5 sai lầm khi dùng thuốc ngủ lâu ngày và lộ trình phục hồi tự nhiên

Nhiều bà con khi gặp tình trạng khó ngủ thường có tâm lý muốn tìm đến giải pháp nhanh là các loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ, nhưng nếu lạm dụng lâu ngày, cơ thể rất dễ rơi vào trạng thái “lệ trị”. Tại Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi hiểu rằng một giấc ngủ ngon không chỉ đến từ việc ức chế thần kinh tạm thời mà là sự cân bằng tự nhiên của tạng phủ, giúp tinh thần tự an định mới là bền vững nhất.

Thực trạng lạm dụng thuốc ngủ và những hiểu lầm tai hại

Trong quá trình tiếp đón bà con tại ĐMĐ, chúng tôi nhận thấy một bộ phận không nhỏ người bệnh bị lệ thuộc vào thuốc ngủ đến mức nếu không có thuốc là “mắt mở trao tráo” cả đêm. Đa phần mọi người coi thuốc như một chiếc “công tắc” thần kỳ, cứ nhấn là ngủ mà quên mất rằng cơ chế ngủ tự nhiên của con người phức tạp hơn thế nhiều.

Một sai lầm phổ biến là khi thấy thuốc liều cũ không còn tác dụng, bà con tự ý tăng liều hoặc đổi sang loại mạnh hơn mà không có sự chỉ dẫn của chuyên gia. Điều này khiến hệ thần kinh bị quá tải, lâu dần dẫn đến tình trạng mệt mỏi rã rời sau khi thức dậy, đầu óc mê muội, kém tập trung, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống.

Góc nhìn Nam y: Tại sao thuốc ngủ không phải là “gốc” của vấn đề?

Theo y học cổ truyền (YHCT), giấc ngủ được điều phối bởi sự cân bằng giữa Âm và Dương, sự hòa hợp của các tạng phủ như Tâm, Can, Tỳ, Thận. Khi các tạng này bị suy yếu hoặc khí huyết lưu thông kém, thần không có nơi trú ngụ, dẫn đến tình trạng mất ngủ, ngủ chập chờn.

Ví dụ đời thường: Hãy tưởng tượng cơ thể bà con như một chiếc đèn dầu. Nếu dầu (huyết) cạn hoặc bấc đèn (tạng phủ) bị hỏng, bà con có cố gắng che chắn (dùng thuốc ngủ) thì ngọn lửa cũng không thể cháy sáng và ổn định được. Thuốc ngủ lúc này chỉ giống như việc dùng tay giữ bấc đèn tạm thời, buông tay ra là lửa lại tắt hoặc cháy lụi.

YHCT tập trung vào việc nuôi dưỡng “gốc” – tức là bồi bổ khí huyết, an thần, điều hòa tạng phủ để cơ thể tự tạo ra cơn buồn ngủ tự nhiên. Việc dùng thuốc ngủ hóa dược lâu ngày thực chất là đang “mượn” sự ức chế của hóa chất, lâu dần làm tê liệt khả năng tự điều chỉnh của hệ thần kinh, khiến gốc bệnh càng ngày càng suy kiệt.

Những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang “kêu cứu” vì thuốc ngủ

Không khó để nhận ra những tín hiệu mà cơ thể gửi đến khi bà con dùng thuốc ngủ sai cách hoặc quá lâu ngày. ĐMĐ xin liệt kê một số biểu hiện thường gặp để bà con tự đối chiếu với thể trạng của mình:

• Lờ đờ vào buổi sáng: Dù ngủ đủ tiếng nhưng khi thức dậy vẫn cảm thấy đầu nặng trịch, người mệt mỏi như chưa hề được nghỉ ngơi.
• Suy giảm trí nhớ: Thường xuyên quên trước quên sau, khó tập trung vào công việc, phản ứng chậm chạp với các tình huống xung quanh.
• Rối loạn tiêu hóa: Ăn uống không ngon miệng, đầy hơi, táo bón hoặc tiêu chảy do chức năng tỳ vị bị ảnh hưởng bởi tác dụng phụ của thuốc.
• Tâm trạng thất thường: Dễ cáu gắt, lo âu, hoặc có cảm giác buồn bã vô cớ, đây là dấu hiệu hệ thần kinh đang bị mất cân bằng trầm trọng.
• Nhờn thuốc: Phải dùng liều cao hơn mới ngủ được, hoặc thời gian tác dụng của thuốc ngắn lại, thường xuyên thức giấc giữa đêm và không ngủ lại được.

