Phân biệt viêm họng và viêm amidan qua 3 điểm khác biệt cốt lõi

Nhiều bà con khi thấy cổ họng đau rát, nuốt vướng thường tặc lưỡi cho rằng mình bị viêm họng, nhưng thực tế có không ít trường hợp lại là viêm amidan với những hệ lụy hoàn toàn khác biệt. Việc nhầm lẫn giữa hai tình trạng này không chỉ khiến quá trình tự chăm sóc tại nhà kém hiệu quả mà còn vô tình tạo điều kiện để bệnh diễn tiến mãn tính, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hô hấp lâu dài.

Viêm họng và viêm amidan: Hai diện bệnh thường bị đánh tráo khái niệm

Trong quá trình thăm khám tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi gặp rất nhiều trường hợp bà con đến với tình trạng niêm mạc họng sưng nề nghiêm trọng hoặc amidan đã xuất hiện hốc mủ, chỉ vì trước đó cứ nghĩ “đau họng thường” nên tự ý mua thuốc về uống. Thực tế, viêm họng và viêm amidan là hai bệnh lý riêng biệt, dù chúng có vị trí tổn thương khá gần nhau trong khoang miệng.

Viêm họng là tình trạng lớp niêm mạc lót trong họng bị sưng tấy, đỏ rực. Nguyên nhân thường gặp nhất là do sự tấn công của virus (như virus cúm, cảm lạnh) hoặc các loại vi khuẩn (phổ biến là liên cầu khuẩn). Ngoài ra, những yếu tố từ môi trường như khói bụi, hóa chất, thuốc lá hoặc thói quen ăn đồ quá nóng, quá lạnh cũng khiến niêm mạc họng dễ bị kích ứng.

Trong khi đó, viêm amidan lại khu trú tại các tổ chức lympho nằm ở hai bên thành họng. Bà con có thể hình dung amidan giống như hai “tiền đồn” canh gác tại cửa ngõ đường hô hấp. Khi lượng vi khuẩn, virus xâm nhập quá lớn vượt quá khả năng chống đỡ, chính hai “tiền đồn” này sẽ bị nhiễm trùng và sưng viêm. Đây là một dạng nhiễm trùng lành tính nhưng nếu không xử lý đúng cách, nó rất dễ tái phát và gây ra mùi hôi miệng khó chịu.

Ghi chú từ Đỗ Minh Đường: Mặc dù triệu chứng đau họng là điểm chung lớn nhất, nhưng viêm họng thường gây cảm giác khô rát diện rộng, còn viêm amidan lại tập trung vào cảm giác nuốt vướng, đau nhói tại một điểm cụ thể ở hai bên họng.

Cách phân biệt viêm họng và viêm amidan chính xác nhất

Để giúp bà con dễ dàng nhận diện vấn đề mình đang gặp phải tại nhà, chúng tôi đã tổng hợp các tiêu chí so sánh dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và kiến thức y khoa như sau:

1. Vị trí ảnh hưởng trực tiếp

• Viêm họng: Toàn bộ lớp niêm mạc bao phủ thành sau họng bị đỏ, sưng nề. Cảm giác đau lan tỏa khắp vùng cổ họng.
• Viêm amidan: Chỉ tập trung vào hai khối mô lympho nằm bên trái và bên phải cuống họng. Bà con có thể soi gương và thấy hai khối này sưng to bất thường, đôi khi che lấp một phần đường thở.

2. Sự khác biệt về triệu chứng lâm sàng

Bà con cần quan sát kỹ các biểu hiện của cơ thể để phân loại đúng:

• Đối với viêm họng: Triệu chứng điển hình là cảm giác khô, rát và ngứa họng. Đi kèm với đó thường là tình trạng ho khan hoặc ho có đờm, giọng nói trở nên khàn đặc. Một số người có thể bị sốt nhẹ và đau mỏi cơ thể do virus.
• Đối với viêm amidan: Ngoài đau họng, đặc trưng nhất là cảm giác “đầy họng”, cực kỳ đau khi nuốt thức ăn hoặc thậm chí là nuốt nước bọt. Trên bề mặt amidan thường xuất hiện những chấm mủ trắng hoặc vàng (viêm amidan hốc mủ). Một dấu hiệu đặc trưng khác là hơi thở có mùi hôi rất nặng do mủ tích tụ lâu ngày. Trẻ nhỏ bị viêm amidan thường hay quấy khóc, bỏ ăn vì quá đau.

3. Nguyên nhân gây bệnh phổ biến

Dù cả hai đều có chung “thủ phạm” là vi khuẩn và virus, nhưng viêm họng còn chịu tác động lớn từ thói quen sinh hoạt và môi trường. Chẳng hạn, một người làm việc trong môi trường điều hòa quá lạnh, thường xuyên hít phải khói thuốc lá hoặc bụi mịn sẽ có nguy cơ viêm họng cao hơn. Trong khi đó, viêm amidan lại liên quan chặt chẽ đến khả năng miễn dịch của các tổ chức lympho tại họng.

