Rối Loạn Cương Dương: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Cách Chữa

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi Lương Y Nguyễn Tùng Lâm | Lĩnh vực khám chữa: Rối loạn cương dương Nơi công tác Phòng Chẩn Trị YHCT Đỗ Minh Đường – Hồ Chí Minh

Nhà thuốc Đỗ Minh Đường - Quý độc giả thân mến,

Rối loạn cương dương (RLCD) ảnh hưởng đến 30-50% nam giới trên 40 tuổi, là vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng ít được chia sẻ do tâm lý e ngại. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Nhà thuốc Đỗ Minh Đường với hơn 30 năm kinh nghiệm, cung cấp cái nhìn toàn diện về rối loạn cương dương từ góc độ Y học cổ truyền kết hợp Y học hiện đại.

I. RỐI LOẠN CƯƠNG DƯƠNG LÀ GÌ?

1. Định Nghĩa

Rối loạn cương dương (Erectile Dysfunction - ED) là tình trạng nam giới không thể đạt được hoặc duy trì sự cương cứng của dương vật đủ để hoàn thành quan hệ tình dục thỏa đáng, kéo dài ít nhất 3 tháng.

Đặc điểm:

Dương vật không cương hoặc cương yếu
Cương được nhưng không duy trì lâu
Cương không đủ cứng để xâm nhập
Xảy ra thường xuyên (>75% lần quan hệ)

Cơ chế cương dương bình thường:

Kích thích tình dục → Não tiết oxide nitric (NO)
NO → Giãn mạch máu dương vật
Máu đổ vào thể hang → Dương vật cương cứng
Tĩnh mạch bị nén → Máu không thoát ra → Duy trì cương

2. Quan Điểm Y Học Cổ Truyền

"Dương ủy" (陽痿) - Dương vật rũ xuống, không cương

Lý luận bệnh cơ:

"Thận tàng tinh, chủ sinh thực" - Thận chứa tinh, quản sinh sản

Thận là gốc của sinh lực
Thận khí sung → Cương tốt
Thận hư → Dương ủy

Nguyên nhân chính:

1. Thận dương hư suy:

Thận dương không đủ → Không ấm, không cương
"Mệnh môn hỏa suy" - Lửa sự sống yếu

2. Thận âm hư hỏa:

Thận âm cạn → Hỏa vượng nhưng không thật
Dục vọng có nhưng cương yếu

3. Tâm tỳ lưỡng hư:

Lo âu, stress → Tổn thương tâm và tỳ
Khí huyết hư → Không nuôi dương vật

4. Can khí uất kết:

Stress, căng thẳng → Gan uất
Khí uất → Máu không lưu thông → Không cương

5. Thấp nhiệt hạ chú:

Thấp nhiệt ở vùng bộ phận sinh dục
Cản trở khí huyết → Cương yếu

6. Ứ huyết trệ mạch:

Máu ứ ở kinh mạch
Máu không đổ vào dương vật → Không cương

II. PHÂN LOẠI VÀ MỨC ĐỘ

1. Theo Nguyên Nhân

RLCD do tâm lý (Psychogenic ED):

Chiếm 10-20%
Thường ở nam giới trẻ
Có thể cương vào buổi sáng, khi thủ dâm
Chỉ không cương khi quan hệ

RLCD do thực thể (Organic ED):

Chiếm 50-60%
Người lớn tuổi
Không cương trong mọi tình huống

RLCD hỗn hợp:

Chiếm 20-30%
Vừa có yếu tố thực thể, vừa tâm lý

2. Theo Mức Độ

Nhẹ:

Đôi khi gặp khó khăn cương
Vẫn có thể quan hệ

Trung bình:

Thường xuyên khó cương
Quan hệ khó khăn

Nặng:

Hoàn toàn không cương được
Không thể quan hệ

III. NGUYÊN NHÂN

1. Nguyên Nhân Thực Thể

A. Bệnh Tim Mạch (Phổ biến nhất)

Xơ vữa động mạch:

Mạch máu dương vật bị hẹp
Máu không đổ vào đủ → Không cương
RLCD thường xuất hiện trước nhồi máu cơ tim 3-5 năm

Tăng huyết áp:

Tổn thương mạch máu
Thuốc hạ áp cũng có thể gây RLCD

YHCT: Can thận hư, huyết mạch bất thông

B. Đái Tháo Đường

Cơ chế:

