Đau khớp ngày Tết: 3 điểm nghẽn khí huyết khiến khớp nhức mỏi dai dẳng

Những ngày Tết, không ít bà con than thở rằng khớp gối, khớp vai, thắt lưng bỗng dưng đau nhức hơn bình thường. Nhiều người vội cho rằng “chắc tại có tuổi rồi”, nhưng thực tế theo góc nhìn Nam y, đau khớp ngày Tết không hẳn do tuổi tác, mà rất часто liên quan đến khí huyết đang bị ứ trệ ở đâu đó trong cơ thể.

Từ thực tế thăm khám tại Phòng khám Đỗ Minh Đường, chúng tôi nhận thấy: có người mới ngoài 40 đã đau khớp rõ rệt mỗi dịp Tết, trong khi có người lớn tuổi hơn lại chỉ nhức mỏi nhẹ. Điều này cho thấy, tuổi tác chỉ là một phần, còn gốc rễ sâu xa thường nằm ở sự lưu thông khí huyết và trạng thái tạng phủ bên trong.

Đau khớp ngày Tết: Vì sao không thể chỉ đổ lỗi cho tuổi tác?

Trong quan niệm dân gian, hễ đau khớp là nghĩ ngay đến “già rồi, xương cốt yếu”. Tuy nhiên, theo Y học cổ truyền, xương khớp không chỉ phụ thuộc vào tuổi, mà chịu ảnh hưởng trực tiếp từ khí huyết và các tạng phủ như can, thận, tỳ.

Tuổi tác có thể làm khí huyết suy dần, nhưng nếu khí huyết vẫn lưu thông tốt, gân xương được nuôi dưỡng đầy đủ thì khớp vẫn có thể vận động linh hoạt. Ngược lại, người còn trẻ nhưng khí huyết ứ trệ, tạng phủ suy yếu, thì khớp cũng dễ đau nhức, tê mỏi.

Đặc biệt trong dịp Tết, sinh hoạt đảo lộn, ăn uống thất thường, ít vận động, thức khuya… chính là “chất xúc tác” khiến tình trạng ứ trệ bộc lộ rõ hơn qua các cơn đau khớp.

Góc nhìn Nam y: Khí huyết tắc ở đâu thì khớp đau ở đó

Nam y cho rằng: “Khí hành thì huyết hành, khí trệ thì huyết ứ”. Khí huyết giống như dòng nước nuôi dưỡng toàn bộ cơ thể. Khi dòng chảy này bị tắc nghẽn, nơi nào thiếu nuôi dưỡng thì nơi đó sinh đau.

Với xương khớp, khí huyết giữ vai trò:

• Nuôi dưỡng gân, cơ, sụn khớp
• Giữ cho khớp linh hoạt, vận động trơn tru
• Giúp đào thải các yếu tố ứ trệ, phong – hàn – thấp

Khi khí huyết bị ứ, khớp không được “bôi trơn” đầy đủ, dễ sinh ra cảm giác đau, cứng, khô khớp, nhất là khi trời lạnh hoặc sau ăn uống, sinh hoạt quá đà.

Ví von dễ hiểu: Khớp giống như bản lề cửa. Nếu được tra dầu thường xuyên, cửa mở nhẹ nhàng. Nếu lâu ngày không tra dầu, lại thêm bụi bẩn bám vào, bản lề sẽ kêu cót két, mở ra rất nặng nề.

Những “điểm nghẽn” khí huyết hay gặp trong dịp Tết

1. Khí huyết ứ trệ do ăn uống quá tải

Ngày Tết, bà con thường ăn nhiều thịt, đồ chiên rán, bánh chưng, bánh tét, uống rượu bia nhiều hơn. Những thực phẩm này dễ sinh thấp, sinh nhiệt, làm tỳ vị quá tải.

Khi tỳ vị suy yếu, việc vận hóa dinh dưỡng kém đi, khí huyết sinh ra không đủ hoặc lưu thông không thông suốt. Hệ quả là các khớp, đặc biệt là khớp gối, cổ chân, bàn tay, dễ đau nhức.

2. Khí trệ do sinh hoạt đảo lộn, ít vận động

Tết là thời gian nghỉ ngơi, nhưng nhiều người nghỉ quá nhiều: ngồi lâu, nằm nhiều, ít đi lại. Khí huyết vốn cần vận động để lưu thông, nay bị “đóng băng”, dễ sinh trệ.

