4 nhóm đối tượng tuyệt đối không nên uống nước lá vông chữa mất ngủ

Lá vông (vông nem) vốn là món quà quý từ thiên nhiên mà bà con ta vẫn hay dùng để an thần, trị mất ngủ. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tùy tiện hái lá nấu nước uống vì nếu dùng sai người, sai cách, thảo dược này có thể gây ra những phản ứng không mong muốn cho sức khỏe.

Hiểu đúng về đặc tính của lá vông theo góc nhìn y học cổ truyền

Trong y học cổ truyền, lá vông nem có vị hơi chát, tính bình, quy vào hai kinh chính là Tâm và Can. Công dụng nổi bật nhất của loại lá này là sát trùng, tiêu viêm, trừ phong thấp và đặc biệt là an thần, gây ngủ. Bà con thường dùng lá vông để chữa các chứng khó ngủ, trằn trọc, giúp tinh thần thư thái hơn sau những giờ làm việc mệt mỏi.

Tuy nhiên, các chuyên gia tại Phòng khám Đỗ Minh Đường (ĐMĐ) lưu ý rằng, trong lá vông có chứa một lượng nhỏ alkaloid gọi là erythrin. Hoạt chất này có tác dụng làm thư giãn cơ bắp và ức chế hệ thần kinh trung ương. Ở liều lượng vừa đủ, nó giúp ngủ ngon, nhưng nếu dùng quá liều hoặc dùng cho người không phù hợp, nó có thể trở thành “con dao hai lưỡi”.

Ai không nên uống nước lá vông? Những nhóm đối tượng cần thận trọng

Dù là thảo dược lành tính nhưng lá vông vẫn có những “vùng cấm” nhất định. Dưới đây là những nhóm đối tượng mà chúng tôi khuyên nên hạn chế hoặc tuyệt đối không tự ý sử dụng:

1. Người có thể trạng hư hàn, tỳ vị yếu

Những bà con thường xuyên bị lạnh bụng, tiêu chảy, phân lỏng hoặc sợ lạnh thì không nên uống nước lá vông. Do đặc tính của lá vông có khả năng ức chế nhẹ, nếu kết hợp với cơ địa đang suy nhược, dương khí kém sẽ dễ dẫn đến tình trạng mệt mỏi kéo dài, tiêu hóa kém đi.

2. Trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh

Hệ thống tạng phủ của trẻ nhỏ, đặc biệt là tỳ và thận, chưa hoàn thiện. Việc cho trẻ uống nước lá vông đậm đặc có thể gây quá tải cho quá trình đào thải của cơ thể. Đối với trẻ nhỏ bị mất ngủ hay quấy khóc, bà con nên tìm hiểu kỹ nguyên nhân thay vì tự ý cho bé uống các loại nước lá dân gian.

3. Phụ nữ đang mang thai và cho con bú

Đây là giai đoạn cực kỳ nhạy cảm. Mặc dù chưa có nhiều báo cáo khẳng định lá vông gây hại cho thai nhi, nhưng với tính chất tác động lên hệ thần kinh, các mẹ bầu và mẹ bỉm sữa nên tránh sử dụng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sự phát triển của trẻ.

4. Người đang mắc các bệnh lý về gan, thận nặng

Mọi loại thảo dược khi đi vào cơ thể đều cần gan và thận xử lý, đào thải. Với những người chức năng gan thận đang suy giảm trầm trọng, việc nạp thêm hoạt chất alkaloid từ lá vông có thể gây áp lực thêm cho các cơ quan này.

Những sai lầm tai hại khi sử dụng lá vông tại nhà

Nhiều anh em, bà con vì nóng lòng muốn cải thiện giấc ngủ mà mắc phải những sai lầm sau, dẫn đến “tiền mất tật mang”:

• Uống quá nhiều và quá đậm đặc: Việc lạm dụng lá vông có thể gây ra tình trạng ngộ độc nhẹ với các biểu hiện như sụp mi mắt, cơ bắp rã rời, chân tay không có lực.
• Sử dụng lá tươi chưa qua sơ chế: Lá vông tươi thường chứa nhiều tạp chất và nhựa. Cách tốt nhất là nên rửa sạch, phơi khô nhẹ hoặc sao vàng trước khi đun nước uống.
• Dùng thay nước lọc hàng ngày: Nước lá vông chỉ nên dùng như một liệu pháp hỗ trợ trong thời gian ngắn. Uống liên tục kéo dài có thể làm đảo lộn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường để sử dụng lá vông an toàn

Để phát huy tối đa công dụng của lá vông mà vẫn đảm bảo an toàn, ĐMĐ xin chia sẻ một số lưu ý nhỏ cho bà con:

1. Liều lượng phù hợp: Chỉ nên dùng khoảng 10 – 15g lá khô (hoặc 20 – 30g lá tươi) mỗi ngày.
2. Thời điểm uống: Tốt nhất nên uống vào buổi tối, trước khi đi ngủ khoảng 1 – 2 tiếng để cơ thể có thời gian hấp thụ và đi vào giấc ngủ tự nhiên.
3. Lắng nghe cơ thể: Nếu sau khi uống bà con thấy có hiện tượng hoa mắt, chóng mặt hoặc buồn nôn thì nên dừng ngay lập tức.
4. Kết hợp lối sống: Mất ngủ thường do nhiều nguyên nhân như stress, thói quen ăn uống hay bệnh lý nền. Lá vông chỉ hỗ trợ phần ngọn, bà con cần chú ý giữ tinh thần thoải mái, hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ.

Thông tin về lá vông trên đây mang tính chất tham khảo dựa trên kinh nghiệm y học cổ truyền. Hiệu quả sử dụng có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người. Bà con không nên tự ý áp dụng như một phác đồ điều trị thay thế các tư vấn chuyên môn.

Nếu tình trạng mất ngủ, mệt mỏi kéo dài ảnh hưởng đến cuộc sống, bà con nên chủ động đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín. Việc xác định đúng nguyên nhân từ sâu bên trong tạng phủ (như tâm tỳ hư, can khí uất kết…) mới là chìa khóa để lấy lại giấc ngủ ngon bền vững.

Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn lòng đồng hành, lắng nghe những chia sẻ về sức khỏe của bà con. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về cách sử dụng thảo dược hay cần tư vấn về tình trạng sức khỏe theo thể trạng cá nhân, bà con có thể để lại thông tin để được các chuyên gia hỗ trợ kịp thời.