4 nhóm nguyên nhân gây viêm khớp gối và cách xử trí an toàn tại nhà

Nhiều bà con khi thấy đầu gối đau nhức, lục khục khi đi lại thường tặc lưỡi cho rằng đó là dấu hiệu của tuổi tác mà không biết rằng, viêm khớp gối nếu không được hiểu đúng nguyên nhân sẽ rất dễ dẫn đến những biến chứng khó lường. Tại Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi quan niệm mỗi cơn đau đều là một “tín hiệu” từ cơ thể, việc thấu hiểu tường tận lý do tại sao khớp gối “biểu tình” chính là chìa khóa vàng để anh em, bà con chủ động bảo vệ đôi chân của mình.

Viêm khớp gối dưới góc nhìn của chuyên gia Nam y

Trong y học cổ truyền, viêm khớp gối thường được xếp vào chứng “Tý”. Chữ “Tý” ở đây có nghĩa là sự tắc nghẽn, không thông. Theo quan niệm của ĐMĐ, khi sức đề kháng (chính khí) suy giảm, các yếu tố gây bệnh từ bên ngoài như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm ướt) sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, cơ khớp. Sự xâm nhập này làm khí huyết ứ trệ, không lưu thông được để nuôi dưỡng sụn khớp, từ đó dẫn đến tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau tại đầu gối.

Bên cạnh đó, Đông y còn chú trọng đến vai trò của tạng phủ. Thận chủ cốt (xương), Can chủ cân (gân). Khi chức năng Can, Thận suy yếu theo thời gian hoặc do lối sống, hệ thống gân xương tại khớp gối không còn được nuôi dưỡng đầy đủ, trở nên khô cứng và dễ bị viêm nhiễm trước các tác động nhỏ nhất.

Nhóm nguyên nhân phổ biến khiến bà con bị viêm khớp gối

Để bà con dễ hình dung, ĐMĐ xin phân tích những tác nhân chính thường gặp trong đời sống hàng ngày dẫn đến tình trạng này:

1. Quá trình lão hóa tự nhiên

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt là với bà con ở độ tuổi trung niên và cao niên. Theo thời gian, lớp sụn bao bọc đầu xương khớp gối bị bào mòn, dịch khớp cạn dần. Điều này khiến các đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau mỗi khi vận động, gây ra những cơn đau nhức nhối và tiếng lục khục mà chúng ta hay nghe thấy.

2. Thói quen sinh hoạt và đặc thù công việc

Nhiều anh em, bà con làm những công việc đòi hỏi phải đứng quá lâu, khuân vác nặng hoặc thường xuyên phải leo cầu thang khiến áp lực dồn nén lên khớp gối vượt quá khả năng chịu đựng. Ngoài ra, thói quen ngồi xổm hoặc bắt chéo chân cũng khiến các dây chằng và sụn khớp bị chèn ép, lâu ngày hình thành nên các ổ viêm.

3. Chấn thương trong lao động và thể thao

Những cú ngã, va đập hoặc vận động quá mức khi chơi thể thao có thể làm rách dây chằng, tổn thương sụn chêm. Ngay cả khi chấn thương đã lành, nếu không được chăm sóc đúng cách, vùng tổn thương cũ rất dễ trở thành vị trí khởi phát cho chứng viêm khớp mãn tính sau này.

4. Thừa cân, béo phì

Khớp gối là bộ phận gánh chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể. Khi cân nặng vượt quá mức cho phép, áp lực này tăng lên gấp bội, làm đẩy nhanh quá trình thoái hóa và viêm nhiễm. Đây là một trong những nguyên nhân mà bà con thường chủ quan bỏ qua nhất.

Dấu hiệu nhận biết – Khi nào khớp gối đang “kêu cứu”?

