11 cách trị mất ngủ cho người già tại nhà an toàn và hiệu quả

Mất ngủ, trằn trọc suốt đêm không chỉ là nỗi lo của riêng người cao tuổi mà còn là niềm trăn trở của con cháu trong gia đình khi chứng kiến ông bà, cha mẹ ngày một héo hon, suy kiệt sức khỏe. Hiểu được nỗi lòng ấy, chúng tôi xin chia sẻ những cách trị mất ngủ cho người già tại nhà an toàn, dễ thực hiện để bà con sớm tìm lại giấc ngủ ngon, tinh thần sảng khoái mỗi sớm mai.

Vì sao mất ngủ trở thành nỗi ám ảnh của người lớn tuổi?

Trong quá trình đồng hành cùng bà con, ĐMĐ nhận thấy tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc thức dậy quá sớm ở người già không chỉ đơn thuần là do tuổi tác. Có rất nhiều yếu tố cộng hưởng khiến giấc ngủ của người lớn tuổi trở nên chập chờn:

• Quá trình lão hóa tự nhiên: Càng lớn tuổi, cơ thể càng sản sinh ít hormone Melatonin (hormone điều hòa giấc ngủ), khiến đồng hồ sinh học bị thay đổi.
• Ảnh hưởng từ bệnh lý: Các bệnh mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp, các vấn đề về thận hay đau nhức xương khớp thường gây khó chịu, đau đớn vào ban đêm làm gián đoạn giấc ngủ.
• Tác dụng phụ của thuốc: Việc sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh lý nền đôi khi có những thành phần gây kích thích thần kinh, khiến bà con khó đi vào giấc ngủ hơn.

Mất ngủ kéo dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm suy giảm trí nhớ, tăng nguy cơ té ngã và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tổng thể. Vì vậy, việc áp dụng các biện pháp cải thiện tại gia là vô cùng cần thiết.

11 cách trị mất ngủ cho người già tại nhà an toàn và hiệu quả

Thay vì lạm dụng các loại thuốc an thần có thể gây lệ thuộc, bà con có thể áp dụng các liệu pháp tự nhiên dưới đây để cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách bền vững.

1. Chế độ dinh dưỡng “vàng” giúp an thần, ngủ ngon

Thực phẩm không chỉ cung cấp năng lượng mà còn là những vị thuốc tự nhiên giúp vỗ về giấc ngủ. Một chế độ ăn giàu vitamin và khoáng chất sẽ giúp thư giãn cơ bắp và làm dịu thần kinh hiệu quả.

• Bổ sung Vitamin B1: Đây là dưỡng chất quan trọng kích thích sản sinh Melatonin tự nhiên. Bà con nên thêm vào thực đơn các loại cá béo (như cá hồi), các loại đậu, ngũ cốc hoặc rau bắp cải.
• Tăng cường Magie: Khoáng chất này giúp giảm căng thẳng và thư giãn cơ bắp. Các thực phẩm như đậu phụ, bơ, chuối, ngũ cốc nguyên hạt là nguồn cung cấp magie dồi dào.
• Ăn chuối và quả anh đào: Chuối chứa Tryptophan (axit amin gây ngủ) kết hợp với Kali và Magie giúp an thần. Trong khi đó, quả anh đào là loại quả hiếm hoi chứa sẵn hormone Melatonin giúp bà con dễ ngủ hơn.
• Sữa ấm: Một ly sữa dành riêng cho người già vào buổi tối không chỉ bổ sung dinh dưỡng mà còn giúp cơ thể thư giãn, chống mệt mỏi.

Lưu ý cho bà con: Không nên ăn quá no vào ban đêm để tránh tình trạng đầy bụng, khó tiêu. Đồng thời, cần kiêng tuyệt đối các loại đồ ăn cay nóng, dầu mỡ và thức uống có caffein sau 4 giờ chiều.

2. Thưởng thức các loại trà thảo mộc

Thay vì thói quen uống trà mạn gây mất ngủ, chúng tôi khuyên bà con nên chuyển sang các loại trà thảo mộc có tính an thần. Một tách trà hoa cúc hoặc trà hoa lạc tiên ấm nóng vào buổi tối giúp giải tỏa mệt mỏi, đưa cơ thể vào trạng thái nghỉ ngơi nhanh chóng nhờ các hoạt chất Flavonoid giúp làm dịu hệ thần kinh trung ương.

3. Ngồi thiền điều hòa khí huyết

Ngồi thiền là phương pháp tuyệt vời giúp bà con làm chủ hơi thở và giải tỏa những lo âu, suy nghĩ miên man. Mỗi ngày, bà con chỉ cần dành khoảng 15 – 30 phút vào sáng sớm hoặc tối trước khi ngủ để ngồi tĩnh tâm. Không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ sẽ giúp tâm trí lắng dịu, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ rõ rệt.

