Dùng tâm sen chữa mất ngủ: Uống 7-10 ngày phải dừng để tránh hại thân

Nhiều bà con khi mất ngủ thường tìm đến tâm sen như một “vị cứu tinh” từ thiên nhiên để tìm lại giấc ngủ ngon mà không biết rằng việc lạm dụng loại thảo dược này quá mức có thể gây ra những hệ lụy khó lường cho sức khỏe. Tại Đỗ Minh Đường (ĐMĐ), chúng tôi luôn nhấn mạnh rằng thảo dược dù tốt đến đâu cũng cần dùng đúng liều, đủ lượng và phù hợp với cơ địa mới có thể phát huy tối đa giá trị nuôi dưỡng cơ thể.

Uống tâm sen bao lâu thì nên dừng để đảm bảo an toàn?

Trong y học cổ truyền, tâm sen (hay còn gọi là Liên tử tâm) vốn nổi tiếng với tác dụng thanh tâm, an thần, giúp bà con cải thiện tình trạng khó ngủ, hồi hộp, lo âu. Tuy nhiên, tâm sen có tính hàn và chứa một lượng nhỏ độc tính alkaloid, nếu tích tụ quá lâu trong cơ thể sẽ không tốt cho hệ tiêu hóa và tim mạch.

Theo kinh nghiệm và quan điểm chăm sóc sức khỏe tại ĐMĐ, bà con nên tuân thủ nguyên tắc sử dụng như sau:

• Liệu trình phổ biến: Thông thường, bà con chỉ nên uống tâm sen liên tục trong khoảng 7 – 10 ngày. Sau thời gian này, khi giấc ngủ đã bắt đầu ổn định hơn, bà con nên tạm dừng để cơ thể có thời gian đào thải và nghỉ ngơi.
• Thời gian nghỉ: Sau mỗi đợt sử dụng, bà con nên nghỉ ít nhất từ 1 – 2 tuần trước khi có ý định bắt đầu lại một đợt mới. Việc dùng “ngắt quãng” giúp tránh tình trạng cơ thể bị lệ thuộc vào thảo dược và hạn chế các tác dụng phụ do tính hàn gây ra.
• Lưu ý về liều lượng: Mỗi ngày chỉ nên dùng từ 2 – 3g tâm sen khô (khoảng một nhúm nhỏ) hãm trà. Không nên pha quá đặc hoặc uống thay nước lọc cả ngày vì có thể gây mệt mỏi, rối loạn nhịp tim.

Vì sao không nên uống tâm sen kéo dài quá mức?

Nhiều người có thói quen hễ cứ thấy mất ngủ là lại lôi tâm sen ra uống triền miên tháng này qua tháng khác. Điều này vô tình khiến cơ thể rơi vào trạng thái mất cân bằng nghiêm trọng. Dưới đây là những lý do bà con cần lưu ý:

Gây tích tụ độc tính Alkaloid

Tâm sen tươi có hàm lượng alkaloid khá cao, có thể gây tác động tiêu cực đến nhịp tim nếu dùng quá liều. Dù đã qua bào chế (sao vàng), lượng độc tính này giảm đi đáng kể nhưng nếu uống liên tục nhiều tháng, cơ thể không kịp chuyển hóa hết, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, lo âu ngược trở lại hoặc làm giảm trí nhớ.

Gây hại cho hệ tiêu hóa (Tỳ vị hư hàn)

Tâm sen có tính cực hàn (rất lạnh). Đối với những bà con vốn có thể trạng hàn, tỳ vị yếu, thường xuyên bị lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng, việc uống tâm sen dài ngày sẽ làm nặng thêm tình trạng này. Hệ quả là bà con sẽ thấy ăn uống không ngon miệng, đầy bụng, khó tiêu và cơ thể luôn trong trạng thái thiếu sức sống.

Ảnh hưởng đến chức năng sinh lý

Một số nghiên cứu và ghi chép trong Đông y cho thấy, việc lạm dụng tâm sen kéo dài có thể làm giảm ham muốn ở cả nam và nữ do tính hàn làm suy giảm dương khí của cơ thể. Đây là điều mà anh em, chị em cần đặc biệt lưu tâm khi sử dụng trà tâm sen làm mẹo chữa mất ngủ tại nhà.