Bà con cần đặc biệt lưu ý nếu thấy đầu gối xuất hiện những biểu hiện sau:

• Đau nhức âm ỉ: Cơn đau thường tăng lên khi vận động, lên xuống cầu thang và giảm bớt khi nghỉ ngơi.
• Cứng khớp buổi sáng: Sau khi ngủ dậy, bà con cảm thấy đầu gối bị cứng, khó co duỗi, phải xoa bóp một lúc mới đi lại được.
• Sưng tấy và nóng: Vùng quanh khớp gối to hơn bình thường, sờ vào thấy ấm và có thể ửng đỏ.
• Tiếng kêu lạ: Khi đi lại hoặc đứng lên ngồi xuống, khớp gối phát ra tiếng lục khục, lạo xạo.

Lời khuyên chăm sóc và xử trí an toàn tại nhà cho bà con

Khi thấy có dấu hiệu viêm khớp gối, thay vì quá lo lắng hoặc tự ý dùng các loại thuốc giảm đau cấp tốc, bà con có thể thực hiện một số bước chăm sóc cơ bản sau để làm dịu cơn đau:

Xử trí giảm đau ngay tại chỗ

• Nghỉ ngơi hợp lý: Khi đau cấp tính, hãy để khớp gối được nghỉ ngơi, tránh đi lại nhiều hoặc khuân vác đồ nặng.
• Chườm ấm hoặc chườm lạnh: Nếu khớp bị sưng đỏ, bà con có thể chườm lạnh nhẹ nhàng. Nếu đau nhức do nhiễm lạnh (phong hàn), việc chườm ấm bằng túi thảo dược sẽ giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.
• Kê cao chân: Khi nằm, hãy dùng một chiếc gối mềm kê dưới khoeo chân để giúp giảm áp lực và hỗ trợ lưu thông máu.

Xây dựng thói quen nền tảng

Để khớp gối khỏe mạnh lâu dài, bà con nên chú ý đến chế độ ăn uống và vận động nhẹ nhàng:

• Bổ sung thực phẩm giàu canxi và omega-3: Các loại cá, hạt và rau xanh đậm màu rất tốt cho việc nuôi dưỡng sụn khớp.
• Tập luyện vừa sức: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ trên mặt phẳng, đạp xe hoặc bơi lội giúp khớp gối linh hoạt mà không gây quá tải.
• Giữ ấm khớp gối: Đặc biệt là vào mùa lạnh hoặc khi ngồi trong phòng điều hòa, bà con nên chú ý che chắn vùng đầu gối cẩn thận để tránh gió lạnh xâm nhập.

Lưu ý quan trọng: Những mẹo chăm sóc trên chỉ mang tính chất hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng. Bà con nên thận trọng, không nên quá lạm dụng các bài thuốc truyền miệng chưa rõ nguồn gốc. Hiệu quả của các phương pháp này có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và mức độ tổn thương của mỗi người.

Khi nào bà con cần đi thăm khám sớm?

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn khuyến khích bà con chủ động lắng nghe cơ thể. Nếu tình trạng đau nhức kéo dài trên 2 tuần hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau, bà con nên tìm đến các chuyên gia để được tư vấn:

• Đầu gối sưng to đột ngột, đau dữ dội không thể đặt chân xuống đất.
• Có dấu hiệu biến dạng khớp hoặc teo cơ vùng đùi.
• Sốt cao đi kèm với tình trạng sưng nóng khớp (dấu hiệu của nhiễm trùng).
• Các cơn đau ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày.

Việc hiểu rõ nguyên nhân viêm khớp gối giúp bà con có hướng xử trí đúng đắn ngay từ đầu, tránh để bệnh tiến triển nặng gây khó khăn cho việc đi lại sau này. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con trong việc tìm ra giải pháp chăm sóc sức khỏe xương khớp phù hợp nhất với thể trạng riêng biệt của từng người.

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên khoa. Hiệu quả còn tùy thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người. Nếu bà con đang gặp vấn đề về khớp gối và cần một hướng dẫn cá nhân hóa, hãy để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi để đội ngũ chuyên gia của chúng tôi hỗ trợ kịp thời.