Viêm họng xung huyết: 6 biến chứng và 3 nhóm thuốc điều trị hiệu quả

Viêm họng xung huyết là tình trạng niêm mạc họng bị tấn công mạnh mẽ dẫn đến sưng tấy, đỏ rực và đau rát dữ dội, khiến bà con ăn không ngon, ngủ không yên. Nếu không được nhận biết sớm và xử lý đúng cách, bệnh rất dễ biến chứng sang các cơ quan lân cận, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Viêm họng xung huyết là gì và có nguy hiểm không?

Dưới góc nhìn y khoa, viêm họng xung huyết là một thể trạng viêm nhiễm cấp tính ở niêm mạc họng. Lúc này, các mạch máu tại vùng họng bị giãn nở quá mức (xung huyết), khiến vòm họng có màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm, kèm theo hiện tượng phù nề và đau nhức. Bà con có thể hình tưởng vùng họng lúc này giống như bị “bỏng rát”, cực kỳ nhạy cảm với mọi tác động từ bên ngoài.

Phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi thường xuyên tiếp nhận những trường hợp bà con chủ quan, coi đây chỉ là đau họng thông thường nên tự ý mua thuốc hoặc để bệnh tự khỏi. Tuy nhiên, viêm họng xung huyết là một dạng bệnh lý hô hấp phức tạp. Nếu không được kiểm soát tốt, vi khuẩn và virus có thể lan rộng ra các khu vực xung quanh, dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng như:

• Viêm nhiễm lan tỏa: Dễ dẫn đến viêm amidan, viêm tai giữa, viêm mũi xoang hoặc viêm thanh quản.
• Biến chứng đường hô hấp dưới: Viêm phổi, viêm phế quản cấp.
• Biến chứng toàn thân: Nhiễm trùng huyết, viêm cầu thận cấp, viêm màng tim hoặc viêm màng não.
• Suy nhược cơ thể: Tình trạng đau rát khiến người bệnh chán ăn, mất ngủ, dẫn đến thiếu máu và kiệt sức.

Lưu ý từ Đỗ Minh Đường: Mặc dù biến chứng ung thư vòm họng là hiếm gặp nhưng không phải là không thể xảy ra nếu tình trạng viêm nhiễm xung huyết tái phát nhiều lần và chuyển sang giai đoạn mãn tính kéo dài.

Điểm mặt những nguyên nhân gây bệnh phổ biến

Hiểu rõ “kẻ thù” là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe. Theo kinh nghiệm của đội ngũ bác sĩ tại Đỗ Minh Đường, viêm họng xung huyết thường xuất phát từ sự tấn công của các tác nhân vi sinh vật kết hợp với các yếu tố môi trường thuận lợi.

Tác nhân trực tiếp: Vi khuẩn và Virus

• Hệ thống Virus: Chiếm đa số các trường hợp, bao gồm Adenovirus, virus cúm, virus Parainfluenzae hoặc virus Coxsackie.
• Hệ thống Vi khuẩn: Nguy hiểm nhất là liên cầu khuẩn bêta tan huyết nhóm A (thường gây ra các biến chứng về thận và tim). Ngoài ra còn có phế cầu, tụ cầu vàng hoặc các vi khuẩn kị khí khác.

Yếu tố nguy cơ và lối sống

Ngoài vi khuẩn và virus, bệnh còn bùng phát mạnh mẽ do sự cộng hưởng từ các yếu tố sau:

• Thời tiết thất thường: Giao mùa, độ ẩm thay đổi đột ngột làm hệ miễn dịch suy yếu.
• Bệnh lý tiêu hóa: Anh em, chị em bị trào ngược dạ dày thực quản thường dễ bị viêm họng do axit dịch vị trào lên làm bỏng niêm mạc họng, tạo điều kiện cho xung huyết.
• Môi trường sống: Tiếp xúc thường xuyên với khói bụi, hóa chất, khói thuốc lá làm tổn thương lớp màng bảo vệ của họng.
• Áp lực tinh thần: Stress kéo dài, thức khuya khiến cơ thể suy nhược, “chính khí” hư hao, tạo điều kiện cho ngoại tà xâm nhập.
• Chế độ ăn uống: Thói quen uống nước đá, ăn đồ cay nóng, lạm dụng rượu bia khiến niêm mạc họng luôn trong trạng thái bị kích ứng.

Dấu hiệu nhận biết viêm họng xung huyết sớm nhất

Để bà con dễ dàng nhận biết và phân biệt với các loại cảm mạo thông thường, hãy chú ý đến những biểu hiện điển hình sau đây:

• Cảm giác tại chỗ: Họng luôn thấy nóng rát, vướng víu như có dị vật, đau tăng lên rõ rệt khi nuốt nước bọt hoặc ăn uống.
• Thay đổi giọng nói: Giọng trở nên khàn đục, khó nghe, trường hợp nặng có thể mất tiếng hoàn toàn.
• Biểu hiện toàn thân: Sốt cao, đau đầu, chảy nước mũi liên tục, cơ thể mệt mỏi rã rời.
• Quan sát thực tế: Nếu tự soi gương, bà con sẽ thấy niêm mạc họng đỏ rực, phù nề. Amidan sưng to, có thể xuất hiện các hốc mủ màu trắng như bã đậu.
• Phản ứng của hạch: Hạch dưới hàm thường sưng tấy và đau khi chạm vào.

