3 nguyên nhân và cách cải thiện mất ngủ thể đàm nhiệt tại nhà

Mất ngủ không đơn giản chỉ là trằn trọc cả đêm, mà với nhiều bà con, đó còn là cảm giác lồng ngực nóng ran, miệng đắng ngắt và tâm thần luôn trong trạng thái bứt rứt không yên. Nếu anh chị em đang gặp phải tình trạng khó ngủ đi kèm với đờm đặc, hay hồi hộp thì rất có thể cơ thể đang lên tiếng cảnh báo về chứng mất ngủ thể đàm nhiệt – một trạng thái mất cân bằng sâu sắc từ bên trong tạng phủ.

Mất ngủ thể đàm nhiệt là gì dưới góc nhìn Nam y?

Trong quan niệm của y học cổ truyền nói chung và tại nhà thuốc Đỗ Minh Đường chúng tôi nói riêng, giấc ngủ được điều phối bởi sự bình hòa của âm dương và huyết khí. Khi âm huyết đủ đầy, tâm thần được nuôi dưỡng thì giấc ngủ sẽ đến tự nhiên và sâu giấc. Tuy nhiên, khi cơ thể xuất hiện “đàm” (dịch chuyển hóa không bình thường) và “nhiệt” (sức nóng trong cơ thể), hai yếu tố này kết hợp với nhau sẽ gây nhiễu loạn tâm thần.

Bà con có thể hiểu nôm na, “đàm nhiệt” giống như một luồng khí nóng ẩm, đặc quánh bao vây lấy tâm trí, khiến “Tâm” không được yên ổn. Đàm làm tắc nghẽn lưu thông khí huyết, còn nhiệt làm hun đúc tinh thần, dẫn đến tình trạng dù cơ thể rất mệt mỏi nhưng đầu óc lại luôn tỉnh táo một cách bất thường hoặc ngủ chập chờn, hay gặp mộng mị.

Dấu hiệu nhận biết mất ngủ thể đàm nhiệt

Khác với chứng mất ngủ do suy nhược cơ thể (thể hư), mất ngủ thể đàm nhiệt thường mang tính chất “thực” và “nhiệt” rõ rệt. Anh chị em có thể tự quan sát các biểu hiện sau đây của mình:

• Khó đi vào giấc ngủ, tâm trạng bứt rứt, bồn chồn, nằm trăn trở mãi không yên.
• Khi ngủ thường hay nằm mơ thấy những việc đáng sợ, hay bị giật mình tỉnh giấc và khó ngủ lại.
• Cảm giác ngực bụng đầy trướng, hay ợ hơi, nấc cụt hoặc có cảm giác vướng víu ở cổ họng như có đờm.
• Miệng đắng, lưỡi khô, rêu lưỡi thường dày và có màu vàng nhạt.
• Thường xuyên thấy hồi hộp, trống ngực đánh liên hồi, có khi kèm theo hoa mắt, chóng mặt.
• Tính tình trở nên nóng nảy, dễ cáu gắt với những việc nhỏ nhặt xung quanh.

Tại sao đàm nhiệt lại “ghé thăm” và gây mất ngủ?

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng phòng khám chúng tôi thường thấy tập trung ở 3 nhóm yếu tố chính sau:

1. Chế độ ăn uống thiếu khoa học

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong đời sống hiện đại. Việc bà con thường xuyên nạp vào cơ thể các loại thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, cay nóng hoặc lạm dụng rượu bia sẽ làm tổn thương tỳ vị. Tỳ vị yếu không chuyển hóa được thức ăn thành dinh dưỡng mà lại sinh ra đàm thấp, lâu ngày hóa nhiệt, xông thẳng lên phía trên gây rối loạn giấc ngủ.

2. Áp lực tinh thần kéo dài

Sự lo âu, suy nghĩ quá mức hoặc căng thẳng trong công việc làm cho khí cơ bị uất kết. Khi khí uất lại lâu ngày sẽ sinh hỏa, hỏa này nung nấu tân dịch thành đàm. Sự kết hợp giữa hỏa và đàm này chính là thủ phạm khiến tinh thần luôn trong trạng thái “báo động”, không thể thư giãn để đi vào giấc ngủ.

