Thoái hóa khớp háng và 5 dấu hiệu cảnh báo bà con chớ nên chủ quan

Bên cạnh khớp gối, khớp háng chính là “trục xương” quan trọng nhất giúp bà con cử động, đi lại và giữ thăng bằng cho cả cơ thể. Tuy nhiên, khi bước vào tuổi xế chiều hoặc do những thói quen sinh hoạt không đúng cách, khớp háng rất dễ bị thoái hóa, gây ra những cơn đau buốt vùng bẹn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt của bà con.

Thoái hóa khớp háng là gì? Nỗi lo của người cao tuổi và xu hướng trẻ hóa

Thoái hóa khớp háng là tình trạng sụn bảo vệ đầu xương trong khớp háng bị mòn, rách hoặc tổn thương qua thời gian. Theo góc nhìn của y học cổ truyền, đây là hệ quả của quá trình lão hóa tự nhiên kết hợp với việc khí huyết lưu thông kém, khiến sụn không được nuôi dưỡng đầy đủ. Khi lớp sụn này mất đi, hai đầu xương sẽ ma sát trực tiếp vào nhau mỗi khi bà con di chuyển, dẫn đến tình trạng sưng, đau và cứng khớp.

Ngày nay, căn bệnh này không chỉ là nỗi lo của các cụ ông, cụ bà trên 60 tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Đã có không ít anh chị em mới chỉ ngoài 30, 40 tuổi đã gặp phải những khó khăn trong việc đứng lên ngồi xuống hay bước lên cầu thang do khớp háng đã bắt đầu có dấu hiệu “xuống cấp”.

Phân loại thoái hóa khớp háng bà con cần biết

Để có hướng chăm sóc đúng cách, bà con cần hiểu rõ mình đang thuộc nhóm thoái hóa nào. Thông thường, bệnh được chia làm 2 loại chính:

• Thoái hóa nguyên phát: Chiếm đa số các trường hợp, chủ yếu gặp ở người cao tuổi. Đây là kết quả của quy luật “sinh – lão – bệnh – tử”, khi cơ thể già đi, sụn khớp tự động bị bào mòn và mất khả năng tự phục hồi.
• Thoái hóa thứ phát: Nhóm này có thể gặp ở cả người trẻ tuổi. Nguyên nhân thường do các chấn thương cũ như trật khớp háng, gãy cổ xương đùi, hoặc do các dị dạng bẩm sinh ở khớp háng không được xử lý sớm.

Vì đâu mà khớp háng của bà con bị thoái hóa?

Có rất nhiều yếu tố cộng hưởng khiến chiếc khớp háng vốn dẻo dai trở nên đau nhức. Chúng tôi xin liệt kê những nguyên nhân điển hình nhất để bà con cùng lưu tâm:

• Lão hóa tự nhiên: Tuổi càng cao, dịch khớp càng ít đi, sụn khớp trở nên khô khốc và dễ nứt vỡ.
• Chấn thương trong quá khứ: Những cú ngã, va chạm xe cộ hay chấn thương thể thao nếu không điều trị dứt điểm sẽ tạo tiền đề cho thoái hóa sau này.
• Thừa cân, béo phì: Khớp háng là nơi chịu tải trọng của toàn bộ phần thân trên. Nếu bà con để cân nặng quá khổ, khớp háng sẽ phải “oằn mình” gánh chịu áp lực lớn mỗi ngày, đẩy nhanh tốc độ mòn sụn.
• Tính chất công việc: Những người thường xuyên phải bưng bê nặng, đứng quá lâu hoặc làm việc sai tư thế sẽ khiến khớp háng nhanh bị hư tổn.
• Chế độ ăn uống thiếu hụt: Ăn uống thiếu chất, đặc biệt là thiếu canxi và các loại vitamin hỗ trợ xương khớp, kèm theo thói quen dùng rượu bia, thuốc lá làm suy yếu hệ xương từ bên trong.
• Yếu tố bệnh lý khác: Những người có tiền sử bị gout, tiểu đường, viêm khớp dạng thấp hoặc hoại tử chỏm xương đùi cũng có nguy cơ cao bị thoái hóa khớp háng.

Dấu hiệu nhận biết: Khi nào bà con cần đi thăm khám ngay?

Thoái hóa khớp háng thường diễn tiến âm thầm ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, bà con hãy để ý kỹ những biểu hiện sau đây của cơ thể:

1. Cơn đau vùng bẹn và hông

Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất. Ban đầu, cơn đau chỉ xuất hiện thoáng qua khi bà con đi bộ dài hoặc làm việc nặng. Về sau, đau lan rộng xuống đùi, ra sau mông hoặc xuống tận khớp gối. Đặc biệt, đau tăng mạnh khi đứng lên ngồi xuống, cúi người hoặc thay đổi tư thế đột ngột.

2. Tình trạng cứng khớp vào buổi sáng

Bà con sẽ cảm thấy khớp háng bị cứng, khó cử động ngay khi vừa ngủ dậy hoặc sau khi ngồi một chỗ quá lâu. Cần phải xoa bóp hoặc vận động nhẹ nhàng một lúc khớp mới “vào guồng” trở lại.

3. Dáng đi thay đổi

Do đau nhức nên người bệnh thường có xu hướng đi khập khiễng, xiêu vẹo để tránh tạo áp lực lên bên khớp bị tổn thương. Nếu để lâu ngày, chân bên bị thoái hóa có thể trông ngắn hơn chân còn lại do tình trạng co rút cơ.