Tổn thương dây thần kinh (neuropathy)
Tổn thương mạch máu nhỏ
35-75% nam giới đái tháo đường có RLCD

YHCT: Thận âm hư, tiêu khát

C. Rối Loạn Nội Tiết

Testosterone thấp:

Giảm ham muốn + RLCD
Từ 30 tuổi: Giảm 0.8-1.3%/năm
Sau 40: Giảm rõ rệt

Tăng Prolactin:

Ức chế testosterone
RLCD + Giảm ham muốn

YHCT: Thận dương hư, thiên quý (tinh) suy

D. Bệnh Thần Kinh

Đột quỵ, Parkinson, đa xơ cứng
Chấn thương tủy sống
Phẫu thuật vùng chậu

E. Thuốc

Thuốc thường gây RLCD:

Hạ huyết áp: Beta-blockers, lợi tiểu
Chống trầm cảm: SSRI
Thuốc dạ dày: Cimetidine, Ranitidine
Chống ung thư tuyến tiền liệt

F. Lối Sống

Hút thuốc:

Nicotine co mạch máu
Giảm NO
Nguy cơ RLCD tăng 50%

Rượu:

Lâu dài: Giảm testosterone, tổn thương gan thận
YHCT: Thấp nhiệt, tổn thương thận

Béo phì:

Tăng estrogen, giảm testosterone
Rối loạn mạch máu

Ít vận động:

Giảm testosterone
Tuần hoàn kém

2. Nguyên Nhân Tâm Lý

Stress, căng thẳng:

Công việc, tài chính, gia đình
Tăng cortisol → Giảm testosterone
YHCT: Can khí uất, khí huyết không thông

Lo âu về năng lực:

Sợ "thất bại" → Càng không cương
Vòng luẩn quẩn

Trầm cảm:

Giảm ham muốn, RLCD
Thuốc chống trầm cảm cũng gây RLCD

Vấn đề trong mối quan hệ:

Mâu thuẫn vợ chồng
Thiếu kích thích

IV. ĐỐI TƯỢNG DỄ MẮC

1. Theo Độ Tuổi

40-49 tuổi: 10-15%
50-59 tuổi: 20-30%
60-69 tuổi: 30-40%
>70 tuổi: 50-70%

Xu hướng trẻ hóa: Stress, lối sống không lành mạnh

2. Yếu Tố Nguy Cơ

Bệnh tim mạch, đái tháo đường
Béo phì, hút thuốc, uống rượu
Stress mạn tính, trầm cảm
Dùng thuốc ảnh hưởng
Chấn thương vùng chậu

V. TRIỆU CHỨNG

1. Triệu Chứng Chính

Không cương được: Hoàn toàn không có phản ứng
Cương yếu: Dương vật cương nhưng không đủ cứng
Không duy trì: Cương được nhưng xìu nhanh
Giảm ham muốn: Không muốn quan hệ

2. Triệu Chứng Kèm Theo

Tâm lý:

Tự ti, mặc cảm
Lo âu, stress
Tránh né quan hệ

Toàn thân (nếu do bệnh lý):

Mệt mỏi (thiếu testosterone)
Tiểu đêm nhiều (đái tháo đường)
Đau ngực (tim mạch)

3. Theo Thể Bệnh (YHCT)

Thận dương hư:

Cương yếu hoặc không cương
Sợ lạnh, tay chân lạnh
Đau lưng, mỏi gối
Tiểu đêm nhiều, đại tiện lỏng
Lưỡi nhạt, mạch trầm yếu

Thận âm hư:

Cương yếu, xuất tinh sớm
Nóng bừng, đổ mồ hôi đêm
Đau lưng, hoa mắt
Mất ngủ
Lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác

Tâm tỳ hư:

RLCD do lo âu
Mệt mỏi, chóng mặt
Ăn kém, mất ngủ
Lưỡi nhạt, mạch yếu

Can khí uất:

RLCD khi căng thẳng
Tức ngực sườn
Bực dọc, thở dài
Lưỡi hồng, mạch huyền

Ứ huyết:

Cương yếu dai dẳng
Đau vùng chậu
Lưỡi tím, mạch sáp

VI. BIẾN CHỨNG

1. Tâm Lý

Trầm cảm, lo âu nặng
Tự ti, mất tự tin hoàn toàn
Sợ quan hệ, lãnh cảm

2. Gia Đình

Mâu thuẫn vợ chồng
Ly hôn
Vô sinh (không thể thụ thai)