3. Biến chứng sau các đợt bệnh lý

Một số anh chị em sau khi mắc các bệnh về đường hô hấp hoặc tiêu hóa kéo dài, nhiệt độc chưa được thanh lọc hoàn toàn khỏi cơ thể, kết hợp với dịch đờm còn sót lại cũng dễ chuyển biến thành thể đàm nhiệt gây mất ngủ hậu kỳ.

Cách chăm sóc và cải thiện giấc ngủ tại nhà cho người thể đàm nhiệt

Đối với thể bệnh này, nguyên tắc cốt lõi là cần “thanh nhiệt – hóa đàm – an thần”. Bên cạnh việc điều chỉnh tâm lý, bà con nên chú trọng vào chế độ sinh hoạt hằng ngày:

Thay đổi thực đơn hằng ngày

Người bị đàm nhiệt nên ưu tiên các loại thực phẩm có tính mát, giúp thanh lọc cơ thể và trừ đờm:

• Tăng cường rau xanh và trái cây tươi như: rau má, khổ qua (mướp đắng), bí đao, rau mồng tơi.
• Sử dụng các loại hạt có tác dụng an thần nhẹ nhàng như tâm sen, hạt sen, đỗ đen.
• Hạn chế tối đa đồ ăn cay, nóng (ớt, tiêu, gừng quá nhiều), các loại thịt đỏ giàu đạm và đồ ăn chiên xào nhiều mỡ.
• Tuyệt đối tránh các chất kích thích như cà phê, trà đặc, thuốc lá, đặc biệt là vào buổi chiều tối.

Thực hiện các bài tập thư giãn

Vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông, hỗ trợ tỳ vị vận hóa tốt hơn, từ đó giảm tích tụ đàm thấp:

• Đi bộ nhẹ nhàng khoảng 20-30 phút mỗi ngày vào buổi chiều để giúp “xả” bớt năng lượng dư thừa và nhiệt độc.
• Tập hít thở sâu theo nhịp: Hít vào bằng mũi, bụng phình ra – Thở ra bằng miệng, bụng hóp lại. Việc này giúp bình hòa tâm khí rất tốt.
• Ngâm chân bằng nước ấm trước khi đi ngủ khoảng 15 phút để dẫn hỏa hạ hành, giúp tâm trí dịu lại.

Bà con cần lưu ý: Các mẹo chăm sóc tại nhà chỉ mang tính chất hỗ trợ và phù hợp với những trường hợp mới khởi phát hoặc tình trạng nhẹ. Hiệu quả của các phương pháp này có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng thực tế của mỗi người.

Khi nào bà con cần đến gặp chuyên gia?

Mất ngủ kéo dài không chỉ làm cơ thể suy kiệt mà còn có thể dẫn đến nhiều hệ lụy về huyết áp và tim mạch. Nếu anh chị em thấy mình đã thay đổi lối sống nhưng tình trạng vẫn không cải thiện, hoặc xuất hiện các dấu hiệu nặng hơn như:

• Mất ngủ trắng đêm kéo dài trên 2 tuần.
• Tâm thần hoảng loạn, ảo giác hoặc lo âu quá mức không kiểm soát được.
• Cảm giác đau tức ngực dữ dội hoặc khó thở thường xuyên.

Lúc này, việc thăm khám chuyên sâu là vô cùng cần thiết. Tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn đề cao tinh thần cá nhân hóa trong việc tư vấn chăm sóc sức khỏe. Mỗi bà con khi đến đây đều được chúng tôi thăm khám kỹ lưỡng để xác định rõ mức độ đàm nhiệt và trạng thái tạng phủ, từ đó đưa ra những lời khuyên và hướng hỗ trợ phù hợp nhất với từng cơ địa.

Hy vọng những chia sẻ trên đây sẽ giúp bà con hiểu rõ hơn về chứng mất ngủ thể đàm nhiệt và có cách chăm sóc bản thân tốt hơn. Đừng để những đêm trắng làm bào mòn sức khỏe và niềm vui sống của mình.

Thông tin chúng tôi cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên khoa. Để có hướng chăm sóc chính xác nhất cho tình trạng của mình, bà con có thể để lại thông tin hoặc đặt câu hỏi trực tiếp, đội ngũ Đỗ Minh Đường luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bà con.