Hệ lụy khi không phân biệt rõ và chủ quan trong điều trị

Bà con lưu ý, việc chẩn đoán nhầm hoặc điều trị sai cách có thể dẫn đến những biến chứng không mong muốn. Viêm họng kéo dài nếu không được xử lý ổn định dễ chuyển sang giai đoạn mãn tính, hạt hóa (viêm họng hạt), gây khó chịu dai dẳng quanh năm.

Với viêm amidan, nếu để tình trạng nhiễm trùng lan rộng, vi khuẩn có thể tấn công sang các vùng lân cận gây áp xe quanh amidan, viêm tai giữa, viêm xoang. Thậm chí, một số chủng vi khuẩn liên cầu còn có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm hơn cho khớp và tim mạch nếu không được kiểm soát kịp thời.

Về phương pháp khắc phục y tế hiện nay:

• Với viêm họng, mục tiêu chính là giảm viêm, giảm đau và diệt khuẩn nếu có nhiễm trùng.
• Với viêm amidan, thuốc cũng được sử dụng tương tự nhưng với những trường hợp viêm amidan mãn tính, tái phát quá nhiều lần trong năm (khoảng 5-6 lần) hoặc gây cản trở hô hấp (ngưng thở khi ngủ), bác sĩ có thể sẽ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ amidan để bảo vệ sức khỏe tổng thể.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường để bảo vệ hệ hô hấp toàn diện

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Dù bà con đang gặp vấn đề ở niêm mạc họng hay tổ chức amidan, việc thiết lập một lối sống khoa học là “chìa khóa” để phục hồi sức khỏe nhanh chóng nhất.

Vệ sinh và bảo vệ cơ học

• Rửa tay thường xuyên: Đây là bước đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng để loại bỏ virus, vi khuẩn trước khi chúng có cơ hội xâm nhập vào đường hô hấp qua tay, mũi, miệng.
• Vệ sinh răng miệng: Súc họng bằng nước muối sinh lý mỗi sáng và tối giúp làm sạch vi khuẩn trú ngụ tại khoang miệng, làm dịu niêm mạc họng đang bị tổn thương.
• Đeo khẩu trang: Khi đi ra ngoài, đặc biệt là trong môi trường khói bụi hoặc vào thời điểm giao mùa, hãy luôn nhớ đeo khẩu trang để tránh các tác nhân kích ứng.

Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng

Một cơ thể có sức đề kháng tốt sẽ tự sản sinh ra “hàng rào” bảo vệ vững chắc nhất:

• Uống đủ nước: Ưu tiên nước ấm, tránh tuyệt đối nước đá lạnh khi đang có dấu hiệu đau họng. Nước giúp làm ẩm niêm mạc, hỗ trợ quá trình thải độc của cơ thể.
• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng cổ, ngực và gan bàn chân khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi nằm ngủ trong phòng điều hòa.
• Dinh dưỡng đa dạng: Tăng cường các loại thực phẩm giàu Vitamin C, kẽm để nâng cao hệ miễn dịch. Hạn chế rượu bia, thuốc lá và các món ăn quá cay nóng vì chúng sẽ trực tiếp “đốt cháy” niêm mạc họng đang yếu của bà con.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Ngủ đủ giấc và tránh căng thẳng quá mức giúp cơ thể có thời gian tái tạo năng lượng và phục hồi các tổn thương viêm nhiễm.

Khi nào bà con cần đi thăm khám bác sĩ?

Đỗ Minh Đường khuyên bà con không nên chủ quan tự chữa trị tại nhà quá lâu nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Sốt cao liên tục không giảm hoặc sốt cao trên 39 độ C.
• Cổ họng sưng to gây khó thở, khó nuốt nghiêm trọng, không thể uống nước.
• Amidan có nhiều mủ trắng, hơi thở có mùi hôi thối đặc trưng.
• Khàn tiếng kéo dài trên 2 tuần không thuyên giảm.

Việc hiểu đúng, phân biệt rõ giữa viêm họng và viêm amidan chính là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong hành trình chăm sóc sức khỏe. Hy vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bà con có cái nhìn thấu đáo hơn để bảo vệ chính mình và người thân. Chúc bà con luôn có một hệ hô hấp khỏe mạnh!

Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng viêm họng, viêm amidan hay các vấn đề hô hấp khác, đừng ngần ngại chia sẻ để được hỗ trợ thông tin kịp thời nhất.

Bạn muốn hiểu rõ hơn về tình trạng của mình hoặc cần tư vấn cách chăm sóc sức khỏe hô hấp tại nhà, hãy nhắn tin ngay để chúng tôi hỗ trợ nhé!