3. Sức Khỏe

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tim mạch nghiêm trọng
Nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ tăng

VII. CHẨN ĐOÁN

1. Hỏi Bệnh

Bộ câu hỏi IIEF-5 (International Index of Erectile Function):

Đánh giá mức độ RLCD
5 câu hỏi, mỗi câu 0-5 điểm
Kết quả:
- 22-25: Bình thường
- 17-21: Nhẹ
- 12-16: Nhẹ-Trung bình
- 8-11: Trung bình
- 5-7: Nặng

2. Khám Lâm Sàng

Khám bộ phận sinh dục
Đo huyết áp, cân nặng
Tứ Chẩn (YHCT)

3. Xét Nghiệm

Xét nghiệm máu:

Testosterone (sáng sớm 7-9h)
Glucose, HbA1c (đái tháo đường)
Lipid máu (tim mạch)
TSH, Prolactin (nội tiết)

Siêu âm Doppler dương vật:

Đánh giá lưu lượng máu

Đo cương ban đêm (RigiScan):

Phân biệt tâm lý vs thực thể

VIII. ĐIỀU TRỊ

1. Y Học Hiện Đại

A. Thuốc Uống (PDE5 Inhibitors)

Sildenafil (Viagra):

Liều: 50-100mg, trước quan hệ 30-60 phút
Hiệu quả: 4-5 giờ

Tadalafil (Cialis):

Liều: 10-20mg, trước quan hệ 30 phút
Hiệu quả: 24-36 giờ
Hoặc: 5mg/ngày (dùng hàng ngày)

Vardenafil (Levitra):

Tương tự Sildenafil

Cơ chế: Tăng NO → Giãn mạch → Cương

Lưu ý:

Không dùng khi đang dùng thuốc nitrate (tim)
Tác dụng phụ: Đau đầu, đỏ mặt, nghẹt mũi

B. Tiêm Dương Vật

Tiêm thuốc giãn mạch trực tiếp
Hiệu quả cao (70-80%)
Ít dùng do xâm lấn

C. Bơm Chân Không

Tạo áp lực âm → Hút máu vào dương vật
Dùng vòng cao su giữ máu

D. Phẫu Thuật

Cấy máy tạo cương (cuối cùng)
Phẫu thuật mạch máu (hiếm)

E. Testosterone (Nếu Thiếu)

Tiêm, bôi gel
Chỉ hiệu quả nếu testosterone thấp

2. Y Học Cổ Truyền

A. Điều Trị Theo Thể Bệnh

1. Thận Dương Hư:

Bài thuốc: Kim Quỹ Thận Khí Hoàn

Lục Vị Địa Hoàng + Phụ Tử + Quế Chi
Ôn bổ thận dương

Hoặc: Hữu Quy Hoàn

Lộc Giác Giao, Đỗ Trọng, Nhục Quế...
Bổ dương mạnh hơn

2. Thận Âm Hư:

Bài thuốc: Lục Vị Địa Hoàng Hoàn

Bổ thận tư âm

Hoặc: Tri Bá Địa Hoàng Hoàn

Lục Vị + Tri Mẫu + Hoàng Bá
Dưỡng âm, thanh hỏa

3. Tâm Tỳ Hư:

Bài thuốc: Quy Tỳ Hoàn

Bổ khí huyết, an thần
Dưỡng tâm, giảm lo âu

4. Can Khí Uất:

Bài thuốc: Tiêu Dao Tán

Sơ can giải uất
Giảm stress

5. Ứ Huyết:

Bài thuốc: Đào Hồng Tứ Vật Thang

Hoạt huyết hóa ứ
Cải thiện tuần hoàn

B. Thuốc Đơn Hiệu Quả

Nhung Hươu, Hải Mã:

Bổ thận tráng dương mạnh

Ngũ Tử Diễn Tông Hoàn:

5 loại hạt bổ thận ích tinh
An toàn, hiệu quả

Đông Trùng Hạ Thảo:

Bổ thận, ích phế
Tăng cường thể lực

Ba Kích Thiên, Dâm Dương Hoắc:

Bổ thận tráng dương
Cải thiện cương dương

C. Châm Cứu

Huyệt chính:

