Mất ngủ mắt thâm: 3 nhóm nguyên nhân tạng phủ và lộ trình 14 ngày cải thiện

Nhiều bà con khi thấy đôi mắt thâm quầng thường chỉ nghĩ đơn giản là do đêm qua thức khuya, nhưng thực tế, đây lại là tiếng chuông cảnh báo về một nền tảng sức khỏe đang dần suy kiệt. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi quan niệm rằng đôi mắt chính là cửa sổ phản chiếu tình trạng tạng phủ; khi giấc ngủ không yên và quầng thâm xuất hiện kéo dài, đó là lúc cơ thể bạn đang kêu cứu từ sâu bên trong.

Mất ngủ mắt thâm – Khi cơ thể “lên tiếng” từ sâu bên trong

Trong Đông y, quầng thâm mắt không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ ngoài da mà nó liên quan mật thiết đến sự vận hành của khí huyết và chức năng của các tạng phủ. Khi anh chị em rơi vào tình trạng mất ngủ kéo dài, cơ thể không được nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng, dẫn đến những hệ lụy trực tiếp hiển hiện ngay trên gương mặt.

Hãy tưởng tượng khí huyết trong cơ thể giống như một dòng sông; khi dòng chảy êm đềm và dồi dào, mọi ngóc ngách đều tươi tốt. Nhưng khi mất ngủ, dòng sông ấy bị đình trệ, rác thải (độc tố) tích tụ lại khiến dòng nước trở nên đen đục, và vùng da mỏng manh dưới mắt chính là nơi đầu tiên phản ánh sự “ứ trệ” đó. Dưới góc nhìn của Nam y, tình trạng mất ngủ gây thâm mắt thường bắt nguồn từ các nguyên nhân sau:

• Khí huyết ứ trệ: Việc thiếu ngủ khiến quá trình lưu thông máu kém đi, oxy không được cung cấp đủ đến các mạch máu nhỏ li ti dưới mắt, gây ra tình trạng tụ máu và hình thành quầng thâm đen sạm.
• Chức năng Tạng phủ suy giảm: Đặc biệt là tạng Thận và tạng Can (gan). Thận chủ về thủy, khi thận yếu, thủy dịch không được chuyển hóa tốt sẽ gây phù nề và thâm quầng. Can chủ về tàng huyết, nếu can khí uất kết do stress và mất ngủ, huyết dịch sẽ không được thanh lọc, khiến sắc thái khuôn mặt tối sầm lại.
• Sự mất cân bằng Âm Dương: Ban đêm thuộc Âm, là thời gian để dưỡng âm. Nếu bà con không ngủ, phần Dương sẽ lấn át, làm thiêu đốt tân dịch, khiến da dẻ khô héo và vùng mắt thâm quầng như một hệ quả tất yếu.

Những dấu hiệu đi kèm bà con không nên chủ quan

Tình trạng mất ngủ gây thâm mắt thường không đi một mình mà luôn kèm theo những biểu hiện khác. Việc nhận diện đúng các tín hiệu này sẽ giúp anh chị em hiểu rõ hơn về mức độ ảnh hưởng của bệnh đối với sức khỏe của mình:

• Cơ thể mệt mỏi, thiếu sức sống: Sáng dậy cảm thấy người nặng nề, đầu óc mơ màng, khó tập trung vào công việc.
• Thay đổi tâm lý: Dễ cáu gắt, hay hồi hộp, lo âu hoặc cảm thấy buồn bã vô cớ.
• Các biểu hiện tại mắt: Ngoài thâm quầng, mắt có thể bị khô, đỏ, nhìn mờ hoặc xuất hiện bọng mắt to hơn bình thường.
• Rối loạn tiêu hóa nhẹ: Ăn uống không ngon miệng, hay đầy hơi do tỳ vị bị ảnh hưởng bởi giấc ngủ kém.

Lưu ý: Nếu quầng thâm mắt xuất hiện đột ngột kèm theo tình trạng sụt cân nhanh, đau nhức vùng thắt lưng hoặc tiểu tiện bất thường, bà con nên chủ động tìm đến các cơ sở y tế để kiểm tra kỹ hơn, tránh nhầm lẫn với các bệnh lý về thận hoặc tim mạch nghiêm trọng.