Lộ trình thay đổi lối sống để tìm lại giấc ngủ tự nhiên

Để thoát khỏi vòng xoáy lệ thuộc vào thuốc, bà con cần có một lộ trình kiên trì, không thể nôn nóng trong một sớm một chiều. Dưới đây là hướng dẫn từ ĐMĐ giúp bà con cải thiện nền tảng sức khỏe từ bên trong:

Làm ngay hôm nay: Giảm kích thích thần kinh

• Ngắt kết nối thiết bị điện tử: Tắt điện thoại, tivi ít nhất 60 phút trước khi ngủ. Ánh sáng xanh là kẻ thù số một của hormone gây ngủ Melatonin.
• Tạo không gian tĩnh: Đảm bảo phòng ngủ đủ tối, thoáng khí và yên tĩnh. Nhiệt độ phòng nên hơi mát để cơ thể dễ đi vào trạng thái nghỉ ngơi.
• Tránh các chất kích thích: Tuyệt đối không dùng trà, cà phê, thuốc lá hay rượu bia vào buổi chiều tối. Rượu có thể giúp bà con ngủ nhanh nhưng giấc ngủ sẽ rất nông và mệt.

Duy trì trong 7-14 ngày: Thiết lập nhịp sinh học

• Cố định giờ ngủ và giờ thức: Dù là ngày nghỉ, bà con cũng nên đi ngủ và dậy vào một khung giờ nhất định để huấn luyện lại “đồng hồ” trong cơ thể.
• Ngâm chân nước ấm: Trước khi đi ngủ 20 phút, hãy ngâm chân với nước ấm pha chút muối hoặc gừng. Đây là cách cực kỳ hiệu quả để dẫn hỏa quy nguyên, giúp khí huyết lưu thông xuống dưới, giảm bớt sự hưng phấn ở vùng đầu.
• Tập thở bụng: Dành 5-10 phút nằm thư giãn và tập trung vào hơi thở sâu. Khi bụng phình lên lúc hít vào và xẹp xuống lúc thở ra, hệ thần kinh giao cảm sẽ được xoa dịu.

Nuôi dưỡng nền tảng lâu dài: Ăn – Ngủ – Vận động

• Dinh dưỡng bổ huyết: Ưu tiên các thực phẩm có tính bình, dưỡng tâm như hạt sen, long nhãn, táo tàu, đỗ đen. Tránh ăn quá no hoặc thực phẩm khó tiêu vào bữa tối khiến tỳ vị phải làm việc vất vả, gây khó ngủ.
• Vận động nhẹ nhàng: Các bài tập như đi bộ, dưỡng sinh, yoga vào buổi sáng hoặc chiều sớm giúp khí huyết lưu thông, giải tỏa uất trệ trong cơ thể. Tránh vận động mạnh sát giờ đi ngủ.
• Giữ tinh thần lạc quan: Học cách buông bỏ những lo toan của ngày cũ trước khi bước lên giường. Một tâm thế thảnh thơi chính là liều thuốc an thần tốt nhất.

Khi nào bà con cần đến sự hỗ trợ của chuyên gia?

Chúng tôi luôn khuyến khích bà con chủ động thay đổi lối sống, nhưng trong một số trường hợp, việc tự xử lý có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn. Hãy cân nhắc việc thăm khám sớm nếu gặp các tình trạng sau:

• Mất ngủ kéo dài trên 1 tháng dù đã áp dụng nhiều biện pháp hỗ trợ tại nhà.
• Tình trạng mất ngủ đi kèm với các cơn đau đầu dữ dội, tức ngực, hoặc hụt hơi thường xuyên.
• Bà con cảm thấy kiệt sức, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày hoặc có các biểu hiện trầm cảm, lo âu quá mức.
• Muốn cai thuốc ngủ nhưng gặp các triệu chứng “vật thuốc” khó chịu như run tay chân, vã mồ hôi, tim đập nhanh.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi không đi sâu vào việc chỉ điều trị triệu chứng mất ngủ đơn thuần. Thay vào đó, các bác sĩ sẽ thăm khám kỹ lưỡng để xác định xem tạng phủ nào của bà con đang gặp vấn đề, từ đó đưa ra hướng chăm sóc cá nhân hóa, giúp cơ thể tự phục hồi khả năng cân bằng Âm Dương, mang lại giấc ngủ sâu và trọn vẹn theo đúng cơ chế tự nhiên của con người.

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Hiệu quả cải thiện sức khỏe có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng thực tế của mỗi người.

Mỗi người có một thể trạng và nguyên nhân gây mất ngủ khác nhau, do đó không có một công thức chung tuyệt đối nào cho tất cả mọi người. Nếu bà con đang lo lắng về tình trạng lệ thuộc vào thuốc ngủ hoặc muốn tìm hướng chăm sóc sức khỏe bền vững theo hướng Nam y, hãy liên hệ hoặc để lại thông tin để chúng tôi có thể tư vấn chi tiết hơn dựa trên tình trạng cụ thể của mình.

Bà con có thể để lại thông tin hoặc câu hỏi dưới đây để được hỗ trợ tư vấn về cách chăm sóc sức khỏe giấc ngủ theo hướng cá nhân hóa!

“`