5 dấu hiệu viêm khớp răng và cách làm dịu đau nhức hàm tại nhà

Bỗng nhiên một ngày bà con thấy vùng hàm ê mỏi, mỗi lần nhai hay há miệng đều nghe tiếng lục cục, thậm chí cơn đau nhói lên tận thái dương khiến việc ăn uống trở thành nỗi cực hình. Những dấu hiệu tưởng chừng đơn giản này lại có thể là cảnh báo của tình trạng viêm khớp răng (hay còn gọi là viêm khớp thái dương hàm) – một vấn đề không chỉ gây đau đớn mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Viêm khớp răng là gì và tại sao bà con không nên chủ quan?

Nhiều người thường nhầm lẫn đau răng với viêm khớp răng, dẫn đến việc tự ý mua thuốc giảm đau về uống nhưng bệnh vẫn hoàn bệnh. Thực tế, viêm khớp răng hay viêm khớp thái dương hàm là tình trạng rối loạn chức năng của khớp nối giữa xương hàm dưới và xương sọ. Đây là khớp động duy nhất trên khuôn mặt, giúp chúng ta thực hiện các hoạt động cơ bản như ăn, nói, nuốt và ngáp.

Trong y học cổ truyền, tình trạng này thường được xếp vào phạm vi chứng “Tý”. Điều này có nghĩa là khí huyết tại vùng cơ hàm và khớp hàm bị tắc nghẽn, không lưu thông được do các yếu tố bên ngoài xâm nhập hoặc do tạng phủ bên trong suy yếu. Khi “thông bất thống” (khí huyết lưu thông thì không đau), còn khi “thống bất thông” (đau là do khí huyết bị tắc), bà con sẽ cảm nhận rõ rệt các cơn đau nhức tại vùng này.

Dấu hiệu nhận biết viêm khớp răng đang “gõ cửa”

Việc phát hiện sớm các tín hiệu từ cơ thể sẽ giúp bà con có hướng chăm sóc kịp thời, tránh để tình trạng chuyển biến nặng gây cứng hàm hay lệch mặt. Dưới đây là những biểu hiện thường gặp nhất:

• Đau nhức vùng hàm: Cơn đau có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên, thường tăng lên khi nhai, nói chuyện hoặc há miệng to.
• Tiếng động lạ ở khớp: Khi há miệng hoặc nhai, bà con nghe thấy tiếng “lục cục”, “lạo xạo” phát ra từ vùng gần tai.
• Khó khăn khi cử động hàm: Có cảm giác hàm bị cứng, mỏi hoặc đôi khi bị “kẹt”, không thể há miệng rộng như bình thường.
• Đau lan tỏa: Cơn đau không chỉ dừng lại ở hàm mà còn lan lên thái dương, xuống cổ, vai gáy hoặc gây ù tai, nhức đầu.
• Thay đổi khớp cắn: Cảm giác các răng không còn khớp với nhau như trước khi khép miệng lại.

Nguyên nhân gây viêm khớp răng theo góc nhìn đa chiều

Tại phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi quan niệm rằng mỗi chứng bệnh đều có căn nguyên từ lối sống, cơ địa và cả những tác động vô hình từ môi trường. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bà con phòng tránh bệnh hiệu quả hơn.

Yếu tố cơ học và thói quen sinh hoạt

Đây là những tác nhân phổ biến nhất trong cuộc sống hiện đại:

• Chấn thương: Va đập trực tiếp vào vùng hàm mặt do tai nạn hoặc chơi thể thao làm tổn thương cấu trúc khớp.
• Thói quen xấu: Nghiến răng khi ngủ, thường xuyên nhai một bên hàm, hay cắn móng tay, nhai kẹo cao su quá nhiều gây áp lực lớn lên khớp thái dương hàm.
• Vấn đề về răng: Răng mọc lệch lạc, mất răng lâu ngày không trồng lại làm sai lệch khớp cắn, buộc khớp hàm phải làm việc quá tải để bù đắp.