4. Giảm phạm vi vận động

Bà con thấy khó khăn khi thực hiện các động tác đơn giản như xỏ tất, mặc quần, bước lên xe máy hoặc không thể xoay hông, mở rộng chân như trước.

5. Teo cơ đùi

Ở giai đoạn nặng, do đau nên người bệnh ít vận động chân, dẫn đến các cơ xung quanh vùng đùi và mông bị teo nhỏ lại, khiến chân yếu hẳn đi.

Thoái hóa khớp háng có nguy hiểm không?

Chúng tôi hiểu nỗi lo lắng của bà con khi đối mặt với căn bệnh này. Thực tế, thoái hóa khớp háng không đe dọa tính mạng ngay lập tức nhưng nếu chủ quan không can thiệp, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nặng nề:

Bệnh có thể gây đau mãn tính kéo dài, làm suy giảm chất lượng cuộc sống, khiến người bệnh rơi vào tâm lý mệt mỏi, mất ngủ. Nghiêm trọng hơn, thoái hóa nặng có thể gây biến dạng khớp, gai xương và dẫn đến mất khả năng đi lại, phải phụ thuộc hoàn toàn vào xe lăn hoặc người thân.

Các phương pháp chẩn đoán hiện đại

Để xác định chính xác mức độ tổn thương, các bác sĩ thường chỉ định bà con thực hiện một số kiểm tra cận lâm sàng:

• Chụp X-quang: Giúp nhìn thấy rõ khoảng cách giữa các đầu xương bị hẹp lại và các gai xương mọc thêm.
• Chụp MRI (Cộng hưởng từ): Cho hình ảnh chi tiết về mô mềm, sụn khớp để đánh giá chính xác những tổn thương nhỏ nhất.
• Xét nghiệm máu: Để loại trừ các nguyên nhân gây đau do viêm nhiễm hoặc các bệnh lý chuyển hóa khác.

Hướng xử lý và chăm sóc cho người bị thoái hóa khớp háng

Hiện nay, dù y học chưa có phương pháp nào giúp sụn khớp “trẻ lại” 100%, nhưng việc kết hợp đúng các biện pháp sẽ giúp bà con kiểm soát cơn đau và duy trì vận động rất tốt.

Điều trị theo Tây y

Thông thường, các bác sĩ sẽ kê một số nhóm thuốc như:

• Thuốc giảm đau, kháng viêm: Giúp cắt cơn đau nhanh chóng nhưng bà con tuyệt đối không được lạm dụng vì dễ gây hại cho dạ dày và thận.
• Thuốc giãn cơ: Giảm tình trạng căng cứng cơ vùng hông đùi.
• Thuốc hỗ trợ sụn khớp: Như Glucosamine hay Chondroitin để hỗ trợ tái tạo dịch khớp, tuy nhiên cần dùng thời gian dài mới thấy hiệu quả.
• Tiêm trực tiếp vào khớp: Chỉ dành cho trường hợp đau nặng theo chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ.

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Đây là phương pháp an toàn và hiệu quả bền vững mà chúng tôi luôn khuyến khích bà con phối hợp. Các kỹ thuật như siêu âm trị liệu, sóng ngắn hay liệu pháp thủy sinh giúp tăng cường lưu thông khí huyết đến khớp, giảm sưng viêm và kích thích phục hồi mô sụn.

Phương pháp hỗ trợ từ dân gian

Với các trường hợp mới bị nhẹ, bà con có thể tận dụng những thảo dược quanh nhà để xoa dịu cơn đau:

• Lá lốt: Đun nước uống hàng ngày giúp kháng viêm, trừ phong thấp rất tốt.
• Rễ đinh lăng: Có tác dụng bồi bổ khí huyết, tăng cường sức khỏe gân cốt. Bà con có thể phơi khô, sao vàng rồi sắc nước uống.
• Ngải cứu: Giã nát trộn với chút mật ong lấy nước cốt uống, hoặc rang nóng với muối để chườm vào vùng bẹn đau nhức.

Xử lý ngoại khoa

Khi các biện pháp nội khoa không còn hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật nội soi loại bỏ gai xương hoặc phẫu thuật thay khớp háng bán phần/toàn phần để giúp bà con lấy lại khả năng di chuyển.

Lời khuyên của Phòng khám Đỗ Minh Đường trong sinh hoạt hàng ngày

Chế độ ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò 50% trong việc giữ cho khớp háng khỏe mạnh. Bà con cần lưu ý:

• Dinh dưỡng: Tăng cường thực phẩm giàu Canxi (hải sản, hạt), Vitamin D (trứng, cá hồi), Omega-3 (dầu oliu, cá thu) và Vitamin C từ hoa quả.
• Kiểm soát cân nặng: Giữ cân nặng ở mức hợp lý để giảm tải cho khớp háng.
• Tập luyện vừa sức: Tuyệt đối không leo cầu thang quá nhiều hay mang vác nặng. Thay vào đó, bà con nên tập các bài nhẹ nhàng như bơi lội, đạp xe hoặc các bài tập tại chỗ như tư thế rắn hổ mang, kéo gối áp sát ngực.

Thoái hóa khớp háng là một hành trình dài cần sự kiên trì. Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ giúp bà con có cái nhìn đúng đắn và chủ động hơn trong việc bảo vệ “trục xương” quan trọng của mình. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bà con nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn kịp thời, tránh để bệnh tiến triển nặng gây ra những tiếc nuối về sau.

Mong bà con luôn giữ được đôi chân vững chãi và sức khỏe dẻo dai!

Xem thêm kiến thức hữu ích:

• Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả
• Chế độ dinh dưỡng chuẩn cho người bệnh xương khớp