5 dấu hiệu viêm khớp mắt cá chân và cách chăm sóc an toàn tại nhà

Bà con thường chủ quan khi thấy cổ chân đau nhức, sưng tấy sau một ngày làm việc vất vả, nhưng thực tế “bệnh viêm khớp mắt cá chân” không đơn giản chỉ là cảm giác mỏi mệt. Đây có thể là tín hiệu cảnh báo khớp xương của chúng ta đang bị tàn phá từ bên trong, nếu không thấu hiểu để chăm sóc đúng cách, việc đi lại tự nhiên hằng ngày sẽ sớm trở thành một gánh nặng.

Thấu hiểu bệnh viêm khớp mắt cá chân dưới góc nhìn y học cổ truyền

Trong y học cổ truyền, viêm khớp mắt cá chân thường được xếp vào phạm vi chứng “Tý”. Chữ “Tý” ở đây mang nghĩa là sự bế tắc, không thông suốt. Khi chính khí (sức đề kháng của cơ thể) bị suy giảm, các tác nhân bên ngoài như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm ướt) sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, cơ khớp. Sự xâm nhập này gây ra tình trạng khí huyết ứ trệ tại vùng mắt cá chân, dẫn đến các biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau mà bà con thường thấy.

Ngoài yếu tố bên ngoài, tình trạng này còn liên quan mật thiết đến chức năng của tạng Can và Thận. Thận chủ cốt tủy, Can chủ cân (gân). Khi tuổi tác cao hoặc cơ thể suy nhược, chức năng của hai tạng này suy yếu khiến xương khớp không được nuôi dưỡng đầy đủ, gân cốt kém dẻo dai, từ đó dễ nảy sinh tình trạng viêm đau dai dẳng tại khớp mắt cá chân.

Dấu hiệu nhận biết viêm khớp mắt cá chân – Đừng đợi đến khi không thể đi lại

Viêm khớp mắt cá chân không xuất hiện ồ ạt ngay từ đầu mà thường diễn tiến âm thầm với những tín hiệu cảnh báo ban đầu khá mờ nhạt. Bà con nên lưu tâm nếu thấy cơ thể xuất hiện các biểu hiện sau:

• Đau nhức vùng cổ chân: Cơn đau thường xuất hiện khi bắt đầu vận động sau một thời gian nghỉ dài, ví dụ như lúc vừa ngủ dậy hoặc đứng lên sau khi ngồi lâu. Đau giảm bớt khi vận động nhẹ nhàng nhưng sẽ tăng nặng nếu đi lại quá nhiều hoặc mang vác nặng.
• Sưng tấy và nóng ran: Vùng mắt cá chân có biểu hiện sưng to hơn bình thường, khi sờ vào cảm thấy ấm nóng hơn so với các vùng da xung quanh.
• Cứng khớp buổi sáng: Đây là dấu hiệu điển hình, bà con cảm thấy cổ chân bị cứng, khó xoay chuyển hoặc gập duỗi bàn chân ngay khi ngủ dậy, thường mất khoảng 15-30 phút mới “mở máy” để đi lại bình thường được.
• Tiếng kêu lạo xạo: Khi di chuyển hoặc xoay cổ chân, bà con có thể nghe thấy những tiếng lạo xạo, lục cục phát ra từ bên trong khớp.
• Hạn chế vận động: Việc leo cầu thang, ngồi xổm hoặc di chuyển trên địa hình không bằng phẳng trở nên khó khăn và đau đớn.

Vì sao cổ chân của chúng ta lại bị viêm đau?

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, việc nhận diện đúng nguồn gốc vấn đề sẽ giúp chúng ta có hướng xử trí phù hợp hơn:

• Thoái hóa tự nhiên: Theo thời gian, lớp sụn bảo vệ đầu xương tại khớp mắt cá bị bào mòn, khiến các đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau gây viêm và đau.
• Chấn thương cũ: Những lần bong gân, trật khớp hoặc gãy xương vùng cổ chân dù đã lành nhưng nếu không được phục hồi tốt vẫn có thể để lại di chứng viêm khớp về sau.
• Đặc thù công việc: Những người phải đứng quá lâu, đi bộ thường xuyên hoặc vận động viên thể thao thường xuyên gây áp lực lớn lên khớp cổ chân, khiến khớp nhanh bị quá tải và viêm nhiễm.
• Trọng lượng cơ thể: Thừa cân, béo phì tạo áp lực rất lớn lên hai khớp mắt cá chân – vốn là bộ phận chịu toàn bộ sức nặng của cơ thể khi đứng và đi.
• Yếu tố thời tiết: Với những người có cơ địa nhạy cảm, khi trời chuyển lạnh hoặc độ ẩm cao (Hàn, Thấp), các mạch máu co lại, khí huyết lưu thông kém khiến tình trạng đau nhức trở nên trầm trọng hơn.