Phương pháp chăm sóc và cải thiện tình trạng tại nhà

Với những trường hợp mới khởi phát hoặc ở mức độ nhẹ, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò cực kỳ quan trọng giúp đẩy lùi triệu chứng và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng.

Chế độ sinh hoạt khoa học

• Nghỉ ngơi tuyệt đối: Khi bị viêm họng xung huyết, cơ thể cần năng lượng để chống lại viêm nhiễm. Hãy tạm gác lại công việc để nghỉ ngơi hoàn toàn.
• Cấp ẩm cho cơ thể: Uống nhiều nước ấm giúp làm loãng dịch nhầy, giữ ẩm cho niêm mạc họng.
• Vệ sinh vùng họng: Súc miệng bằng nước muối sinh lý ấm hàng ngày là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để sát khuẩn và giảm sưng.
• Điều chỉnh môi trường: Sử dụng máy tạo độ ẩm nếu phòng quá khô (nhất là khi dùng điều hòa) và tránh xa môi trường có khói thuốc.

Dinh dưỡng phù hợp cho người bệnh

Bà con nên ưu tiên các loại thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo, súp để tránh gây thêm cọ xát tổn thương niêm mạc. Đồng thời, bổ sung thêm Vitamin C và Kẽm từ các loại quả như cam, quýt, bưởi để tăng cường sức đề kháng tự nhiên của cơ thể.

Cần tránh xa: Thức uống có cồn, cà phê, nước đá lạnh và các loại thực phẩm cứng, giòn, nhiều gia vị cay nóng.

Mẹo dân gian hỗ trợ giảm đau họng

Trong dân gian có nhiều vị thảo dược phổ thông rất tốt cho người bị viêm họng xung huyết mà bà con có thể tự thực hiện:

• Lá bạc hà: Chứa tinh dầu giúp làm mát và dịu cơn đau. Bà con lấy một nắm lá tươi, rửa sạch, hấp cách thủy với đường phèn lấy nước cốt uống hàng ngày.
• Tỏi: Được coi là “kháng sinh tự nhiên”. Có thể bổ sung tỏi vào bữa ăn hoặc nhai sống một tép tỏi nhỏ để diệt khuẩn vùng họng.
• Mật ong và chanh: Sự kết hợp hoàn hảo để kháng khuẩn và long đờm. Một cốc nước ấm pha mật ong chanh vào buổi sáng sẽ giúp họng êm ái hơn rất nhiều.

Cảnh báo an toàn: Các mẹo dân gian chỉ mang tính chất hỗ trợ. Với những người có cơ địa nhạy cảm, phụ nữ mang thai hoặc trẻ nhỏ, cần thận trọng và hỏi ý kiến chuyên gia trước khi áp dụng lâu dài.

Sử dụng thuốc Tây y trong điều trị

Trong các trường hợp viêm nhiễm nặng, có sự can thiệp của vi khuẩn, việc dùng thuốc là điều cần thiết theo chỉ định của bác sĩ. Thông thường, một đơn thuốc cho viêm họng xung huyết sẽ bao gồm:

• Nhóm kháng sinh: Chỉ dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn (thường là nhóm Beta lactam, Cephalosporin…).
• Nhóm chống viêm: Giúp giảm nhanh tình trạng phù nề, sưng đỏ tại niêm mạc họng.
• Nhóm giảm triệu chứng: Thuốc hạ sốt (Paracetamol), thuốc giảm ho, thuốc long đờm.
• Các loại thuốc tác dụng tại chỗ: Kẹo ngậm giảm đau, thuốc xịt họng chứa hoạt chất sát khuẩn nhẹ.

Phòng khám Đỗ Minh Đường chúng tôi khuyên bà con tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh về uống khi chưa rõ nguyên nhân. Việc dùng thuốc sai cách không chỉ khiến bệnh không khỏi mà còn gây ra tình trạng kháng thuốc, rất nguy hiểm cho việc điều trị sau này.

Khi nào bà con cần đi gặp bác sĩ ngay?

Mặc dù có thể tự chăm sóc tại nhà, nhưng nếu bà con thấy xuất hiện các dấu hiệu sau, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám chuyên sâu:

1. Sốt cao liên tục trên 39 độ C không giảm dù đã dùng thuốc hạ sốt.
2. Cảm thấy khó thở, thở rít hoặc nuốt cực kỳ đau đến mức không uống được nước.
3. Tình trạng đau họng kéo dài trên 7 ngày không có dấu hiệu thuyên giảm.
4. Xuất hiện tình trạng đau tai hoặc đau nhức các khớp xương kèm theo.

Viêm họng xung huyết không quá đáng sợ nếu chúng ta có đủ kiến thức và sự chủ động. Hy vọng những chia sẻ trên của Đỗ Minh Đường sẽ giúp bà con có cái nhìn rõ nét hơn về căn bệnh này để bảo vệ bản thân và gia đình một cách tốt nhất.

Bà con có thắc mắc gì thêm về các dấu hiệu hoặc cách chăm sóc vùng họng khi bị xung huyết không? Tôi có thể giải đáp thêm để bà con yên tâm hơn.