4. Liệu pháp mùi hương từ tinh dầu thảo dược

Sử dụng tinh dầu là cách trị mất ngủ cho người già tại nhà rất tinh tế và hiệu quả. Mùi hương dịu nhẹ từ hoa oải hương, bạc hà hoặc tinh dầu cam chanh có khả năng tác động đến hệ khứu giác, gửi tín hiệu thư giãn lên não bộ. Bà con có thể dùng máy khuếch tán hoặc nến thơm trong phòng ngủ để tạo không gian thư thái nhất.

5. Ngâm chân nước ấm trước khi ngủ

Trong y học cổ truyền, bàn chân được coi là “trái tim thứ hai” chứa hàng chục huyệt đạo quan trọng liên kết với các tạng phủ. Việc ngâm chân nước ấm giúp đả thông kinh mạch, tăng cường lưu thông máu và cân bằng nội tiết.

• Cách làm: Pha nước ấm (khoảng 40 độ C) với muối hạt hoặc các loại tinh dầu như tràm trà, khuynh diệp.
• Thời gian: Ngâm từ 10 – 20 phút trước khi đi ngủ khoảng nửa tiếng.

Biện pháp này không chỉ giúp bà con ngủ ngon mà còn giảm đau nhức xương khớp rất hiệu quả.

6. Massage xoa bóp cơ thể

Với những bà con hay bị đau nhức mình mẩy dẫn đến mất ngủ, việc xoa bóp nhẹ nhàng là giải pháp cứu cánh. Việc massage vùng đầu, cổ, vai gáy hoặc gan bàn chân giúp khí huyết lưu thông, làm giãn các cơ đang căng cứng. Nếu dùng thêm một chút dầu nóng hoặc dầu tràm sẽ tăng hiệu quả giữ ấm và an thần.

7. Thiết lập không gian phòng ngủ lý tưởng

Nơi nghỉ ngơi đóng vai trò quyết định đến độ sâu của giấc ngủ. Bà con cần lưu ý:

• Nhiệt độ: Đảm bảo phòng luôn thoáng mát về mùa hè và kín gió, ấm áp về mùa đông.
• Ánh sáng: Tắt các loại đèn quá sáng. Độ tối vừa phải sẽ kích thích cơ thể tiết Melatonin.
• Chăn gối: Sử dụng gối có độ cao vừa phải, nệm êm nhưng không quá lún để bảo vệ cột sống và giảm đau nhức xương khớp khi nằm.

8. Tập thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày

Vận động vừa sức giúp cơ thể dẻo dai và giải tỏa stress. Những bài tập dưỡng sinh, đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập Yoga khoảng 30 phút mỗi ngày sẽ giúp bà con có giấc ngủ sâu hơn. Tuy nhiên, lưu ý không nên tập quá nặng vào buổi tối vì có thể khiến thần kinh bị kích thích gây khó ngủ.

9. Vệ sinh giấc ngủ đúng cách

Chúng tôi luôn khuyên bà con nên rèn luyện thói quen “vệ sinh giấc ngủ” để thiết lập lại đồng hồ sinh học:

• Đi ngủ và thức dậy vào một khung giờ cố định trong ngày.
• Duy trì giấc ngủ đêm đủ khoảng 7 – 8 tiếng.
• Buổi trưa chỉ nên chợp mắt ngắn từ 20 – 30 phút để nạp lại năng lượng, không nên ngủ quá lâu.

10. Hạn chế tiếp xúc với ánh sáng xanh

Nhiều bà con có thói quen xem tivi hoặc dùng điện thoại sát giờ đi ngủ. Ánh sáng xanh từ các thiết bị này sẽ đánh lừa não bộ rằng vẫn đang là ban ngày, ngăn cản việc sản sinh hormone gây buồn ngủ. Tốt nhất, hãy rời xa các thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi lên giường.

11. Luôn giữ tinh thần thoải mái

Tâm bệnh cũng là nguyên nhân lớn dẫn đến mất ngủ. Bà con nên tránh suy nghĩ nhiều về những lo toan trong cuộc sống trước khi đi ngủ. Hãy dành thời gian trò chuyện cùng con cháu, nghe nhạc nhẹ hoặc đọc sách để tâm trí được thảnh thơi.

Lời khuyên từ chúng tôi

Những cách trị mất ngủ cho người già tại nhà kể trên rất an toàn và mang lại hiệu quả tốt cho các trường hợp nhẹ hoặc mới khởi phát. Tuy nhiên, bà con cần kiên trì thực hiện đều đặn như một thói quen sinh hoạt.

Nếu tình trạng mất ngủ diễn ra trầm trọng, kéo dài nhiều tháng khiến cơ thể suy nhược, bà con không nên chủ quan tự điều trị mà cần tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia y tế để xác định đúng nguyên nhân gốc rễ và có hướng xử lý kịp thời.

Người già khi áp dụng các mẹo dân gian hoặc bài tập vận động cần lưu ý thực hiện nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng. Những bà con có bệnh lý nền nặng về tim mạch hay huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc áp dụng các liệu pháp xoa bóp, ngâm chân.

Hy vọng với những chia sẻ trên, bà con sớm cải thiện được tình trạng mất ngủ, tìm lại những đêm ngon giấc để tận hưởng cuộc sống vui khỏe bên con cháu.