Góc nhìn Y học cổ truyền: Khi chính khí suy tà khí lấn át

Đông y giải thích căn nguyên sâu xa hơn của tình trạng viêm khớp răng thông qua sự mất cân bằng của cơ thể:

• Ngoại tà xâm nhập: Các yếu tố như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm ướt) xâm nhập vào kinh lạc vùng đầu mặt làm khí huyết ngưng trệ, gây đau nhức và co cứng cơ hàm. Đây là lý do tại sao nhiều bà con thấy đau hàm hơn khi thời tiết thay đổi hoặc nằm điều hòa quá lạnh.
• Can thận hư tổn: Theo thuyết tạng phủ, “Thận chủ cốt” (xương) và “Can chủ cân” (gân). Khi tuổi tác cao hoặc sức khỏe suy giảm, chức năng của Can và Thận không còn tốt, dẫn đến xương khớp không được nuôi dưỡng đầy đủ, gân cơ vùng hàm bị co rút, dễ dẫn đến viêm và thoái hóa.
• Khí huyết ứ trệ: Việc lo âu, stress kéo dài (can khí uất kết) hoặc lười vận động khiến khí huyết không lưu thông được đến vùng mặt, gây ra các cơn đau âm ỉ, dai dẳng.

Viêm khớp răng có nguy hiểm không?

Nhiều bà con thường tặc lưỡi cho qua vì nghĩ đau hàm vài hôm là hết. Tuy nhiên, nếu không được quan tâm đúng cách, viêm khớp răng có thể dẫn đến nhiều hệ lụy:

“Viêm khớp răng không chỉ là chuyện cái đau ở miệng, mà nó là sự báo động cho cả hệ thống vận động đầu mặt. Nếu để lâu, gân cơ co rút có thể gây biến dạng khuôn mặt hoặc dẫn đến thoái hóa khớp hàm không phục hồi.”

Bệnh kéo dài sẽ khiến bà con ăn không ngon, ngủ không yên vì những cơn đau thái dương hành hạ. Việc hạn chế há miệng lâu ngày còn làm cơ hàm bị teo, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao tiếp và thẩm mỹ.

Hướng dẫn chăm sóc và làm dịu cơn đau tại nhà

Nếu bà con đang gặp phải những cơn đau mỏi hàm ở mức độ nhẹ, có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ sau đây để cảm thấy dễ chịu hơn:

Chế độ ăn uống “nhẹ nhàng” cho hàm

• Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo, súp, cơm nát, rau củ hầm nhừ để giảm bớt gánh nặng cho khớp hàm.
• Cắt nhỏ thức ăn thay vì cắn trực tiếp miếng lớn.
• Hạn chế thực phẩm quá cứng (xương, đá viên, hạt cứng) hoặc quá dai (thịt bò gân, mực khô).

Liệu pháp nhiệt hỗ trợ lưu thông khí huyết

• Chườm ấm: Sử dụng túi chườm ấm áp lên vùng hàm đau trong khoảng 15-20 phút. Hơi ấm giúp giãn cơ, thông kinh lạc và giảm đau hiệu quả.
• Chườm lạnh: Trong trường hợp hàm bị sưng tấy hoặc đau nhói cấp tính sau va chạm, bà con có thể dùng đá bọc khăn mỏng chườm nhẹ trong 10 phút để giảm sưng.

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

• Tập thói quen thư giãn cơ hàm: Giữ cho hai hàm răng không chạm nhau khi nghỉ ngơi.
• Tránh các cử động hàm quá mức như ngáp quá to hoặc hò hét quá lớn.
• Massage nhẹ nhàng vùng cơ hàm hàng ngày để giúp máu huyết lưu thông tốt hơn.

Lời khuyên từ Phòng khám Đỗ Minh Đường

Bà con thân mến, vùng đầu mặt là nơi tập trung nhiều dây thần kinh quan trọng. Do đó, việc tự ý dùng thuốc hay áp dụng các mẹo dân gian chưa qua kiểm chứng có thể gây ra những rủi ro khó lường. Mặc dù các biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp làm dịu triệu chứng, nhưng chúng không thể thay thế cho việc tìm hiểu rõ căn nguyên theo thể trạng từng người.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn đề cao tinh thần “Cá nhân hóa” trong chăm sóc sức khỏe. Mỗi người bệnh có một cơ địa khác nhau, người đau do nhiễm lạnh sẽ cần hướng xử lý khác với người đau do can thận hư. Việc thấu hiểu cơ thể mình là bước đầu tiên và quan trọng nhất để duy trì sức khỏe bền vững.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên khoa. Hiệu quả của các phương pháp hỗ trợ tại nhà có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và mức độ tình trạng của mỗi người.

Nếu bà con thấy tình trạng đau hàm kéo dài, xuất hiện dấu hiệu cứng khớp không thể há miệng hoặc ảnh hưởng lớn đến việc ăn uống, đừng ngần ngại chia sẻ vấn đề của mình. Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đưa ra những định hướng chăm sóc phù hợp nhất với thể trạng riêng biệt của từng người, giúp bà con sớm tìm lại sự thoải mái trong sinh hoạt hàng ngày.