Hướng dẫn tự chăm sóc và cải thiện tại nhà cho người mất ngủ

Để giải quyết gốc rễ của quầng thâm, điều cốt lõi là phải lấy lại giấc ngủ ngon và thông suốt khí huyết. Anh chị em có thể áp dụng lộ trình chăm sóc 3 lớp mà chúng tôi gợi ý dưới đây:

1. Thay đổi ngay để giảm áp lực cho đôi mắt

Mỗi ngày, hãy cố gắng thực hiện những điều nhỏ nhất để đôi mắt được nghỉ ngơi:

• Quy tắc “không màn hình”: Ngừng sử dụng điện thoại, máy tính ít nhất 30 phút trước khi đi ngủ. Ánh sáng xanh là “kẻ thù” số một khiến não bộ nhầm tưởng là ban ngày, gây khó ngủ và làm tăng sắc tố vùng mắt.
• Chườm ấm/lạnh luân phiên: Dùng khăn ấm đắp lên mắt khoảng 5 phút để giãn nở mạch máu, sau đó chườm lạnh nhẹ nhàng để se khít và giảm thâm. Việc này giúp kích thích tuần hoàn máu tại chỗ rất tốt.

2. Thiết lập thói quen nền tảng trong 14 ngày

Cơ thể cần thời gian để làm quen với nhịp sinh học mới, vì vậy bà con hãy kiên trì duy trì:

• Cố định giờ đi ngủ: Hãy tập thói quen lên giường trước 23h đêm. Đây là “giờ vàng” để gan và mật thực hiện chức năng đào thải độc tố và điều hòa khí huyết.
• Ngâm chân bằng nước ấm: Trước khi ngủ 20 phút, hãy ngâm chân với nước ấm pha chút muối hoặc gừng. Việc này giúp dẫn hỏa quy nguyên, giúp máu lưu thông xuống phía dưới, làm ấm thận và giúp dễ vào giấc hơn.

3. Nuôi dưỡng nền tảng sức khỏe lâu dài

Để quầng thâm không quay trở lại, anh chị em cần chú trọng vào chế độ ăn uống và tinh thần:

• Bổ sung thực phẩm “bổ huyết, dưỡng tâm”: Ưu tiên các loại hạt như hạt sen, long nhãn, táo đỏ hoặc các loại rau xanh đậm, trái cây giàu vitamin C để tăng cường sức đề kháng cho da vùng mắt.
• Vận động nhẹ nhàng: Các bài tập yoga, thiền hoặc đi bộ ngắn giúp khí huyết lưu thông toàn cơ thể, giảm tình trạng ứ trệ khiến mắt bị thâm.

Khi nào bà con cần đến sự hỗ trợ từ chuyên gia?

Mặc dù các biện pháp tại nhà rất hữu ích cho những trường hợp mới mắc hoặc do lối sống tạm thời, nhưng nếu tình trạng không có dấu hiệu thuyên giảm, bà con nên lưu ý:

• Mất ngủ kéo dài trên 1 tháng mặc dù đã điều chỉnh thói quen.
• Quầng thâm mắt ngày càng đậm, lan rộng hoặc kèm theo tình trạng phù nề da mặt.
• Cơ thể suy nhược, sụt cân hoặc có các cơn đau thắt vùng ngực, hạ sườn.

Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn thấu hiểu rằng mỗi người có một cơ địa và thể trạng khác nhau. Một phương pháp có hiệu quả với người này nhưng chưa chắc đã phù hợp với người kia. Vì vậy, việc tìm hiểu đúng “gốc bệnh” để có hướng điều chỉnh cá nhân hóa là vô cùng quan trọng.

Hy vọng những chia sẻ trên đây sẽ giúp bà con có cái nhìn đúng đắn hơn về tình trạng mất ngủ mắt thâm của mình. Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, hiệu quả cải thiện có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và mức độ nghiêm trọng của mỗi người.

Nếu anh chị em đang trăn trở về giấc ngủ hay những quầng thâm mắt không chịu biến mất, hãy để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi tại đây. Đội ngũ Đỗ Minh Đường luôn sẵn lòng đồng hành, lắng nghe và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp nhất với thể trạng của từng bà con.