5 biến chứng và 3 cách xử lý viêm họng hạt ở lưỡi tại nhà

Nhiều bà con khi thấy cuống lưỡi nổi những nốt sần đỏ, gây vướng víu và đau rát thường lầm tưởng là nhiệt miệng thông thường, nhưng thực tế đây có thể là dấu hiệu của viêm họng hạt ở lưỡi – một biến thể khá “lì lợm” của bệnh viêm họng. Phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi thấu hiểu nỗi lo lắng của bà con khi những cơn đau hành hạ mỗi lần ăn uống, nói chuyện, chính vì vậy bài viết này sẽ giúp bà con nhận diện rõ căn bệnh này để có hướng xử lý kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc.

Viêm họng hạt ở lưỡi là bệnh gì và có nguy hiểm không?

Viêm họng hạt ở lưỡi thực chất là một dạng viêm họng mãn tính quá phát. Tình trạng này xảy ra khi các tế bào lympho tại vùng cuống lưỡi phải hoạt động quá mức để tiêu diệt vi khuẩn, virus xâm nhập, dẫn đến việc chúng bị sưng phồng lên tạo thành các hạt. Bà con có thể hình sát mặt gương sẽ thấy các nốt sần có kích thước to nhỏ khác nhau, trông như những hạt ngô hoặc nốt mụn đỏ khu trú tại vùng cuống lưỡi và vòm họng.

Nhiều người chủ quan cho rằng bệnh chỉ gây khó chịu đôi chút, nhưng chúng tôi cần lưu ý với bà con rằng, nếu không được quan tâm đúng cách, bệnh có thể dẫn đến những hệ lụy sức khỏe phức tạp:

• Biến chứng tại chỗ: Gây viêm amidan, áp xe vòm họng hoặc thậm chí là làm tăng nguy cơ phát triển các khối u vùng họng nếu tình trạng viêm nhiễm kéo dài không dứt.
• Biến chứng lân cận: Vi khuẩn từ vùng họng và lưỡi rất dễ lây lan sang các vùng xung quanh, gây viêm xoang, viêm mũi, viêm tai giữa hoặc viêm thanh quản.
• Biến chứng xa: Đây là điều nguy hiểm nhất, khi độc tố từ vi khuẩn đi vào máu có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng như suy tim, thấp khớp, viêm gan hoặc viêm cầu thận.

Nguyên nhân nào khiến lưỡi nổi hạt và đau rát?

Theo kinh nghiệm thăm khám tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi nhận thấy viêm họng hạt ở lưỡi không tự nhiên sinh ra mà thường là hệ quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Bà con nên lưu tâm các nguyên nhân sau để biết cách phòng tránh:

• Nhiễm trùng đường hô hấp: Virus và vi khuẩn là “thủ phạm” chính. Chúng cư ngụ tại khoang miệng, tấn công niêm mạc họng và lưỡi, lâu dần hình thành các hạch trắng hoặc đỏ ở cuống họng và lan dần ra lưỡi.
• Chế độ sinh hoạt chưa khoa học: Anh em, chị em có thói quen dùng nhiều đồ cay nóng, thường xuyên uống rượu bia, hút thuốc lá sẽ khiến niêm mạc lưỡi bị kích ứng liên tục, tạo điều kiện cho các hạt lympho sưng tấy.
• Vệ sinh răng miệng kém: Việc lười đánh răng hoặc súc miệng không sạch sẽ khiến vi khuẩn tích tụ, biến khoang miệng thành “ổ bệnh”, dẫn đến viêm nhiễm dai dẳng.
• Tác động môi trường: Sống trong môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi hoặc khi thời tiết chuyển lạnh đột ngột mà không giữ ấm vùng cổ cũng là nguyên nhân khiến bệnh khởi phát.
• Hệ lụy từ bệnh lý khác: Những bà con bị viêm xoang mãn tính, viêm mũi dị ứng hoặc đặc biệt là trào ngược dạ dày thực quản thường rất dễ bị viêm họng hạt ở lưỡi do dịch mủ hoặc axit dạ dày thường xuyên tấn công vùng họng.

