6 nguyên tắc ăn uống bảo vệ thận cho người suy thận độ 1

Nhiều bà con khi nghe tin mình bị suy thận độ 1 thường rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng không biết nên ăn gì, kiêng gì để bệnh không chuyển biến nặng. Thực tế, đây là “giai đoạn vàng” để chúng ta điều chỉnh lại lối sống, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng nhằm bảo vệ đôi thận và duy trì sức khỏe ổn định lâu dài.

Tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với người suy thận độ 1

Suy thận độ 1 là giai đoạn khởi đầu của bệnh suy thận mạn tính. Ở giai đoạn này, thận đã có những tổn thương nhất định nhưng mức lọc cầu thận (eGFR) vẫn duy trì ở mức bình thường hoặc cao (trên 90 ml/phút). Vì các triệu chứng chưa rõ rệt nên nhiều người dễ chủ quan, dẫn đến việc bệnh âm thầm tiến triển sang các cấp độ nguy hiểm hơn.

Tại Đỗ Minh Đường, chúng tôi luôn quan niệm “họa từ miệng mà ra, bệnh từ chân mà vào”, việc ăn uống không chỉ là cung cấp năng lượng mà còn là một phương pháp hỗ trợ bảo vệ tạng thận cực kỳ hiệu quả. Một chế độ ăn khoa học lúc này sẽ mang lại những lợi ích thiết thực như:

• Giảm tải cho thận: Giúp thận không phải làm việc quá sức để lọc các chất thải dư thừa từ thực phẩm.
• Kiểm soát biến chứng: Hỗ trợ ổn định huyết áp và đường huyết – hai “kẻ thù” chính khiến suy thận tiến triển nhanh.
• Ngăn chặn tiến triển: Bảo vệ các đơn vị thận (nephron) còn khỏe mạnh, kéo dài thời gian ổn định ở độ 1.
• Duy trì thể trạng: Cung cấp đủ dưỡng chất để bà con có đủ sức khỏe làm việc, sinh hoạt và tăng cường sức đề kháng.

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn cho người suy thận độ 1

Bà con cần hiểu rằng, suy thận độ 1 chưa cần kiêng khem quá khắt khe như những người đã phải chạy thận. Tuy nhiên, “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, việc thiết lập một quy tắc ăn uống lành mạnh ngay từ bây giờ là vô cùng cần thiết.

1. Kiểm soát lượng đạm (Protein) vừa đủ

Protein là dưỡng chất quan trọng để xây dựng cơ bắp và sửa chữa các mô bị tổn thương. Tuy nhiên, khi thận đã có dấu hiệu suy giảm, việc nạp quá nhiều đạm sẽ khiến thận phải làm việc vất vả hơn để đào tạo các sản phẩm chuyển hóa của đạm (như ure, creatinin).

Bà con nên duy trì lượng đạm ở mức vừa phải. Ưu tiên các loại đạm có giá trị sinh học cao nhưng ít chất béo xấu. Đừng cắt bỏ hoàn toàn đạm vì sẽ khiến cơ thể suy nhược, teo cơ và giảm khả năng chống chọi với bệnh tật.

2. Cắt giảm lượng muối (Natri) tiêu thụ

Thói quen ăn mặn chính là “khắc tinh” của tạng thận. Natri dư thừa làm tăng huyết áp, gây tích tụ chất lỏng và tạo áp lực cực lớn lên hệ thống lọc của thận. Đối với người suy thận độ 1, chúng tôi khuyên bà con nên thực hiện chế độ ăn nhạt:

• Tốt nhất chỉ nên tiêu thụ khoảng 1,5g muối mỗi ngày.
• Hạn chế dùng các loại gia vị mặn như nước mắm, nước tương, hạt nêm khi chế biến.
• Tránh xa các thực phẩm chế biến sẵn, đồ đóng hộp, dưa cà muối hay cá khô vì lượng muối trong các loại này rất cao.
• Nên dùng các loại thảo mộc tự nhiên (hành, tỏi, gừng, tiêu, chanh…) để tăng hương vị cho món ăn thay vì dùng muối.

3. Cân đối lượng Kali và Phốt pho

Mặc dù ở độ 1, khả năng đào thải Kali và Phốt pho của thận vẫn còn khá tốt, nhưng bà con cũng không nên chủ quan. Khi hai chất này tích tụ quá nhiều trong máu sẽ gây ra những hệ lụy xấu cho tim mạch và xương khớp.

