống lưng: Những chấn thương bất ngờ trong đời sống hàng ngày như khi tập luyện, chơi thể thao, tai nạn giao thông hoặc tai nạn nghề nghiệp… Các triệu chứng thường gặp là sưng viêm, đau nhức và khó vận động vùng lưng.
• Lười vận động: Việc ít rèn luyện thể chất, bỏ qua các bài tập vùng bụng làm cột sống yếu đi, tăng áp lực lên đĩa đệm. Ít vận động còn làm giảm tuần hoàn máu đến các vùng bị tổn thương, khiến triệu chứng đau lưng thêm nghiêm trọng.
• Khuân vác vật nặng sai cách: Đau lưng trên hay lưng dưới thường là hậu quả của việc bê vác đồ nặng đột ngột hoặc sai tư thế thường xuyên, thậm chí có thể gây lệch vẹo cột sống.
• Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể dư thừa vượt quá sức chịu đựng của cột sống, khiến “khung xương” luôn trong tình trạng quá tải và đau mỏi.
• Thói quen hút thuốc lá: Hoạt chất nicotine trong thuốc lá gây ức chế lưu thông máu đến đĩa đệm, làm tăng nguy cơ thoái hóa. Thuốc lá cũng ngăn cản hấp thụ canxi, khiến xương giòn và dễ tổn thương hơn.
• Thiếu hụt dinh dưỡng: Thiếu Canxi và Vitamin D khiến xương khớp kém bền chắc, dễ phát sinh đau nhức khi vận động.
• Yếu tố thời tiết và nhiễm lạnh: Theo góc nhìn Y học cổ truyền, việc ăn mặc phong phanh, dính mưa lạnh khiến hàn tà xâm nhập làm khí huyết tắc trở, gây đau nhức vùng lưng.

2. Cảnh báo các nguyên nhân bệnh lý

Nếu bà con đã điều chỉnh sinh hoạt mà cơn đau vẫn dai dẳng, rất có thể đây là dấu hiệu của các vấn đề bệnh lý cần lưu tâm:

• Thoát vị đĩa đệm: Nhân nhầy thoát ra ngoài chèn ép rễ thần kinh, gây đau âm ỉ hoặc dữ dội khi ho, hắt hơi.
• Thoái hóa cột sống: Các đầu xương ma sát trực tiếp do sụn bị bào mòn, gây đau dồn dập khi hoạt động.
• Hẹp ống sống thắt lưng: Dây chằng dày lên hoặc gai xương làm hẹp không gian tủy sống, gây đau lưng lan xuống mông, đùi.
• Gai cột sống: Các gai xương mọc ra cọ xát vào mô mềm xung quanh khi di chuyển.
• Viêm cột sống dính khớp: Thường đau nhiều vào buổi tối hoặc sáng sớm khi vừa ngủ dậy, gây cứng cột sống.
• Đau dây thần kinh tọa: Cơn đau chạy dọc từ lưng dưới xuống hông và bàn chân.

Bà con cần lưu ý: Khi nghi ngờ đau lưng là dấu hiệu bệnh lý, tuyệt đối không được tự ý chẩn đoán mà cần chủ động thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để có hướng xử lý kịp thời.

Các phương pháp hỗ trợ giảm đau lưng cho người trẻ

Tùy vào mức độ đau và nguyên nhân cụ thể, bà con có thể tham khảo các cách xử lý sau đây:

1. Biện pháp giảm đau tại chỗ (Dùng cho cơn đau nhẹ)

• Chườm nóng/lạnh: Chườm lạnh dùng cho chấn thương mới bị sưng viêm. Chườm nóng dùng sau đó 2 ngày để giãn cơ, tăng tuần hoàn máu. Lưu ý không chườm quá 20 phút mỗi lần để tránh làm tổn thương da.
• Massage, xoa bóp: Giúp thư giãn cơ bắp, kích thích phản xạ thần kinh và giảm đau hiệu quả. Tuy nhiên, nên tìm đến những người có chuyên môn để đảm bảo thực hiện đúng kỹ thuật.
• Dùng thảo dược dân gian:
  • Ngải cứu rang muối: Chườm nóng vùng đau giúp thông kinh lạc.
  • Lá lốt: Giã nhỏ rang muối chườm giúp giảm đau tự nhiên.
  • Lá đinh lăng: Sắc nước uống để hỗ trợ xương khớp từ bên trong.

2. Điều chỉnh tư thế và thói quen sinh hoạt

Đây là điều tiên quyết để “giải cứu” chiếc lưng của người trẻ. Bà con cần chú ý:

• Nằm nghỉ trên đệm có độ cứng vừa phải, nằm ngửa thả lỏng hoặc nằm nghiêng có gối kẹp giữa hai chân.
• Khi đứng dậy cần chuyển mình từ từ, không bật dậy đột ngột.
• Ngữ thẳng lưng khi ngồi làm việc, cứ mỗi 45-60 phút nên đứng dậy đi lại, vặn mình nhẹ nhàng.
• Giữ ấm vùng lưng khi thời tiết chuyển mùa.

3. Vật lý trị liệu và dùng thuốc

Với các trường hợp nặng hơn, y học hiện đại có các giải pháp như:

• Vật lý trị liệu: Bao gồm các bài tập kéo giãn cơ (chủ động) hoặc sử dụng máy kéo giãn, tia laser, điện xung (bị động) để giải phóng chèn ép.
• Sử dụng thuốc: Các nhóm thuốc giảm đau không kê đơn, thuốc chống viêm (NSAIDs), thuốc giãn cơ hoặc vitamin nhóm B. Lưu ý: Bà con chỉ sử dụng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ, không tự ý tăng liều để tránh tác dụng phụ lên gan, dạ dày.

4. Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật)

Đây thường là lựa chọn cuối cùng, chỉ áp dụng cho các trường hợp đặc biệt như thoát vị đĩa đệm quá nặng có biến chứng, u bướu hoặc lệch vẹo cột sống nghiêm trọng đe dọa khả năng vận động.

Chế độ phòng ngừa để có cột sống khỏe mạnh

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, người trẻ hoàn toàn có thể tránh xa cơn đau lưng nếu duy trì các thói quen sau:

• Tư thế làm việc chuẩn: Chân chạm đất, đùi và cẳng chân vuông góc, màn hình vừa tầm mắt để tránh rướn người.
• Thay đổi thói quen ngủ: Không kê gối quá cao, thay đệm nếu đã dùng trên 10 năm.
• Dinh dưỡng hợp lý: Tăng cường thực phẩm giàu Canxi, Vitamin D (rau xanh, cá, trứng, sữa…). Hạn chế đồ ăn nhanh, dầu mỡ và chất kích thích.
• Rèn luyện thể chất: Tập Yoga, đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe đều đặn mỗi ngày để tăng độ dẻo dai cho cột sống.

Đau lưng ở người trẻ tuy phổ biến nhưng không khó để cải thiện nếu bà con có ý thức bảo vệ cột sống ngay từ hôm nay. Hy vọng những chia sẻ trên từ Đỗ Minh Đường sẽ giúp anh chị em có thêm kiến thức để tự chăm sóc bản thân mình tốt hơn. Chúc bà con luôn mạnh khỏe!

Lưu ý: Các mẹo dân gian hay bài tập hỗ trợ chỉ nên áp dụng mức độ phổ thông. Những người có bệnh lý nền nặng hoặc phụ nữ mang thai cần thận trọng và hỏi ý kiến chuyên gia trước khi thực hiện.