Khí trệ lâu ngày kéo theo huyết ứ, biểu hiện rõ qua cảm giác:

• Đau âm ỉ, dai dẳng
• Đau tăng khi thời tiết lạnh
• Cứng khớp buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu

3. Hàn – thấp xâm nhập khi trời lạnh

Thời điểm Tết thường rơi vào mùa lạnh. Việc thức khuya, uống rượu bia, ngủ không đủ giấc khiến chính khí suy yếu, tạo điều kiện cho hàn và thấp xâm nhập vào kinh lạc.

Hàn làm co rút, thấp làm nặng nề. Khi hai yếu tố này kết hợp, khớp dễ sưng, đau, nặng nề, nhất là ở những người vốn đã có nền khí huyết kém.

Đau khớp ngày Tết thường đi kèm những dấu hiệu nào?

Từ quan sát thực tế, Phòng khám Đỗ Minh Đường nhận thấy bà con đau khớp dịp Tết thường có thêm một số biểu hiện sau:

• Tê bì tay chân, cảm giác nặng khớp
• Khớp cứng buổi sáng, vận động một lúc mới đỡ
• Người mệt mỏi, ăn uống kém ngon
• Ngủ không sâu giấc, dễ tỉnh giữa đêm

Những dấu hiệu này cho thấy không chỉ riêng khớp “có vấn đề”, mà nền tảng khí huyết và tạng phủ bên trong đang mất cân bằng.

Hướng tự chăm sóc tại nhà giúp khớp dễ chịu hơn trong và sau Tết

Làm ngay để giảm ứ trệ

• Giữ ấm khớp, nhất là đầu gối, cổ tay, cổ chân khi trời lạnh
• Hạn chế ngồi hoặc nằm một tư thế quá lâu
• Uống đủ nước ấm trong ngày

Duy trì 7–14 ngày để khí huyết dần thông

• Ăn uống điều độ, giảm bớt đồ chiên rán, rượu bia
• Tăng rau xanh, món hấp, luộc, dễ tiêu
• Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày: đi bộ, xoay khớp chậm rãi

Nuôi nền tảng lâu dài theo tinh thần Nam y

• Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya kéo dài
• Giữ tinh thần thư thái, tránh căng thẳng sau kỳ nghỉ
• Duy trì thói quen vận động đều, không quá sức

Những điều chỉnh này tuy đơn giản nhưng giúp khí huyết được nuôi dưỡng và lưu thông tốt hơn, từ đó hỗ trợ khớp vận động nhẹ nhàng.

Khi nào bà con nên thăm khám để được tư vấn kỹ hơn?

Đau khớp ngày Tết đa phần có thể cải thiện khi sinh hoạt điều độ trở lại. Tuy nhiên, bà con nên cân nhắc thăm khám sớm nếu gặp các tình trạng:

• Đau khớp kéo dài nhiều tuần không giảm
• Đau tăng dần, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt
• Khớp sưng, nóng, hạn chế vận động nhiều

Việc thăm khám giúp xác định rõ tình trạng khí huyết, tạng phủ và có hướng chăm sóc phù hợp theo từng cơ địa, tránh để ứ trệ kéo dài gây ảnh hưởng lâu dài.

Hiểu đúng để xử lý đúng: Đau khớp không chỉ là chuyện của tuổi

Qua góc nhìn Nam y, Phòng khám Đỗ Minh Đường mong bà con hiểu rằng: đau khớp ngày Tết không đơn thuần do tuổi tác, mà là “lời nhắc” của cơ thể khi khí huyết đang bị tắc nghẽn ở đâu đó. Nếu chỉ đổ lỗi cho tuổi mà bỏ qua việc điều chỉnh sinh hoạt và chăm sóc nền tảng bên trong, tình trạng đau nhức rất dễ lặp lại mỗi dịp lễ Tết.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, hiệu quả cải thiện có thể khác nhau tùy cơ địa và thể trạng mỗi người. Nếu tình trạng đau khớp kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bà con nên thăm khám để được tư vấn hướng chăm sóc phù hợp. Nếu cần định hướng theo thể trạng cụ thể, Phòng khám Đỗ Minh Đường sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ bà con hiểu rõ hơn về tình trạng của mình.