Nhận diện đối tượng cần thận trọng khi dùng tâm sen

Mỗi người có một cơ địa khác nhau, không phải ai uống tâm sen cũng mang lại kết quả như ý. Tại ĐMĐ, chúng tôi luôn đề cao tinh thần cá nhân hóa trong việc sử dụng thảo dược. Những nhóm đối tượng sau đây nên cực kỳ thận trọng hoặc tránh dùng tâm sen:

• Người thể trạng hư hàn: Biểu hiện là sợ lạnh, tay chân thường xuyên lạnh, hay bị tiêu chảy, đầy bụng.
• Người bị huyết áp thấp: Tâm sen có tác dụng hạ áp nhẹ, do đó người huyết áp thấp dùng nhiều có thể bị hoa mắt, chóng mặt, ngất xỉu.
• Trẻ em và phụ nữ mang thai: Đây là những đối tượng có cơ địa nhạy cảm, tuyệt đối không nên tự ý dùng tâm sen khi chưa có sự hướng dẫn từ người có chuyên môn.
• Người đang bị rối loạn tiêu hóa: Tính lạnh của tâm sen sẽ khiến tình trạng đi ngoài trở nên nghiêm trọng hơn.

Cách sơ chế và sử dụng tâm sen đúng chuẩn y học cổ truyền

Để tâm sen phát huy tốt nhất khả năng an thần mà vẫn đảm bảo an toàn, bà con nên chú ý đến cách bào chế:

1. Phải sao vàng: Tuyệt đối không dùng tâm sen tươi hoặc tâm sen chưa qua bào chế. Bà con nên sao vàng tâm sen trên chảo nóng cho đến khi dậy mùi thơm, màu hơi ngả vàng đậm để loại bỏ bớt độc tính alkaloid và giảm tính hàn.
2. Hãm trà đúng cách: Dùng nước sôi 100 độ C để hãm tâm sen trong khoảng 10 – 15 phút. Nước trà nên có màu xanh vàng nhạt, vị đắng thanh.
3. Thời điểm uống: Tốt nhất nên uống sau bữa ăn tối khoảng 1 – 2 tiếng. Tránh uống khi bụng đang quá đói vì dễ gây cồn cào ruột hoặc hiện tượng “say trà”.

Lời khuyên từ Đỗ Minh Đường: Việc sử dụng tâm sen chỉ là giải pháp hỗ trợ tạm thời cho các trường hợp mất ngủ nhẹ do căng thẳng, áp lực. Nếu bà con thấy tình trạng mất ngủ kéo dài hơn 1 tháng, kèm theo các dấu hiệu như suy nhược cơ thể, sụt cân, đau đầu triền miên, thì tâm sen đơn thuần sẽ không thể giải quyết được gốc rễ vấn đề.

Xây dựng lối sống lành mạnh thay vì phụ thuộc vào thảo dược

Để có giấc ngủ bền vững, bà con nên kết hợp việc dùng tâm sen (đúng liệu trình) với việc điều chỉnh lối sống:

• Ổn định giờ giấc: Tập thói quen đi ngủ và thức dậy vào một khung giờ cố định, kể cả ngày nghỉ.
• Giảm áp lực cho não bộ: Ngừng sử dụng điện thoại, máy tính ít nhất 30 phút trước khi ngủ để tránh ánh sáng xanh gây ức chế melatonin (hormone ngủ).
• Vận động nhẹ nhàng: Các bài tập dưỡng sinh, đi bộ nhẹ vào buổi chiều giúp khí huyết lưu thông, tạng phủ được thư giãn, từ đó giấc ngủ sẽ đến tự nhiên hơn.
• Tinh thần thoải mái: Học cách buông bỏ áp lực trước khi lên giường, có thể nghe nhạc nhẹ hoặc thiền định ngắn để tâm trí được nghỉ ngơi.

Thông tin về cách dùng tâm sen trên đây mang tính chất tham khảo dựa trên kiến thức y học cổ truyền chung. Hiệu quả sử dụng và thời gian cần thiết để cải thiện giấc ngủ có thể khác nhau tùy thuộc vào cơ địa, thể trạng và nguyên nhân gây mất ngủ của mỗi người. Bà con không nên tự ý áp dụng liều lượng quá cao hoặc dùng thay thế các chỉ định chuyên khoa nếu bệnh lý đang ở giai đoạn nặng.

Nếu bà con đang gặp vấn đề về giấc ngủ mà dùng các mẹo dân gian mãi không thấy chuyển biến, hoặc muốn được định hướng cách chăm sóc sức khỏe theo đúng thể trạng riêng của mình, đừng ngần ngại để lại thông tin hoặc liên hệ. Phòng khám Đỗ Minh Đường luôn sẵn sàng lắng nghe, đồng hành và tư vấn giúp bà con tìm lại sự cân bằng, khỏe mạnh từ gốc bằng tinh hoa Nam y Việt Nam.