Những dấu hiệu nhận biết viêm họng hạt ở lưỡi bà con cần lưu ý

Để nhận biết mình có đang mắc phải chứng bệnh này hay không, bà con hãy thử kiểm tra xem bản thân có xuất hiện các triệu chứng dưới đây không:

• Cảm giác vướng víu, đau rát: Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Bà con luôn thấy có vật gì đó vướng ở cổ họng, nhất là khi nuốt nước bọt hoặc ăn cơm. Cảm giác đau có thể lan từ cuống lưỡi ra cả vùng họng.
• Nổi các hạt sần: Khi soi gương, bà con thấy vùng cuống lưỡi sưng đỏ, xuất hiện các đốm đỏ hoặc hạt trắng li ti.
• Ngứa ngáy và khô họng: Luôn có cảm giác muốn khạc nhổ để làm sạch cổ họng, miệng thường xuyên bị khô và ho khan kéo dài.
• Thay đổi giọng nói: Viêm nhiễm có thể khiến giọng của bà con trở nên khàn hơn, khó nói to hoặc nói lâu được.
• Hơi thở có mùi: Sự phát triển của vi khuẩn trong các hốc hạt thường sinh ra mùi hôi khó chịu, khiến bà con thiếu tự tin khi giao tiếp.
• Các triệu chứng toàn thân khác: Có thể xuất hiện sốt nhẹ, mệt mỏi, nổi hạch ở cổ (cảm thấy đau khi chạm vào).

Cách chăm sóc và cải thiện tình trạng tại nhà

Đối với những trường hợp bệnh mới khởi phát hoặc ở mức độ nhẹ, bà con hoàn toàn có thể áp dụng các mẹo dân gian lành tính để làm dịu cơn đau. Tuy nhiên, chúng tôi xin lưu ý đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn việc thăm khám chuyên môn:

1. Sử dụng gừng tươi (Trà gừng)

Gừng có đặc tính kháng khuẩn, chống viêm rất tốt. Bà con chỉ cần lấy một củ gừng nhỏ, rửa sạch, thái lát mỏng rồi hãm với nước sôi như pha trà. Uống từng ngụm nhỏ khi còn ấm sẽ giúp làm dịu niêm mạc họng và giảm sưng các hạt ở lưỡi hiệu quả.

2. Nhai tỏi sống

Trong tỏi có chứa Allicin – một loại kháng sinh tự nhiên mạnh mẽ. Mỗi ngày bà con có thể nhai từ 2 – 3 tép tỏi sống, giữ trong họng một lúc rồi mới nuốt. Cách này giúp tiêu diệt vi khuẩn và virus tại chỗ rất tốt, tuy nhiên những người bị đau dạ dày nặng nên thận trọng khi áp dụng.

3. Dùng lá bạc hà

Bạc hà không chỉ mang lại cảm giác thanh mát mà còn giúp giảm ngứa, kháng viêm cổ họng. Bà con dùng một nắm lá bạc hà tươi, rửa sạch, vò nát rồi hãm với nước sôi để uống hàng ngày. Cảm giác nóng rát ở lưỡi sẽ được cải thiện rõ rệt.

Bà con cần lưu ý: Các mẹo dân gian chỉ nên áp dụng cho trường hợp nhẹ. Nếu sau 5 – 7 ngày không thấy chuyển biến hoặc các nốt hạt có xu hướng to lên, đau nhức nhiều hơn, bà con cần tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được kiểm tra kỹ hơn.

Hướng phòng ngừa bệnh tái phát bền vững

Ông cha ta thường nói “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, đặc biệt là với chứng viêm họng hạt rất dễ tái phát này. Để bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân, bà con nên thực hiện các thói quen sau:

• Vệ sinh khoang miệng đúng cách: Đánh răng ít nhất 2 lần/ngày. Đừng quên súc miệng bằng nước muối sinh lý thường xuyên để loại bỏ vi khuẩn ẩn náu trong các hốc hạt.
• Chế độ ăn uống lành mạnh: Hạn chế tối đa đồ ăn cay, nóng, chiên rán nhiều dầu mỡ. Tuyệt đối tránh xa rượu bia và thuốc lá để bảo vệ niêm mạc họng.
• Giữ ấm và bảo vệ đường hô hấp: Luôn đeo khẩu trang khi ra ngoài trời hoặc khi làm việc trong môi trường bụi bẩn. Khi thời tiết chuyển mùa, hãy chú ý giữ ấm vùng cổ và ngực.
• Bổ sung dinh dưỡng: Ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin C để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, giúp hệ miễn dịch đủ mạnh để chống lại các tác nhân gây bệnh.
• Uống đủ nước: Đảm bảo cơ thể luôn đủ nước để niêm mạc họng không bị khô, nên ưu tiên uống nước ấm thay vì nước đá lạnh.

Viêm họng hạt ở lưỡi tuy không phải là bệnh nan y nhưng lại gây ra nhiều phiền toái và ẩn chứa những nguy cơ khôn lường nếu bà con thờ ơ. Chúng tôi hy vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bà con có cái nhìn đầy đủ và đúng đắn nhất về căn bệnh này. Nếu thấy cổ họng có dấu hiệu bất thường, bà con đừng ngần ngại đi khám sớm để được tư vấn hướng xử lý phù hợp nhất với cơ địa của mình.