Quan Nguyên (CV4): Bổ thận, cố bản
Thận Du (BL23): Bổ thận dương
Tam Âm Giao (SP6): Bổ tỳ thận
Thái Khê (KI3): Bổ thận
Túc Tam Lý (ST36): Bổ khí

Liệu trình: 10-20 lần

D. Bấm Huyệt

Quan Nguyên: Xoa 100-200 lần/ngày
Thận Du: Xoa ấm vùng lưng
Tam Âm Giao: Bấm mỗi chân 3-5 phút

3. Thực Phẩm Bổ Thận

Hải sản giàu kẽm:

Hàu, tôm, cua
Tăng testosterone

Thịt đỏ:

Thịt bò, dê, cừu
Bổ thận, tăng sinh lực

Hạt:

Óc chó, hạnh nhân
Giàu Omega-3, kẽm

Rau củ:

Măng tây: Tăng testosterone
Hành, tỏi: Cải thiện tuần hoàn
Dưa hấu: Citrulline → NO

Trái cây:

Lựu: Tăng testosterone
Chuối: Tăng năng lượng

IX. PHÒNG NGỪA

1. Lối Sống Lành Mạnh

Vận động:

30-45 phút/ngày
Squat, tạ: Tăng testosterone
Cải thiện tuần hoàn

Ngủ đủ:

7-8 giờ/đêm
Giấc ngủ sâu → Tăng testosterone

Giảm stress:

Thiền, yoga
Sở thích, giải trí

Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu:

Rất quan trọng

2. Chế Độ Ăn

Đa dạng, cân bằng
Nhiều rau, trái cây
Hạn chế đồ chiên rán, ngọt

3. Kiểm Soát Bệnh Lý

Đái tháo đường: Kiểm soát đường huyết
Tim mạch: Kiểm soát huyết áp, lipid
Béo phì: Giảm cân

4. Khám Định Kỳ

Testosterone, glucose (nam >40 tuổi)
Phát hiện sớm bệnh lý

5. Giao Tiếp Với Bạn Tình

Chia sẻ cảm xúc
Cùng tìm giải pháp
Giảm áp lực

X. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

1. RLCD có chữa được không?

CÓ! Tùy nguyên nhân: 70-90% cải thiện

2. Thuốc Viagra có an toàn không?

An toàn nếu không có chống chỉ định
Không dùng với thuốc nitrate

3. Có bị phụ thuộc Viagra không?

KHÔNG phụ thuộc về sinh lý
Có thể phụ thuộc tâm lý

4. Thủ dâm nhiều có gây RLCD không?

Thủ dâm vừa phải: KHÔNG
Quá nhiều: Có thể gây thận hư (YHCT)

5. RLCD có di truyền không?

Không di truyền trực tiếp
Yếu tố nguy cơ có thể di truyền

XI. KẾT LUẬN

Nhà thuốc Đỗ Minh Đường - Quý độc giả thân mến,

Rối loạn cương dương không phải là "bản án", mà là vấn đề sức khỏe có thể điều trị. Với sự kết hợp Đông - Tây y, thay đổi lối sống và sự hỗ trợ của bạn tình, phần lớn nam giới đều lấy lại được bản lĩnh.

Điểm Chính

✓ Nguyên nhân: Tim mạch, đái tháo đường, testosterone thấp, stress
✓ YHCT: Thận dương/âm hư, can uất, ứ huyết
✓ Điều trị: PDE5i (Viagra...) + YHCT bổ thận + Thay đổi lối sống
✓ Phòng ngừa: Vận động, bỏ thuốc lá, giảm stress
✓ Quan trọng: Khám sớm - cảnh báo bệnh tim mạch

Cam Kết Nhà Thuốc Đỗ Minh Đường

✓ Tư vấn kín đảo, tận tâm
✓ Biện chứng chính xác, bài thuốc chuẩn
✓ Dược liệu chất lượng cao
✓ Hỗ trợ đến khi khỏi bệnh

Đừng để RLCD ảnh hưởng hạnh phúc - Điều trị sớm, sống khỏe!

NHÀ THUỐC ĐỖ MINH ĐƯỜNG
Truyền thống - Uy tín - Chất lượng
Chăm sóc sức khỏe nam giới - Kết hợp tinh hoa Đông Tây y

Từ khóa: rối loạn cương dương, liệt dương, yếu sinh lý, thuốc cường dương, viagra, bổ thận tráng dương, y học cổ truyền nam khoa, nhà thuốc đỗ minh đường