Lưu ý: Nếu bà con có kèm theo tình trạng cao huyết áp hoặc đang dùng một số loại thuốc đặc trị, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia về mức Kali an toàn trong bữa ăn hằng ngày.

• Về Phốt pho: Hạn chế các loại thực phẩm như nội tạng động vật, các loại hạt khô, ngũ cốc nguyên hạt và đồ uống có ga.
• Về Kali: Nên ăn các loại quả như táo, dứa, dâu tây thay vì các loại quả quá giàu Kali như bơ, chuối, cam khi chỉ số Kali trong máu có dấu hiệu tăng cao.

Chế độ ăn DASH – Giải pháp “vàng” cho người suy thận giai đoạn đầu

Chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) ban đầu được thiết kế để kiểm soát huyết áp, nhưng nó lại đặc biệt phù hợp cho người suy thận độ 1. Chế độ này tập trung vào các nguồn thực phẩm tự nhiên, giàu chất xơ và ít chất béo bão hòa.

Cụ thể, thực đơn DASH bao gồm:

• Nhiều rau xanh và trái cây tươi (ưu tiên loại ít Kali).
• Ngũ cốc tinh chế ở mức vừa phải (thay vì ngũ cốc nguyên hạt chứa nhiều Phốt pho).
• Cá và thịt gia cầm không da (cung cấp đạm trắng lành mạnh).
• Các loại đậu và hạt (sử dụng lượng nhỏ để bổ sung đạm thực vật).

Uống nước đúng cách – Không phải cứ uống nhiều là tốt

Nhiều bà con cho rằng cứ bị bệnh thận là phải uống thật nhiều nước để “lọc thận”. Điều này chỉ đúng một phần. Với người suy thận độ 1, uống đủ nước giúp thanh lọc cơ thể, nhưng uống quá nhiều lại tạo áp lực khiến thận phải làm việc liên tục, dễ dẫn đến tình trạng phù nề hoặc tràn dịch.

Bà con nên uống đủ khoảng 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày (bao gồm cả nước lọc, nước canh, nước trái cây). Nên chia nhỏ lượng nước uống trong ngày, tránh uống quá nhiều vào buổi tối trước khi đi ngủ để hạn chế tình trạng tiểu đêm gây ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Một số lưu ý quan trọng để duy trì chức năng thận

Bên cạnh việc ăn uống, để giữ cho tạng thận luôn khỏe mạnh và ngăn chặn suy thận độ 1 tiến triển, bà con cần lưu ý thêm các vấn đề sau:

• Kiểm soát bệnh nền: Nếu có tiểu đường hoặc cao huyết áp, bà con phải tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn kiểm soát các chỉ số này. Đây là hai nguyên nhân hàng đầu khiến thận suy yếu nhanh chóng.
• Tránh xa chất kích thích: Rượu, bia, thuốc lá và nước ngọt có ga là những tác nhân gây tổn thương mạch máu thận một cách âm thầm.
• Không tự ý dùng thuốc: Các loại thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc không rõ nguồn gốc có thể gây độc cho thận. Trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào, bà con cần có sự hướng dẫn của người có chuyên môn.
• Vận động nhẹ nhàng: Tập thể dục phù hợp với thể trạng như đi bộ, yoga, dưỡng sinh giúp lưu thông khí huyết, rất tốt cho quá trình phục hồi của cơ thể.
• Lắng nghe cơ thể: Thường xuyên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ và làm các xét nghiệm chỉ số chức năng thận để kịp thời điều chỉnh chế độ ăn uống cho phù hợp với từng giai đoạn.

Suy thận độ 1 không phải là dấu chấm hết nếu bà con biết cách chăm sóc bản thân đúng cách. Hy vọng những chia sẻ trên đây của Phòng khám Đỗ Minh Đường sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để xây dựng một thực đơn khoa học, bảo vệ đôi thận quý giá của mình. Mỗi người có một cơ địa khác nhau, vì vậy việc cá nhân hóa chế độ ăn uống là chìa khóa quan trọng nhất để duy trì sức khỏe ổn định lâu dài.

Nếu bà con cần tư vấn thêm về cách chăm sóc sức khỏe tạng thận bằng y học cổ truyền hoặc muốn tìm hiểu rõ hơn về tình trạng của mình, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời nhất.