Hướng xử trí an toàn và chăm sóc khớp mắt cá chân tại nhà

Khi bắt đầu cảm nhận thấy những cơn đau nhẹ tại cổ chân, bà con không nên quá lo lắng nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan. Dưới đây là lộ trình chăm sóc mà Đỗ Minh Đường gợi ý để hỗ trợ bảo vệ khớp cổ chân:

Chăm sóc ngay khi có cơn đau cấp tính

• Nghỉ ngơi hợp lý: Khi khớp đang sưng đau, hãy tạm dừng các hoạt động mạnh hoặc đi lại quá nhiều. Nên nằm kê cao chân bằng một chiếc gối mềm để hỗ trợ giảm sưng.
• Chườm ấm đúng cách: Nếu đau nhức do nhiễm lạnh hoặc thoái hóa (không có biểu hiện sưng đỏ, nóng tấy), bà con có thể chườm ấm vùng cổ chân để giúp giãn mạch, tăng cường lưu thông máu và giảm đau.
• Lựa chọn giày dép phù hợp: Hãy bỏ qua những đôi giày cao gót hoặc giày quá chật. Ưu tiên các loại giày mềm, có đế bằng và có khả năng nâng đỡ vòm bàn chân tốt.

Duy trì thói quen phục hồi lâu dài

• Bài tập nhẹ nhàng cho cổ chân: Bà con có thể thực hiện các động tác xoay cổ chân nhẹ nhàng, gập duỗi bàn chân ngay trên giường hoặc khi ngồi làm việc để giúp khớp tiết dịch bôi trơn và tránh cứng khớp.
• Ngâm chân thảo dược: Sử dụng các loại thảo dược quanh nhà như lá lốt, gừng, muối hạt đun nước ấm ngâm chân mỗi tối trước khi đi ngủ. Việc này không chỉ giúp giảm đau khớp mắt cá chân mà còn hỗ trợ lưu thông khí huyết toàn thân, giúp bà con ngủ ngon hơn.
• Kiểm soát cân nặng: Một chế độ ăn uống khoa học để giảm áp lực lên cổ chân là điều vô cùng cần thiết trong hành trình bảo vệ xương khớp.

Ghi chú từ chuyên gia: Mỗi người có một cơ địa và tình trạng bệnh lý khác nhau, do đó kết quả chăm sóc và phục hồi sẽ có sự khác biệt. Những hướng dẫn trên mang tính chất tham khảo chung cho mức độ nhẹ. Nếu tình trạng đau nhức kéo dài, sưng to bất thường hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, bà con nên chủ động tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kỹ lưỡng.

Khi nào bà con cần đi thăm khám sớm?

Dù y học cổ truyền đề cao việc tự chăm sóc và bồi bổ cơ thể, nhưng có những dấu hiệu “báo động đỏ” mà bà con cần lưu ý để đi khám kịp thời:

1. Cơn đau dữ dội khiến bạn không thể đặt chân xuống đất để bước đi.
2. Vùng mắt cá chân sưng to nhanh chóng, đỏ rực và sờ vào thấy rất nóng.
3. Tình trạng đau nhức kèm theo sốt cao hoặc mệt mỏi toàn thân.
4. Khớp cổ chân có dấu hiệu biến dạng hoặc lệch so với bình thường.
5. Đã áp dụng các biện pháp nghỉ ngơi, chăm sóc tại nhà từ 7-10 ngày nhưng không thấy cải thiện.

Việc phát hiện và can thiệp sớm khi bệnh còn ở giai đoạn khởi phát sẽ giúp bảo tồn sụn khớp tốt hơn, tránh được những biến chứng phức tạp về sau. Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn ưu tiên việc thấu hiểu căn nguyên từ sâu bên trong cơ địa của mỗi người để đưa ra những lời khuyên chăm sóc phù hợp nhất.

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Hiệu quả còn tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng của mỗi người. Nếu bà con đang gặp vấn đề về khớp mắt cá chân và cần được tư vấn về hướng chăm sóc theo tinh thần Nam y Việt Nam, hãy liên hệ với Phòng khám Đỗ Minh Đường để được hỗ trợ tận tâm nhất.